{"id":1155,"date":"2018-11-09T09:14:45","date_gmt":"2018-11-09T08:14:45","guid":{"rendered":"https:\/\/e-polish.eu\/blog\/?p=1155"},"modified":"2018-11-09T09:14:45","modified_gmt":"2018-11-09T08:14:45","slug":"internacjonalizmy-w-jezyku-polskim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/internacjonalizmy-w-jezyku-polskim\/","title":{"rendered":"Internacjonalizmy w j\u0119zyku polskim"},"content":{"rendered":"

Tysi\u0105ce s\u0142\u00f3w, jakich u\u017cywamy na co dzie\u0144 w polszczy\u017anie, pochodzi z innych j\u0119zyk\u00f3w. To zapo\u017cyczenia, czyli takie s\u0142owa, zwroty czy zwi\u0105zki frazeologiczne, kt\u00f3re nie maj\u0105 rodzimego \u017ar\u00f3d\u0142a, a na sta\u0142e zadomowi\u0142y si\u0119 w j\u0119zyku polskim. W\u015br\u00f3d nich specjalne miejsce zajmuj\u0105 internacjonalizmy, kt\u00f3re powinny r\u00f3wnie\u017c zamieszka\u0107 w specjalnej przegr\u00f3dce w sercach polonist\u00f3w. Dlaczego? Przeczytajcie dalej!<\/p>\n

O zapo\u017cyczeniach z r\u00f3\u017cnych j\u0119zyk\u00f3w pisali\u015bmy wi\u0119cej \u00a0tutaj<\/a>. Czym natomiast s\u0105 internacjonalizmy? To takie wyrazy (lub morfemy, na przyk\u0142ad przedrostki), kt\u00f3re posiadaj\u0105 podobn\u0105 form\u0119 i brzmienie oraz zbli\u017con\u0105 tre\u015b\u0107 w wielu j\u0119zykach, nale\u017c\u0105cych do r\u00f3\u017cnych grup. Cz\u0119\u015b\u0107 j\u0119zykoznawc\u00f3w za warunek uznania s\u0142owa za internacjonalizm stawia konieczno\u015b\u0107 wyst\u0119powania w minimum trzech grupach j\u0119zykowych. To s\u0142owa cz\u0119sto pochodz\u0105ce z greki i \u0142aciny, kt\u00f3ra \u2013 szczeg\u00f3lnie w \u015bredniowieczu – by\u0142a punktem odniesienia dla wielu j\u0119zyk\u00f3w. Dzisiaj te wyrazy stanowi\u0105 dow\u00f3d ich wsp\u00f3lnego dziedzictwa kulturowego. Internacjonalizmy s\u0105 u\u017cywane:
\n– w j\u0119zyku codziennym (telefon, doktor, automat<\/em>)
\n– w wa\u017cnych dziedzinach takich jak kultura (orient, cywilizacja<\/em>) czy sport (serwis, punkt<\/em>)
\n– w j\u0119zyku naukowym i technicznym (atom, amper, wektor<\/em>)<\/p>\n

Stanowi\u0105 one ogromn\u0105 warto\u015b\u0107 dla nauczyciela j\u0119zyka polskiego jako obcego i to z kilku powod\u00f3w:<\/p>\n

1) U\u0142atwiaj\u0105 zrozumienie w sytuacji, kiedy dwie osoby pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 zupe\u0142nie r\u00f3\u017cnymi j\u0119zykami. Je\u015bli nauczyciel chce m\u00f3wi\u0107 wy\u0142\u0105czenie w j\u0119zyku polskim od samego pocz\u0105tku nauki, powinien do swojego s\u0142ownika wprowadzi\u0107 s\u0142owa, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 zrozumia\u0142e przez u\u017cytkownik\u00f3w r\u00f3\u017cnych j\u0119zyk\u00f3w. Jest to szczeg\u00f3lnie przydatne w sytuacji, kiedy uczymy mi\u0119dzynarodow\u0105 grup\u0119, w kt\u00f3rej jedna osoba pochodzi z Azji, druga z Ameryki Po\u0142udniowej, a trzecia ze Skandynawii.<\/p>\n

2) Przy\u015bpieszaj\u0105 opanowywanie nowej leksyki. Wykorzystuj\u0105 skojarzenia z rodzimym j\u0119zykiem ucznia, a na ni\u017cszym poziomie pozwalaj\u0105 poczu\u0107 si\u0119 bezpieczniej w g\u0105szczu nowych s\u0142\u00f3w i d\u017awi\u0119k\u00f3w.<\/p>\n

3) Mog\u0105 by\u0107 wykorzystywane do nauczania morfologii i fonetyki. Wiele internacjonalizm\u00f3w zako\u0144czonych w j\u0119zyku angielskim na \u2013tion <\/em>w polskim ko\u0144czy si\u0119 na \u2013cja<\/em> (ang. definition<\/em>, niem. Definition<\/em>, pol. definicja<\/em>), a te zako\u0144czone na \u2013ic<\/em> w naszym j\u0119zyka przyjmuj\u0105 ko\u0144c\u00f3wk\u0119 \u2013ika<\/em> lub \u2013yka<\/em> (ang. music<\/em>, niem. Musik<\/em>, pol. muzyka<\/em>).<\/p>\n

4) Przydadz\u0105 si\u0119 w uczeniu gramatyki. Czasowniki b\u0119d\u0105ce internacjonalizmami najpewniej w\u00a0 j\u0119zyku polskim b\u0119d\u0105 przyjmowa\u0107 ko\u0144c\u00f3wk\u0119 \u2013owa\u0107<\/em> i nale\u017ce\u0107 do pierwszej koniugacji (ang. to telephone<\/em>, niem. telefonieren<\/em>, franc. t\u00e9l\u00e9phoner<\/em>, pol. telefonowa\u0107<\/em>).<\/p>\n

Jakie internacjonalizmy przydadz\u0105 si\u0119 nauczycielowi w pocz\u0105tkowej fazie nauki? Poni\u017cej znajdziecie kr\u00f3tki s\u0142owniczek<\/strong> najpopularniejszych zwrot\u00f3w:<\/p>\n

analogiczny<\/em> \u2013 zamiast podobny<\/em>
\nantonim<\/em> \u2013 zamiast przeciwie\u0144stwo<\/em>
\ndialog<\/em> \u2013 zamiast rozmowa<\/em>
\nforma<\/em> \u2013 zamiast ko\u0144c\u00f3wka<\/em>
\nfotografia<\/em> \u2013 zamiast zdj\u0119cie<\/em>
\nfraza<\/em> \u2013 zamiast zwrot<\/em>, zdanie<\/em>
\nidentyczny<\/em> \u2013 zamiast taki sam<\/em>
\nilustracja<\/em> \u2013 zamiast obrazek<\/em>
\ninformacja<\/em> \u2013 zamiast wiadomo\u015b\u0107<\/em>
\ninteresuj\u0105cy<\/em> \u2013 zamiast ciekawy<\/em>
\nleksyka<\/em> \u2013 zamiast s\u0142ownictwo<\/em>
\nnumer<\/em> \u2013 zamiast liczba<\/em>
\nobiekt<\/em> \u2013 zamiast rzecz<\/em>, przedmiot<\/em>
\nopcja<\/em> \u2013 zamiast mo\u017cliwo\u015b\u0107, odpowied\u017a<\/em>
\npraktyka, praktykowa\u0107<\/em> \u2013 zamiast \u0107wiczenie, \u0107wiczy\u0107<\/em>
\nprezentacja, prezentowa\u0107 si\u0119<\/em> \u2013 zamiast przedstawienie, przedstawi\u0107 si\u0119<\/em>
\nproblem<\/em> \u2013 zamiast k\u0142opot<\/em>
\nskomplikowany<\/em> \u2013 zamiast trudny<\/em>
\nstartowa\u0107, start<\/em>\u00a0 \u2013 zamiast zaczyna\u0107, pocz\u0105tek<\/em>
\ntekst<\/em> \u2013 zamiast czytanka, czytanie<\/em>
\ntypowy<\/em> \u2013 zamiast zwyk\u0142y<\/em><\/p>\n

Stopniowo, w miar\u0119 opanowywania przez uczni\u00f3w j\u0119zyka, w miejsce internacjonalizm\u00f3w mo\u017cemy wprowadza\u0107 rodzime s\u0142owa.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Jak to zwykle bywa, z podobie\u0144stwem j\u0119zyk\u00f3w wi\u0105\u017ce si\u0119 wiele pu\u0142apek. O ile internacjonalizmy pomagaj\u0105 w pocz\u0105tkowej fazie opanowywania j\u0119zyka, o tyle na wy\u017cszych poziomach mog\u0105 powodowa\u0107 \u00a0problemy stylistyczne. Uczniowie b\u0119d\u0105 u\u017cywa\u0107 s\u0142\u00f3w, kt\u00f3re w ich j\u0119zyku pasuj\u0105 do danej sytuacji, a w j\u0119zyku polskim s\u0105 nieadekwatne. Wynika to r\u00f3wnie\u017c z faktu, \u017ce internacjonalizmy s\u0105 zbli\u017cone, ale nie identyczne znaczeniowo. Je\u017celi takie s\u0142owa tylko pozornie znacz\u0105 to samo, m\u00f3wimy o \u201efa\u0142szywych przyjacio\u0142ach\u201d, a te \u2013 jak sama nazwa wskazuje \u2013 mog\u0105 sporo namiesza\u0107 w g\u0142owach. Ale to ju\u017c temat na inn\u0105 opowie\u015b\u0107\u2026<\/p>\n

Poni\u017cej znajdziecie przyk\u0142ady innych internacjonalizm\u00f3w pochodz\u0105cych z r\u00f3\u017cnych j\u0119zyk\u00f3w:<\/p>\n