{"id":11444,"date":"2017-07-10T15:10:50","date_gmt":"2017-07-10T13:10:50","guid":{"rendered":"http:\/\/portal.e-polish.eu\/blog\/?p=49"},"modified":"2017-07-10T15:10:50","modified_gmt":"2017-07-10T13:10:50","slug":"znane-i-lubiane-bledy-jezykowe-w-polskiej-mowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/znane-i-lubiane-bledy-jezykowe-w-polskiej-mowie\/","title":{"rendered":"Znane i \u201elubiane\u201d b\u0142\u0119dy j\u0119zykowe w polskiej mowie"},"content":{"rendered":"<p>Jak wiadomo j\u0119zyk polski nie jest prostym j\u0119zykiem. Nawet rodowici Polacy maj\u0105 trudno\u015bci<br \/>\nz niekt\u00f3rymi wyst\u0119puj\u0105cymi w polszczy\u017anie sformu\u0142owaniami i\u00a0zwrotami. Aby uchroni\u0107 Was przed pu\u0142apkami, wybrali\u015bmy 15 najcz\u0119\u015bciej pope\u0142nianych b\u0142\u0119d\u00f3w j\u0119zykowych.<\/p>\n<p>PRZECZYTAJCIE, ZAPAMI\u0118TAJCIE I\u2026 NIE POPE\u0141NIAJCIE ICH!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<h4><strong>1 Czerwiec czy 1 czerwca?<\/strong><\/h4>\n<p>Oczywi\u015bcie podaj\u0105c dat\u0119, nazw\u0119 miesi\u0105ca nale\u017cy odmieni\u0107. Poprawnie jest 1 czerwca. Pierwszy czerwiec by\u0142 wtedy, gdy miesi\u0105c ten pojawi\u0142 si\u0119 po raz pierwszy w danej erze, czyli mia\u0142o to miejsce w roku 0 n.e. Teraz ka\u017cdy kolejny czerwiec nie jest pierwszym.<\/p>\n<h4><strong>Dwutysi\u0119czny siedemnasty<\/strong><\/h4>\n<p>Kolejny b\u0142\u0105d r\u00f3wnie\u017c dotyczy dat. Zdarza si\u0119, \u017ce podaj\u0105c rok m\u00f3wimy dwutysi\u0119czny szesnasty. I to jest b\u0142\u0105d. B\u0142\u0105d spowodowany zapewne tym, \u017ce przez chwil\u0119 \u017cyli\u015bmy w roku dwutysi\u0119cznym, ale ju\u017c ka\u017cdy kolejny jest dwa tysi\u0105ce pierwszy, dwa tysi\u0105ce drugi\u2026 dwa tysi\u0105ce siedemnasty. Skoro lata 90. odmieniali\u015bmy \u2013 (jeden) <strong>tysi\u0105c <\/strong>dziewi\u0119\u0107set dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105ty pierwszy to zasada z odmian\u0105 roku 2000.<br \/>\njest taka sama.<\/p>\n<h4><strong>W dniu dzisiejszym, w dniu jutrzejszym,\u00a0w miesi\u0105cu lutym?<\/strong><\/h4>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-57 size-full\" src=\"https:\/\/sklep.e-polish.eu\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/brooke-lark-194254.jpg\" alt=\"\" width=\"5760\" height=\"3840\" \/><\/p>\n<p>Nie. Wystarczy powiedzie\u0107 DZISIAJ. I tyle. Jak \u201edzisiaj\u201d, to wiadomo, \u017ce w tym dniu.<br \/>\nNie musimy nic wi\u0119cej dok\u0142ada\u0107. Mo\u017cna powiedzie\u0107 \u201edzisiejsza data\u201d ale nie \u201edzisiejszy dzie\u0144\u201d. Przeczytajcie to na g\u0142os i zastan\u00f3wcie si\u0119, czy takie zdanie ma sens. Podobnie<br \/>\n\u201ew miesi\u0105cu lutym\u201d. A wystarczy\u0142oby po prostu \u201ew lutym\u201d.<\/p>\n<h4><strong>D\u0142ugi okres czasu<\/strong><\/h4>\n<p>W j\u0119zyku polskim to wyra\u017cenie jest pozosta\u0142o\u015bci\u0105 po czasach komunizmu, gdzie cz\u0119sto pos\u0142ugiwano si\u0119 s\u0142owem \u201eczasokres\u201d. Obecnie zdecydowanie lepiej zrezygnowa\u0107<br \/>\nz przynajmniej jednej cz\u0119\u015bci w tym wyra\u017ceniu i powiedzie\u0107 \u201ed\u0142ugi okres\u201d b\u0105d\u017a \u201ed\u0142ugi czas\u201d.<\/p>\n<h4><strong>W cudzy\u2026 s\u0142owiu? S\u0142owie?<\/strong><\/h4>\n<p>Zwrotu tego u\u017cywamy, gdy chcemy poda\u0107 jaki\u015b cytat i wtedy m\u00f3wimy, \u017ce zapiszemy go<br \/>\nw CUDZYS\u0141OWIE a nie \u201ew cudzys\u0142owiu\u201d. Je\u015bli mamy problem z odmian\u0105 tego wyrazu, skojarzymy s\u0142owo cudzys\u0142\u00f3w ze s\u0142owem Krak\u00f3w. Mamy wtedy Krak\u00f3w \u2013 Krakowie, cudzys\u0142\u00f3w \u2013 cudzys\u0142owie. Proste!<\/p>\n<h4><strong>Zmieniamy p\u0142e\u0107 pora<\/strong><\/h4>\n<p>Nie my zmieniamy p\u0142e\u0107, ale s\u0142owa, kt\u00f3re wypowiadamy \u017ale &#8211; owszem. Przyk\u0142adami s\u0105 tutaj \u201eta pora\u201d zamiast poprawnie \u201eten por\u201d i oczywi\u015bcie \u201eten pomara\u0144cz\u201d &#8211; kiedy jedyn\u0105<br \/>\ni poprawn\u0105 form\u0105 jest \u201eta pomara\u0144cza\u201d. Niedopuszczalne jest te\u017c u\u017cywanie rodzaju m\u0119skiego w stosunku do rzeczy, kt\u00f3re wyst\u0119puj\u0105 wy\u0142\u0105cznie w rodzaju nijakim, a sytuacja taka ma miejsce, gdy m\u00f3wimy \u201eten winogron\u201d zamiast po prostu \u201eto winogrono\u201d. Inne przyk\u0142ady s\u0142\u00f3wek, \u00a0kt\u00f3rym zmieniamy p\u0142e\u0107 to \u201eto ro\u017cno\u201d zamiast \u201eten ro\u017cen\u201d, \u201eta kontrol\u201d zamiast \u201eta kontrola\u201d czy \u201eto golonko\u201d zamiast \u201eta golonka\u201d.<\/p>\n<h4><strong>Mas\u0142o ma\u015blane<\/strong><\/h4>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-61 size-full\" src=\"https:\/\/sklep.e-polish.eu\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/puszka.jpg\" alt=\"\" width=\"2000\" height=\"1333\" \/><\/p>\n<p>O co dok\u0142adnie chodzi? Chodzi<br \/>\no pleonazmy &#8211; czyli wyra\u017cenia, kt\u00f3re<br \/>\nw pierwszej i drugiej cz\u0119\u015bci nios\u0105 tak\u0105 sam\u0105 tre\u015b\u0107. Najpopularniejsze<br \/>\ni notorycznie powtarzane to:<\/p>\n<p>&#8211; spada\u0107 w d\u00f3\u0142 \u2013 a czy mo\u017cna spada\u0107 w g\u00f3r\u0119?<br \/>\n&#8211; cofa\u0107 si\u0119 do ty\u0142u \u2013 podobnie jak powy\u017cej. Czy mo\u017cna cofa\u0107 si\u0119 do przodu? Raczej nie.<br \/>\n&#8211; poprawi\u0107 si\u0119 na lepsze \u2013 nie wiem,<br \/>\njak mo\u017cna poprawi\u0107 si\u0119 na gorsze\u2026<br \/>\n&#8211; fakt autentyczny \u2013 po co autentyczny, skoro samo s\u0142owo \u201efakt\u201d zawiera w sobie dawk\u0119 autentyczno\u015bci.<br \/>\n&#8211; akwen wodny &#8211; po co? Skoro s\u0142owo akwen oznacza \u00a0\u201edowolnie okre\u015blony obszar wodny\u201d, \u00a0wi\u0119c nie ma sensu m\u00f3wi\u0107 akwen wodny. Gdyby\u015bmy s\u0142owo \u201eakwen\u201d zast\u0105pili jego definicj\u0105, to otrzymaliby\u015bmy zdanie: <em>Dowolnie okre\u015blony obszar wodny wodny<\/em>.<br \/>\n&#8211; adres zamieszkania \u2013 kiedy adres to miejsce zamieszkania, \u00a0a zatem znowu utworzymy zdanie: <em>Miejsce zamieszkania zamieszkania<\/em>. Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce w drukach urz\u0119dowych i r\u00f3\u017cnorakich formularzach pojawia si\u0119 \u201eadres zamieszkania\u201d w odr\u00f3\u017cnieniu od \u201eadresu zameldowania\u201d i tam okre\u015blenie to jest uzasadnione.<br \/>\n&#8211; artyku\u0142y AGD \u2013 AGD = Artyku\u0142y Gospodarstwa Domowego, \u00a0czyli nie musimy dodawa\u0107 drugi raz s\u0142owa \u201eartyku\u0142y\u201d bo wyjdzie: <em>Artyku\u0142y Artyku\u0142y Gospodarstwa Domowego<\/em>.<\/p>\n<h4><strong>Przekonywuj\u0105cy<\/strong><\/h4>\n<p>Nie ma takiego s\u0142owa. No po prostu nie ma! A jednak ludzie tak m\u00f3wi\u0105. Dlaczego? A no zapewne dlatego, \u017ce zlepili sobie s\u0142owa \u201eprzekonuj\u0105cy\u201d i \u201eprzekonywa\u0107\u201d i wysz\u0142o to co wysz\u0142o. Ale uwaga! Je\u015bli chcemy powiedzie\u0107, \u017ce co\u015b nas przekonuje to jest albo PRZEKONUJ\u0104CE albo PRZEKONYWAJ\u0104CE. Nic poza tym.<\/p>\n<h4><strong>Z\u00a0wielkiej litery<\/strong><\/h4>\n<p>No niestety r\u00f3wnie\u017c nie. Poprawnie powinni\u015bmy m\u00f3wi\u0107 \u201ewielk\u0105 liter\u0105\u201d albo \u201eod wielkiej litery\u201d. Czy\u017c nie jest \u0142adniej? Istnieje te\u017c forma \u201edu\u017c\u0105 liter\u0105\u201d. Stwierdzenie takie jest surowo zabronione i nie b\u0119d\u0119 t\u0142umaczy\u0107 dlaczego. Nie m\u00f3wimy tak.<\/p>\n<h4><strong>Zapomnia\u0142em ksi\u0105\u017cek trzy razy pod rz\u0105d<\/strong><\/h4>\n<p>Co w tym zdaniu jest nie tak? A no powinno ono brzmie\u0107 \u201eZapomnia\u0142em ksi\u0105\u017cek trzy razy z rz\u0119du\u201d. Nie wiem sk\u0105d pomys\u0142, \u017ce co\u015b jest \u201epod rz\u0105d\u201d. Pod rz\u0105dami owszem np. Wielka Brytania jest pod rz\u0105dami kr\u00f3lowej, \u00a0ale je\u015bli m\u00f3wimy o jakiej\u015b kolejno\u015bci to u\u017cywajmy zwrotu \u201ez rz\u0119du\u201d.<\/p>\n<h4><strong>W\u0142ancza, w\u0142anczy\u0142, w\u0142anczone,\u00a0w\u0142anczaj\u0105<\/strong><\/h4>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-53 size-full\" src=\"https:\/\/sklep.e-polish.eu\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/pexels-photo-119661.jpeg\" alt=\"\" width=\"3000\" height=\"1682\" \/><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Uszy bol\u0105, kiedy s\u0142yszy si\u0119 takie s\u0142owa! Nie wiem sk\u0105d to si\u0119 wzi\u0119\u0142o. Przecie\u017c samo wymawianie jest niewygodne nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o tym, \u00a0jak to brzmi. A zasada jest tak banalna. Mamy w\u0142\u0105cznik, kt\u00f3rym W\u0141\u0104CZAMY i co ciekawe mamy wy\u0142\u0105cznik, kt\u00f3rym WY\u0141\u0104CZAMY. Ale nie mamy \u201ew\u0142ancznika\u201d ani \u201ewy\u0142ancznika\u201d. Proste!<\/p>\n<h4><strong>I\u015b\u0107 po najmniejszej linii oporu<\/strong><\/h4>\n<p>Dlaczego chcemy i\u015b\u0107 po ma\u0142ej linii? To nie linia powinna by\u0107 ma\u0142a, \u00a0ale op\u00f3r. Zatem poprawnie powinni\u015bmy powiedzie\u0107 \u201eI\u015b\u0107 po linii najmniejszego oporu\u201d.<\/p>\n<h4><strong>W\u00a0ka\u017cdym b\u0105d\u017a razie<\/strong><\/h4>\n<p>Jest to kolejne b\u0142\u0119dne sformu\u0142owanie wynikaj\u0105ce ze skontaminowania dw\u00f3ch zwrot\u00f3w: \u201ew ka\u017cdym razie\u201d i drugiego o nieco odmiennym znaczeniu &#8211; \u201eb\u0105d\u017a co b\u0105d\u017a\u201d. Nie ma sensu ich \u0142\u0105czy\u0107. Wybierzmy jeden.<\/p>\n<h4><strong>Bynajmniej,\u00a0przynajmniej<\/strong><\/h4>\n<p>U\u017cywanie wymiennie tych dw\u00f3ch s\u0142\u00f3w jest bardzo cz\u0119sto spotykane i jest to te\u017c ewidentny b\u0142\u0105d. Dlaczego? Odpowied\u017a jest prosta: poniewa\u017c s\u0142owa te znacz\u0105 co\u015b zupe\u0142nie innego. S\u0142owo \u201ebynajmniej\u201d to partyku\u0142a wzmacniaj\u0105ca przeczenie w wypowiedzi np. w zdaniu \u201eSt\u0105d bynajmniej niczego si\u0119 nie dowiedzia\u0142am\u201d &#8211; czyli nie dowiedzia\u0142am si\u0119 zupe\u0142nie niczego. Mo\u017cna s\u0142owa \u201ebynajmniej\u201d u\u017cywa\u0107 te\u017c jako wykrzyknienia b\u0119d\u0105cego przecz\u0105c\u0105 odpowiedzi\u0105 na pytanie. \u201eCzy to Twoja wina? Bynajmniej!\u201d A gdyby\u015bmy teraz podstawili do tych przyk\u0142adowych zda\u0144 s\u0142owo \u201eprzynajmniej\u201d otrzymaliby\u015bmy zdania o ca\u0142kowicie innym znaczeniu: \u201eSt\u0105d przynajmniej niczego si\u0119 nie dowiedzia\u0142\u201d i \u201eCzy to Twoja wina? Nie twoja? Przynajmniej tyle!\u201d. To samo? Nie to samo.<\/p>\n<h4><strong>Wzi\u0105\u0107 czy wzi\u0105\u015b\u0107?<\/strong><\/h4>\n<p>S\u0142owo<em> wzi\u0105\u0107<\/em>\u00a0pochodzi od\u00a0<em>v\u044az\u0119ti<\/em>, pras\u0142owia\u0144skiego s\u0142owa wyst\u0119puj\u0105cego p\u00f3\u017aniej w r\u00f3\u017cnych j\u0119zykach s\u0142owia\u0144skich (np. czeskie\u00a0<em>vz\u00edt<\/em>, rosyjskie\u00a0<em>vzjat&#8217;<\/em>). \u201eWzi\u0105\u0107\u201d ma te\u017c inn\u0105 odmian\u0119 ni\u017c czasowniki zako\u0144czone na\u00a0<em>-\u015b\u0107<\/em>, np.\u00a0<em>i\u015b\u0107<\/em>\u00a0\u2013\u00a0<em>id\u0119<\/em>,\u00a0<em>wie\u015b\u0107<\/em>\u00a0\u2013\u00a0<em>wiod\u0119<\/em>,\u00a0<em>kra\u015b\u0107<\/em>\u00a0\u2013\u00a0<em>kradn\u0119<\/em>, ale\u00a0<em>wzi\u0105\u0107<\/em>\u00a0\u2013\u00a0<em>wezm\u0119<\/em>, a nie\u00a0<em>wezd\u0119<\/em>\u00a0czy\u00a0<em>wezdn\u0119<\/em>. Dlatego te\u017c s\u0142owo\u00a0\u201e<em>wzi\u0105\u015b\u0107<\/em>\u201d jest zdecydowanie niepoprawne.<\/p>\n<p>Takim oto sposobem przybli\u017cyli\u015bmy Wam kilkana\u015bcie typowych b\u0142\u0119d\u00f3w j\u0119zykowych pope\u0142nianych przez Polak\u00f3w. Mamy nadziej\u0119, \u017ce po przeczytaniu tego wpisu zapami\u0119tacie co nieco i b\u0119dziecie m\u00f3wi\u0107 pi\u0119kn\u0105 i poprawn\u0105 polszczyzn\u0105.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142a:<br \/>\n<a href=\"https:\/\/sjp.pl\/\">https:\/\/sjp.pl\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/sjp.pwn.pl\/\">http:\/\/sjp.pwn.pl\/<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Autor: Izabela Knara<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jak wiadomo j\u0119zyk polski nie jest prostym j\u0119zykiem. Nawet rodowici Polacy maj\u0105 trudno\u015bci z niekt\u00f3rymi wyst\u0119puj\u0105cymi w polszczy\u017anie sformu\u0142owaniami i\u00a0zwrotami. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7908,"featured_media":112,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1957],"tags":[],"class_list":["post-11444","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kursy-jezyka-polskiego-dla-obcokrajowcow"],"aioseo_notices":[],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false,"page-small":false,"woocommerce_thumbnail":false,"woocommerce_single":false,"woocommerce_gallery_thumbnail":false,"lws_wr_thumbnail":false,"lws_wr_thumbnail_small":false},"uagb_author_info":{"display_name":"epolish","author_link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/author\/epolish\/"},"uagb_comment_info":14,"uagb_excerpt":"Jak wiadomo j\u0119zyk polski nie jest prostym j\u0119zykiem. Nawet rodowici Polacy maj\u0105 trudno\u015bci z niekt\u00f3rymi wyst\u0119puj\u0105cymi w polszczy\u017anie sformu\u0142owaniami i\u00a0zwrotami. [&hellip;]","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11444","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7908"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11444"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11444\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11444"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11444"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11444"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}