{"id":11450,"date":"2017-10-11T12:00:17","date_gmt":"2017-10-11T10:00:17","guid":{"rendered":"https:\/\/e-polish.eu\/blog\/?p=283"},"modified":"2017-10-11T12:00:17","modified_gmt":"2017-10-11T10:00:17","slug":"czy-slowianie-modlili-sie-do-drzewa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/czy-slowianie-modlili-sie-do-drzewa\/","title":{"rendered":"Czy S\u0142owianie modlili si\u0119 do drzewa?"},"content":{"rendered":"<p>W 966 r. Mieszko I przyj\u0105\u0142 chrzest i dzi\u0119ki temu Polska sta\u0142a si\u0119 krajem chrze\u015bcija\u0144skim, zosta\u0142a wprowadzona w \u015bwiat religijno\u015bci. Nie jest to do ko\u0144ca prawda, bowiem na polskich ziemiach religia istnia\u0142a na d\u0142ugo przed rokiem chrztu, tyle, \u017ce zupe\u0142nie inna od religii chrze\u015bcija\u0144skiej. Co prawda, nie zachowa\u0142o si\u0119 wiele informacji z tamtych czas\u00f3w, ale warto zapozna\u0107 si\u0119 chocia\u017c z tym, co pozosta\u0142o. Mitologia s\u0142owia\u0144ska jest nie mniej ciekawa od znanej wszystkim mitologii Grek\u00f3w czy Rzymian.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Na pocz\u0105tku warto wyja\u015bni\u0107, kim byli S\u0142owianie. To jedna z europejskich grup etnicznych o podobnych j\u0119zykach i kulturze. Do kraj\u00f3w s\u0142owia\u0144skich zaliczamy Polsk\u0119, ale te\u017c Serbi\u0119, Bu\u0142gari\u0119, Rosj\u0119, Czechy, S\u0142owacj\u0119, Ukrain\u0119 czy Chorwacj\u0119.<\/p>\n<p>Poniewa\u017c narody s\u0142owia\u0144skie rozrzucone by\u0142y po bardzo du\u017cym terytorium, w ich wierzeniach mo\u017cna znale\u017a\u0107 r\u00f3\u017cnice, chocia\u017cby w imionach bog\u00f3w. Jednak imi\u0119 najwa\u017cniejszego i naczelnego boga religii s\u0142owia\u0144skiej jest takie samo we wszystkich krajach, a brzmi ono Swaro\u017cyc. B\u00f3g ten panowa\u0142 nad pozosta\u0142ymi bogami; by\u0142 uto\u017csamiany ze S\u0142o\u0144cem, a jego ojcem by\u0142 B\u00f3g Nieba \u2013 Swar\u00f3g.<\/p>\n<p>Kolejnym wa\u017cnym bogiem dla S\u0142owian by\u0142 Perun \u2013 w\u0142adca piorun\u00f3w i tw\u00f3rca b\u0142yskawic, kt\u00f3ry wed\u0142ug mitologii \u2013 uwielbia\u0142, kiedy sk\u0142adano mu ofiary. Nie ma natomiast \u017cadnych konkretnych informacji opisuj\u0105cych wygl\u0105d Peruna. Wiemy tylko, \u017ce by\u0142 on por\u00f3wnywany do greckiego Zeusa i prawdopodobnie taki te\u017c wygl\u0105d mu przypisywano.<\/p>\n<p>Najbardziej popularnym b\u00f3stwem by\u0142 jednak \u015awi\u0119towit. O jego uwielbieniu przez ludy s\u0142owia\u0144skie \u015bwiadcz\u0105 liczne ofiary, kt\u00f3re przybywa\u0142y do niego nawet z poza s\u0142owia\u0144szczyzny. Na niemieckiej wyspie Rugia, \u015awi\u0119towit by\u0142 b\u00f3stwem pa\u0144stwowym, kt\u00f3remu p\u0142acono podatki i kt\u00f3remu oddano armi\u0119 licz\u0105c\u0105 300 \u017co\u0142nierzy. O jego fenomenie \u015bwiadczy te\u017c fakt, \u017ce jako jedyny rezydowa\u0142 w \u015bwi\u0105tyni, kt\u00f3ra zosta\u0142a zbudowana na wz\u00f3r \u015bwi\u0105ty\u0144 chrze\u015bcija\u0144skich. W centrum \u015bwi\u0105tyni g\u00f3rowa\u0142 pos\u0105g boga z czterema g\u0142owami, z kt\u00f3rych dwie spogl\u0105da\u0142y za siebie i dwie przed siebie.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-285 size-full\" src=\"https:\/\/sklep.e-polish.eu\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/Svantevit-Statue.jpg\" alt=\"\" width=\"1725\" height=\"2300\" srcset=\"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/Svantevit-Statue.jpg 1725w, https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/Svantevit-Statue-225x300.jpg 225w, https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/Svantevit-Statue-768x1024.jpg 768w, https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/Svantevit-Statue-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/Svantevit-Statue-1536x2048.jpg 1536w, https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/Svantevit-Statue-300x400.jpg 300w, https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/Svantevit-Statue-72x96.jpg 72w, https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/Svantevit-Statue-32x42.jpg 32w, https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/Svantevit-Statue-255x340.jpg 255w, https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/Svantevit-Statue-960x1280.jpg 960w\" sizes=\"auto, (max-width: 1725px) 100vw, 1725px\" \/><\/p>\n<p>Kolejnym wartym uwagi b\u00f3stwem s\u0142owia\u0144skim by\u0142 Trzyg\u0142\u00f3w, czczony na terenach dzisiejszego Szczecina. Trzy g\u0142owy owego boga symbolizowa\u0142y jego w\u0142adz\u0119 nad trzema kr\u00f3lestwami: nieba, piek\u0142a i ziemi.<\/p>\n<p>Innym bogiem, a dok\u0142adniej bogini\u0105, w kt\u00f3r\u0105 wierzyli S\u0142owianie by\u0142a Mokosz &#8211; pocz\u0105tkowo bogini p\u0142odno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 z czasem zacz\u0119to postrzega\u0107 jako demona, strasz\u0105cego m\u0142ode dziewcz\u0119ta. W XVI wieku by\u0142a uto\u017csamiana z wied\u017am\u0105 czy wr\u00f3\u017ck\u0105, a korzystanie z jej praktyk by\u0142o mocno pot\u0119piane.<\/p>\n<p>Opr\u00f3cz bog\u00f3w, w mitologii s\u0142owia\u0144skiej wyst\u0119powa\u0142o mn\u00f3stwo istot o nadprzyrodzonych mocach np. Kusy &#8211; czyli kulawy czart bez ogona. W wierzeniach lud\u00f3w s\u0142owia\u0144skich pojawia\u0142y si\u0119 te\u017c wampiry, ale zacz\u0119to w nie wierzy\u0107 dopiero wtedy, kiedy zaprzestano praktykowania palenia zw\u0142ok.<\/p>\n<p>Najgorsze jednak by\u0142y demony i nie wiedzie\u0107 czemu wyst\u0119powa\u0142y one zawsze pod postaci\u0105 kobiety. Na pierwszym miejscu nale\u017cy wymieni\u0107 Rusa\u0142ki. I cho\u0107 ich nazwa brzmi do\u015b\u0107 niegro\u017anie, wcale takie nie by\u0142y. Rusa\u0142ki bowiem to dusze m\u0142odo zmar\u0142ych dziewcz\u0105t, kt\u00f3re zamieszkiwa\u0142y tereny znajduj\u0105ce si\u0119 blisko brzeg\u00f3w w\u00f3d. Wed\u0142ug wierze\u0144, Rusa\u0142ki rodzi\u0142y kalekie dzieci, kt\u00f3re nast\u0119pnie podrzuca\u0142y ludziom. Rusa\u0142ki potrafi\u0142y tak\u017ce za\u0142askota\u0107 na \u015bmier\u0107 albo zadr\u0119czy\u0107 pytaniami.<\/p>\n<p>Innymi kobiecymi demonami by\u0142y Przypo\u0142udnice, kt\u00f3re w lecie straszy\u0142y pracuj\u0105cych w polu \u017cniwiarzy doprowadzaj\u0105c cz\u0119sto do ich \u015bmierci.<\/p>\n<p>Najgorsze i najgro\u017aniejsze by\u0142y jednak Strzygi \u2013 czyli wied\u017amy pod postaci\u0105 ptak\u00f3w, kt\u00f3re \u017cywi\u0142y si\u0119 ludzk\u0105 krwi\u0105 i rzuca\u0142y z\u0142e czary.<\/p>\n<p>Opr\u00f3cz demon\u00f3w i z\u0142ych istot by\u0142y te\u017c istoty dobre. Nale\u017celi do nich mi\u0119dzy innymi ubo\u017c\u0119ta \u2013 duchy zmar\u0142ych przodk\u00f3w, kt\u00f3rzy poprzez nie sprawowali opiek\u0119 nad swoimi rodzinami. Do XV wieku istnia\u0142 zwyczaj zostawiania resztek z obiadu w\u0142a\u015bnie dla tych opieku\u0144czych istot.<\/p>\n<p>Warto na koniec wspomnie\u0107 o kwestii oddawania czci bogom, bowiem panuje stereotyp, \u017ce ludy s\u0142owia\u0144skie nie budowa\u0142y \u015bwi\u0105ty\u0144 (wyj\u0105tkiem jest wspomniana wcze\u015bniej \u015bwi\u0105tynia boga \u015awi\u0119towida), lecz czci\u0142y drzewa czy kamienie. Nie jest to do ko\u0144ca tak oczywiste. Niejasno\u015b\u0107 wynika z niedok\u0142adno\u015bci \u00f3wczesnych kronikarzy, kt\u00f3rzy spraw\u0119 upro\u015bcili. Prawda jest taka, \u017ce S\u0142owinie wierzyli, \u017ce ich bogowie mieszkaj\u0105 w drzewach, kamieniach czy lasach. Nie czcili natomiast, tak jak si\u0119 powszechnie przyj\u0119\u0142o, drzew i krzew\u00f3w jako twor\u00f3w natury. Czcili las, \u00a0bo w\u0142a\u015bnie to miejsce uwa\u017cali za \u015bwi\u0105tyni\u0119 i nie widzieli potrzeby stawiania dodatkowych budynk\u00f3w.<\/p>\n<p>Mitologia S\u0142owian jak mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 nie jest tak znana jak mity\u00a0<em>Grek\u00f3w<\/em>\u00a0i Rzymian,\u00a0 ale\u00a0<em>nie<\/em>\u00a0znaczy to, \u017ce jest\u00a0<em>gorsza czy <\/em>ubo\u017csza. Do tej pory w polskich tradycjach i obrz\u0119dach mo\u017cna si\u0119 z ni\u0105 zetkn\u0105\u0107. O tym, kt\u00f3re \u015bwi\u0119ta s\u0105 pozosta\u0142o\u015bci\u0105 po wierzeniach dawnych lud\u00f3w, przygotujemy niebawem kolejny artyku\u0142. Podsumowuj\u0105c mitologia S\u0142owian jest r\u00f3wnie skomplikowana, mroczna i niejednokrotnie straszna. Warto j\u0105 jednak pozna\u0107 lepiej ucz\u0105c si\u0119 j\u0119zyka i kultury polskiej.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Autor: Izabela Knara<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n<ol>\n<li>Strzelczyk &#8222;Mity, podania i wierzenia dawnych S\u0142owian&#8221;<\/li>\n<li>Miko\u0142ajczak, &#8222;Tajemnice s\u0142owia\u0144skich bog\u00f3w&#8221;,<\/li>\n<li>Bruckner, &#8222;Mitologia S\u0142owia\u0144ska&#8221;<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W 966 r. Mieszko I przyj\u0105\u0142 chrzest i dzi\u0119ki temu Polska sta\u0142a si\u0119 krajem chrze\u015bcija\u0144skim, zosta\u0142a wprowadzona w \u015bwiat religijno\u015bci. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7908,"featured_media":284,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1963],"tags":[],"class_list":["post-11450","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-o-polsce-i-nauka-jezyka-polskiego"],"aioseo_notices":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/roman-averin-173797.jpg",1700,340,false],"thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/roman-averin-173797.jpg",150,30,false],"medium":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/roman-averin-173797.jpg",300,60,false],"medium_large":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/roman-averin-173797.jpg",768,154,false],"large":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/roman-averin-173797.jpg",1024,205,false],"1536x1536":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/roman-averin-173797.jpg",1536,307,false],"2048x2048":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/roman-averin-173797.jpg",1700,340,false],"page-small":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/roman-averin-173797.jpg",210,42,false],"woocommerce_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/roman-averin-173797.jpg",300,60,false],"woocommerce_single":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/roman-averin-173797.jpg",300,60,false],"woocommerce_gallery_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/roman-averin-173797-100x100.jpg",100,100,true],"lws_wr_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/roman-averin-173797.jpg",96,19,false],"lws_wr_thumbnail_small":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/roman-averin-173797.jpg",42,8,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"epolish","author_link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/author\/epolish\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"W 966 r. Mieszko I przyj\u0105\u0142 chrzest i dzi\u0119ki temu Polska sta\u0142a si\u0119 krajem chrze\u015bcija\u0144skim, zosta\u0142a wprowadzona w \u015bwiat religijno\u015bci. [&hellip;]","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11450","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7908"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11450"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11450\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/media\/284"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11450"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11450"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11450"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}