{"id":13089,"date":"2025-11-21T14:23:37","date_gmt":"2025-11-21T13:23:37","guid":{"rendered":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/?p=13089"},"modified":"2026-03-27T12:21:16","modified_gmt":"2026-03-27T11:21:16","slug":"poezja-na-a0-haiku-na-lekcji-jezyka-polskiego-jako-obcego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/poezja-na-a0-haiku-na-lekcji-jezyka-polskiego-jako-obcego\/","title":{"rendered":"POEZJA NA A0? HAIKU NA LEKCJI J\u0118ZYKA POLSKIEGO JAKO OBCEGO"},"content":{"rendered":"

Reakcje student\u00f3w na to polecenie s\u0105 zazwyczaj takie same. Najpierw zdumienie, niedowierzanie we w\u0142asne mo\u017cliwo\u015bci, obawa. Z rzadka tylko na kt\u00f3rej\u015b twarzy mo\u017cna dostrzec nie\u015bmia\u0142y entuzjazm. Za to po sko\u0144czonych zaj\u0119ciach twarze uczni\u00f3w s\u0105 u\u015bmiechni\u0119te lub zamy\u015blone, ale nieodmiennie promienieje z nich satysfakcja. Co za zadanie rodzi tak r\u00f3\u017cne emocje? Oczywi\u015bcie, pisanie poezji. W\u0142asnej poezji. Ale po co pisa\u0107 poezj\u0119 na lekcji jpjo? Powod\u00f3w jest wiele. Poni\u017cej przedstawiam te, kt\u00f3re wed\u0142ug mnie s\u0105 najwa\u017cniejsze w procesie nauki. Z w\u0142asnego do\u015bwiadczenia \u2013 zar\u00f3wno jako lektorki, jak i osoby ucz\u0105cej si\u0119 j\u0119zyk\u00f3w obcych \u2013 wiem, jak wiele satysfakcji daje stworzenie w\u0142asnego wiersza, cho\u0107by najprostszego. Przede wszystkim \u0107wiczenie takie pozwala na wyra\u017cenie swoich emocji i prze\u017cy\u0107 w spos\u00f3b inny ni\u017c standardowe wypracowanie lub uk\u0142adanie zda\u0144. Daje to ogromne poczucie sukcesu w nauce j\u0119zyka obcego i pozostaje na d\u0142ugo w pami\u0119ci ucznia.
Tworzenie poezji wi\u0105\u017ce si\u0119 z ekspresj\u0105 w\u0142asnej osobowo\u015bci i do\u015bwiadcze\u0144, co \u2013 jak pokazuj\u0105 studia neurolingwistyczne \u2013 nadzwyczaj u\u0142atwia przyswajanie nowych informacji, r\u00f3wnie\u017c j\u0119zyk\u00f3w. Tworzenie poezji jest wi\u0119c wspania\u0142ym narz\u0119dziem do nawi\u0105zania z j\u0119zykiem obcym bardziej osobistej wi\u0119zi, co z kolei daje uczniowi mo\u017cliwo\u015b\u0107 oswojenia go i jego lepszego powi\u0105zania ze swoim \u017cyciem. Dzi\u0119ki temu nowy j\u0119zyk staje si\u0119 bli\u017cszy, bardziej w\u0142asny.
Kolejn\u0105 po\u017c\u0105dan\u0105 cech\u0105 tworzenia w\u0142asnych utwor\u00f3w poetyckich jest poszukiwanie odpowiednich \u015brodk\u00f3w j\u0119zykowych. Dzi\u0119ki temu poznane s\u0142owa i wyra\u017cenia pozostan\u0105 w pami\u0119ci na d\u0142u\u017cej i b\u0119d\u0105 \u0142atwiejsze do ponownego u\u017cycia. <\/p>\n

\"\"<\/h4>\n

Haiku na lekcj\u0119 dla obcokrajowc\u00f3w?<\/span><\/h4>\n

Jestem przekonana, \u017ce przygod\u0119 z poezj\u0105 pisan\u0105 w j\u0119zyku obcym lepiej jest zacz\u0105\u0107 od wiersza bia\u0142ego, czyli nierymowanego. Dlaczego wi\u0119c nie po prostu wiersz bia\u0142y? Oczywi\u015bcie, to r\u00f3wnie\u017c bardzo dobry pomys\u0142 i warto go realizowa\u0107. Niemniej, mimo \u017ce haiku nie ma rym\u00f3w, to posiada bardzo specyficzn\u0105 struktur\u0119. Sk\u0142ada si\u0119 ona z trzech wers\u00f3w o \u015bci\u015ble okre\u015blonej liczbie sylab: 5-7-5. Utrzymanie takiej budowy jest tym bardziej warto\u015bciowe w nauce j\u0119zyka obcego, \u017ce zwraca uwag\u0119 ucznia na wiele aspekt\u00f3w poznawanego j\u0119zyka, takich jak, na przyk\u0142ad, liczba sylab w s\u0142owie. Sylabifikacja akurat pojawia si\u0119 wcze\u015bnie na kursach glottodydaktycznych jpjo, pomagaj\u0105c w rozr\u00f3\u017cnieniu s\u0142\u00f3w oraz jest z powodzeniem wykorzystywana do nauki wymowy. Warto jednak zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na \u201ema\u0142e\u201d s\u0142\u00f3wka, takie jak \u201ew\u201d, \u201ez\u201d, \u201ei\u201d, kt\u00f3re mog\u0105 tworzy\u0107 osobn\u0105 sylab\u0119. Na przyk\u0142ad we frazie \u201ew domu\u201d, mamy wci\u0105\u017c dwie sylaby, natomiast w wyra\u017ceniu \u2018we wtorek\u2019 sylab jest trzy. Ten aspekt gramatyki j\u0119zyka mo\u017ce by\u0107 te\u017c wykorzystywany w doskonaleniu p\u0142ynno\u015bci i wymowy.
Kolejn\u0105 cech\u0105 j\u0119zyka jest istnienie synonim\u00f3w. W tym miejscu chodzi mi szczeg\u00f3lnie o \u201ezamienniki\u201d s\u0142\u00f3w takich jak \u201emoja\u201d \u2013 \u201ema\u201d, \u201ekiedy\u201d\u2013\u201dgdy\u201d, \u201ei\u201d \u2013 \u201eoraz\u201d, \u201e\u017ceby\u201d\u2013 \u201eby\u201d. By\u0107 mo\u017ce na poziomie A0, o kt\u00f3rym tutaj mowa, za wcze\u015bnie jest na wprowadzanie tego zr\u00f3\u017cnicowania. Niemniej jednak, w zale\u017cno\u015bci od ucznia i grupy, mo\u017ce mo\u017cna b\u0119dzie o tym powiedzie\u0107, nie zniech\u0119caj\u0105c nikogo zbyt wysokimi wymaganiami.<\/p>\n

Kilka inspiracji na lekcj\u0119 jpjo z poezj\u0105<\/span><\/h4>\n

Kto\u015b pewnie trze\u017awo zauwa\u017cy, \u017ce haiku na poziomie A0 trudno znale\u017a\u0107. Dlatego z ch\u0119ci\u0105 podziel\u0119 si\u0119 z Czytelnikami kilkoma wierszami u\u0142o\u017conymi przeze mnie na potrzeby uczni\u00f3w j\u0119zyka polskiego jako obcego na tym poziomie zaawansowania. S\u0105 one podzielone na tematy, kt\u00f3re zazwyczaj omawiane s\u0105 w podr\u0119cznikach.<\/p>\n

Pogoda<\/span>
<\/strong><\/em>
Uwielbiam wiosn\u0119.
Jest ciep\u0142o. S\u0142o\u0144ce \u015bwieci.
Id\u0119 do lasu.
<\/strong>
Nie lubi\u0119 zimy.
Jest zimno. Jest mokro. Mr\u00f3z.
Herbata z miodem.<\/strong><\/p>\n

Jesieni\u0105 w parku<\/strong>
o jedenastej rano<\/strong>
kolorowy li\u015b\u0107.<\/p>\n

Dzisiaj jest upa\u0142.
Wszyscy w biurze pytaj\u0105
kiedy wakacje.<\/strong><\/p>\n

Hobby<\/span><\/strong><\/em><\/p>\n

Uwielbiam narty<\/strong>.
Ksi\u0105\u017cki<\/strong> te\u017c. I p\u0142ywanie<\/strong>.
Kiedy wolny dzie\u0144..?<\/p>\n

Mam wiele hobby.
Najbardziej jednak lubi\u0119
majsterkowanie<\/strong>.<\/p>\n


Rutyna dnia<\/span><\/strong><\/em><\/p>\n

Pilne spotkanie,
konferencja prasowa<\/strong>…
Patrz\u0119 przez okno.<\/p>\n

Rano wychodz\u0119<\/strong>.
W drodze do pracy tramwaj<\/strong>
pozdrawia miasto<\/strong>.<\/p>\n


Romantycznie<\/span><\/strong><\/em><\/p>\n

W kinie? W kawiarni?<\/strong>
Kiedy? Dzisiaj? O kt\u00f3rej?
Do zobaczenia\u2026<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Jak zacz\u0105\u0107?<\/span><\/h4>\n

Je\u015bli chcemy wcze\u015bniej przygotowa\u0107 uczni\u00f3w na lekcj\u0119 z poezj\u0105, to popro\u015bmy ich o przyniesienie kilku wierszy haiku w ich j\u0119zykach lub w j\u0119zyku wsp\u00f3lnym dla ca\u0142ej grupy. Przygotowane przez uczni\u00f3w wiersze b\u0119d\u0105 mog\u0142y zosta\u0107 wykorzystane jako punkt wyj\u015bciowy do stworzenia w\u0142asnych utwor\u00f3w, cho\u0107by przez pr\u00f3b\u0119 przet\u0142umaczenia ich na polski. Je\u015bli jednak uwa\u017camy, \u017ce t\u0142umaczenie b\u0119dzie zbyt wymagaj\u0105ce, to by\u0107 mo\u017ce wystarczy poprosi\u0107 o wypisanie po polsku mapy s\u0142\u00f3w kojarz\u0105cych si\u0119 z wybranym utworem. Je\u015bli akurat \u201eprzerabiacie\u201d kolory, to niech ucze\u0144 zapisze barw\u0119, z kt\u00f3r\u0105 kojarzy mu si\u0119 dany wiersz. Je\u015bli pogod\u0119 \u2013 niech to b\u0119dzie w\u0142a\u015bnie pogoda lub nastr\u00f3j. Je\u015bli miejsca \u2013 miejsce\u2026 To wystarczy, by m\u00f3zg wytworzy\u0142 nowe powi\u0105zania i zapami\u0119ta\u0142 cho\u0107 jedno s\u0142owo, ale za to na d\u0142ugo. Do takiej siatki skojarze\u0144 mo\u017cna wraca\u0107 co jaki\u015b czas i dodawa\u0107 kolejne aktywno\u015bci.
Je\u015bli natomiast nie chcemy informowa\u0107 uczni\u00f3w o temacie nast\u0119pnych zaj\u0119\u0107, to r\u00f3wnie\u017c mamy do wyboru mn\u00f3stwo mo\u017cliwo\u015bci. Jednym z rozwi\u0105za\u0144 jest zmiana wyt\u0142uszczonych wyra\u017ce\u0144 na inne, ale z tak\u0105 sam\u0105 liczb\u0105 sylab. Takie s\u0142owa i wyra\u017cenia mo\u017cna uczniom podpowiedzie\u0107 np. w formie rozsypanki lub chmury s\u0142\u00f3w. Inny pomys\u0142 to poproszenie uczni\u00f3w, aby sami przygotowali takie wyrazy, np. w formie burzy m\u00f3zg\u00f3w. Niech b\u0119d\u0105 to s\u0142owa, wyra\u017cenia i frazy z podr\u0119cznika, z przerobionego ju\u017c do tej pory materia\u0142u. Uczniowie wypisuj\u0105 wyra\u017cenia na arkuszu papieru w dw\u00f3ch kolumnach: odpowiednio po 5 sylab i po 7 sylab. W ten spos\u00f3b uczniowie otrzymuj\u0105 \u201ep\u00f3\u0142produkt\u201d, kt\u00f3ry mog\u0105 wykorzysta\u0107 w swoim utworze. Przyk\u0142adowe pogrupowane ju\u017c wyra\u017cenia przedstawiam poni\u017cej.<\/p>\n

5 sylab\u00a0<\/span><\/strong><\/em><\/p>\n

Nienawidz\u0119, gdy\u00a0
Uwielbiam, kiedy\u00a0
to sroka skrzeczy\u00a0
li\u015bcie spadaj\u0105\u00a0
ptak na drzewie \u015bpi\u00a0
chodz\u0119 do pracy\u00a0
jestem lekarzem\u00a0
jutro b\u0119d\u0119 gra\u0107\u00a0
wczoraj nie by\u0142em\u00a0
po po\u0142udniu chc\u0119\u00a0
przed po\u0142udniem chc\u0119
\u015bniadanie w weekend
gra\u0107 w pi\u0142k\u0119 no\u017cn\u0105
w dzie\u0144 du\u017co pracy<\/p>\n

7 sylab<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

wiatr wieje przez ca\u0142y dzie\u0144
budzik dzwoni za wcze\u015bnie
uwielbiam, kiedy m\u00f3wisz
nie m\u00f3w nic, kiedy ja \u015bpi\u0119
w ci\u0105gu dnia du\u017co pracy
nie mam si\u0142y, \u017ceby i\u015b\u0107
przed po\u0142udniem nie b\u0119d\u0119
ma\u0142e dzieci budz\u0105 si\u0119
wizyta u dentysty
na spotkaniu z klientem<\/p>\n

Jak ju\u017c powiedzia\u0142am, uczniowie mog\u0105 pracowa\u0107 indywidualnie, w parach lub ma\u0142ych grupach. Nie zapomnijmy o zaprezentowaniu stworzonych wierszy, przyklejaj\u0105c je na przyk\u0142ad na \u015bcianie sali. Mo\u017ce by\u0107 to bardzo owocne w procesie konsolidacji grupy.
W tym kr\u00f3tkim artykule stara\u0142am si\u0119 pokaza\u0107, \u017ce tworzenie poezji na kursie jpjo mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 bardzo po\u017cytecznym i atrakcyjnym \u0107wiczeniem, pozwala ono bowiem na wyra\u017cenie emocji, zabaw\u0119 j\u0119zykiem, pomaga prze\u0142amywa\u0107 ewentualne bariery mi\u0119dzy cz\u0142onkami grupy. Zach\u0119cam ka\u017cdego nauczyciela do wykorzystania haiku jako jednego z pomys\u0142\u00f3w na lekcje j\u0119zyka polskiego jako obcego na ka\u017cdym poziomie zaawansowania.<\/p>\n

Autorka: Katarzyna Bednarska-Adamowicz<\/p>\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Reakcje student\u00f3w na to polecenie s\u0105 zazwyczaj takie same. Najpierw zdumienie, niedowierzanie we w\u0142asne mo\u017cliwo\u015bci, obawa. Z rzadka tylko na kt\u00f3rej\u015b twarzy mo\u017cna dostrzec nie\u015bmia\u0142y entuzjazm. Za to po sko\u0144czonych zaj\u0119ciach twarze uczni\u00f3w s\u0105 u\u015bmiechni\u0119te lub zamy\u015blone, ale nieodmiennie promienieje z nich satysfakcja. Co za zadanie rodzi tak r\u00f3\u017cne emocje? Oczywi\u015bcie pisanie poezji. W\u0142asnej poezji.<\/p>\n","protected":false},"author":8355,"featured_media":13094,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1955],"tags":[2157,4230,2827,4226,4228,4203,4193,3883],"class_list":["post-13089","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dla-nauczyciela-jezyka-polskiego-dla-obcokrajowcow","tag-cwiczenia","tag-haiku","tag-materialy-do-nauki-polskiego","tag-poezja","tag-poezja-na-lekcji","tag-scenariusz-lekcji","tag-slownictwo","tag-uczucia"],"aioseo_notices":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/www-i-ksiegarnia-1.png",395,340,false],"thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/www-i-ksiegarnia-1-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/www-i-ksiegarnia-1-300x258.png",300,258,true],"medium_large":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/www-i-ksiegarnia-1.png",395,340,false],"large":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/www-i-ksiegarnia-1.png",395,340,false],"1536x1536":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/www-i-ksiegarnia-1.png",395,340,false],"2048x2048":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/www-i-ksiegarnia-1.png",395,340,false],"page-small":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/www-i-ksiegarnia-1-210x297.png",210,297,true],"woocommerce_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/www-i-ksiegarnia-1-300x258.png",300,258,true],"woocommerce_single":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/www-i-ksiegarnia-1-300x258.png",300,258,true],"woocommerce_gallery_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/www-i-ksiegarnia-1-100x100.png",100,100,true],"lws_wr_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/www-i-ksiegarnia-1-96x83.png",96,83,true],"lws_wr_thumbnail_small":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/www-i-ksiegarnia-1-42x36.png",42,36,true]},"uagb_author_info":{"display_name":"Katarzyna Bednarska-Adamowicz","author_link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/author\/bednarska-adamowicz\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Reakcje student\u00f3w na to polecenie s\u0105 zazwyczaj takie same. Najpierw zdumienie, niedowierzanie we w\u0142asne mo\u017cliwo\u015bci, obawa. Z rzadka tylko na kt\u00f3rej\u015b twarzy mo\u017cna dostrzec nie\u015bmia\u0142y entuzjazm. Za to po sko\u0144czonych zaj\u0119ciach twarze uczni\u00f3w s\u0105 u\u015bmiechni\u0119te lub zamy\u015blone, ale nieodmiennie promienieje z nich satysfakcja. Co za zadanie rodzi tak r\u00f3\u017cne emocje? Oczywi\u015bcie pisanie poezji. W\u0142asnej poezji.","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13089","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8355"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13089"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13089\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15025,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13089\/revisions\/15025"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13094"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13089"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13089"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13089"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}