{"id":1402,"date":"2019-04-18T14:35:44","date_gmt":"2019-04-18T12:35:44","guid":{"rendered":"https:\/\/e-polish.eu\/blog\/?p=1402"},"modified":"2019-04-18T14:35:44","modified_gmt":"2019-04-18T12:35:44","slug":"sniadanie-wielkanocne-i-dwie-tradycje-lanego-poniedzialku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/sniadanie-wielkanocne-i-dwie-tradycje-lanego-poniedzialku\/","title":{"rendered":"\u015aNIADANIE WIELKANOCNE I DWIE TRADYCJE LANEGO PONIEDZIA\u0141KU"},"content":{"rendered":"

Wielkanoc to \u015bwi\u0119ta \u017cycia, rado\u015bci i nowego pocz\u0105tku. Obok bogatej symboliki religijnej\u00a0zwi\u0105zanej ze zmartwychwstaniem Chrystusa, niedziela i poniedzia\u0142ek wielkanocny nios\u0105 z\u00a0sob\u0105 przepi\u0119kne ludowe tradycje, kt\u00f3re czyni\u0105 te dni jeszcze bardziej wyj\u0105tkowymi.\u00a0Przeczytajcie jak wygl\u0105da w Polsce \u015bniadanie wielkanocne oraz jakie zwyczaje do dzi\u015b\u00a0praktykuj\u0105 mieszka\u0144cy Ma\u0142opolski w drugi dzie\u0144 \u015awi\u0105t. <\/p>\n

\"\"<\/h4>\n

UROCZYSTE \u015aNIADANIE<\/h4>\n

Rodzinne \u015bniadanie wielkanocne to pi\u0119kny zwyczaj kultywowany w ka\u017cdym polskim domu.\u00a0W przesz\u0142o\u015bci zasiadano do niego bezpo\u015brednio po powrocie z rezurekcji – uroczystej\u00a0porannej mszy po\u0142\u0105czonej z procesj\u0105 obwieszczaj\u0105cym zmartwychwstanie Jezusa, oko\u0142o\u00a0godziny 8. Dzisiaj, pora w kt\u00f3rej rodzina zasiada w niedziel\u0119 do \u015bniadania wielkanocnego,\u00a0jest bardziej umowna, najcz\u0119\u015bciej Polacy rozpoczynaj\u0105 wsp\u00f3lny posi\u0142ek mi\u0119dzy 10 a 11
\nrano.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u015aniadanie otwiera modlitwa oraz zwyczaj dzielenia si\u0119 jajkiem, kt\u00f3ry jest okazj\u0105 do z\u0142o\u017cenia \u017cycze\u0144. Zazwyczaj wyg\u0142asza je gospodarz spotkania \u017cycz\u0105c zgromadzonym domownikom i go\u015bciom wszelkiej pomy\u015blno\u015bci. A jakie potrawy powinny znale\u017a\u0107 si\u0119 na \u015bwi\u0105tecznym\u00a0 stole? Oczywi\u015bcie podstawowym elementem menu s\u0105 jajka <\/strong>– symbol \u017cycia i odrodzenia. Jajka serwowane s\u0105 w przer\u00f3\u017cnej postaci – faszerowane, z majonezem, z chrzanem, z sosem tatarskim, jako pasty czy dodatki innych da\u0144. S\u0142owem st\u00f3\u0142 mieni si\u0119 na \u017c\u00f3\u0142to. Poza jajami na stole wielkanocnym pojawia si\u0119 \u017curek<\/strong>, cho\u0107 s\u0105 tacy, kt\u00f3rzy w Wielkanoc wybieraj\u0105 bia\u0142y barszcz czy zup\u0119 chrzanow\u0105. \u017burek tradycyjnie podawany jest z jajkiem i bia\u0142\u0105 kie\u0142bas\u0105. Kolejnym obowi\u0105zkowym elementem jest \u015bwi\u0119conka<\/strong>, czyli wszystkie produkty i potrawy po\u015bwi\u0119cone w Wielk\u0105 Sobot\u0119, m.in. mi\u0119so<\/strong>, b\u0119d\u0105ce symbolem dostatku i syto\u015bci. Z mi\u0119s najcz\u0119\u015bciej podaje si\u0119 w\u0119dliny: szynk\u0119, dobrej jako\u015bci kie\u0142basy, kabanosy, pieczony schab czy boczek. Urozmaiceniem sto\u0142u s\u0105 tak\u017ce sa\u0142atki<\/strong>, g\u0142\u00f3wnie jarzynowa oraz przystawki i dodatki, takie jak \u015bledzie, galaretki drobiowe czy pasztet. Nieod\u0142\u0105cznym sk\u0142adnikiem jest tak\u017ce chrzan<\/strong>, kt\u00f3rego gorzki i pikantny smak oznacza\u0142 \u0142zy Chrystusa i gorycz m\u0119ki.\u00a0Wielkanoc jest tak\u017ce \u015bwi\u0119tem chleba<\/strong> i domowego ciasta dro\u017cd\u017cowego. Po obfitym \u015bniadaniu nadchodzi wi\u0119c czas na wielkanocne baby<\/strong>, mazurki<\/strong>, serniki<\/strong>, makowce<\/strong> s\u0142owem wszelkie s\u0142odkie i smakowite wypieki.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Mamy nadziej\u0119, \u017ce jeste\u015bcie skutecznie zmotywowani i gotowi na nadchodz\u0105c\u0105 niedziel\u0119 – je\u015bli tylko mo\u017cecie do\u015bwiadczy\u0107 jej w domu polskich przyjaci\u00f3\u0142, koniecznie skorzystajcie z zaproszenia! A drugiego dnia Wielkanocy, je\u015bli tylko przebywacie w Krakowie lub okolicach, wybierzcie si\u0119 na spacer do dzielnicy Zwierzyniec. Od samego rana dzieje si\u0119 tam niesamowity, barwny odpust EMAUS.<\/p>\n

ODPUST EMAUS<\/strong><\/h4>\n

W Lany Poniedzia\u0142ek przy klasztorze si\u00f3str Norbertanek i ko\u015bciele pw. Naj\u015bwi\u0119tszego Salwatora na Zwierzy\u0144cu ma miejsce wyj\u0105tkowe wydarzenie. Warto si\u0119 tam znale\u017a\u0107 i pomimo \u015bcisku przespacerowa\u0107 w\u015br\u00f3d kolorowych stragan\u00f3w, skosztowa\u0107 lokalnych s\u0142odyczy, kupi\u0107 serce z piernika czy zje\u015b\u0107 cukrow\u0105 wat\u0119. Ma\u0142o kto wie, \u017ce tradycja odpustu ma swe pocz\u0105tki w okresie \u015bredniowiecza, kiedy to odbywa\u0142a si\u0119 procesja religijna z Krakowa do pobliskiej wsi Zwierzyniec. Wydarzenie to by\u0142o wsp\u00f3lne dla wszystkich – bogatych i biednych, szlachetnie urodzonych i tych bez rodowego nazwiska.\u00a0Nazwa odpustu bierze sw\u00f3j pocz\u0105tek od biblijnej miejscowo\u015bci Emaus<\/strong>, do kt\u00f3rej udali si\u0119 dwaj\u00a0 uczniowie Jezusa po Jego \u015bmierci. Wed\u0142ug przekazu Ewangelii \u015bw. \u0141ukasza na drodze do tej wioski Chrystus przy\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 do podr\u00f3\u017cnych i wyja\u015bni\u0142 im pisma i proroctwa dotycz\u0105ce \u015bmierci Mesjasza.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

SIUDA BABA<\/strong><\/h4>\n

Z kolei mieszka\u0144cy Wieliczki i mniejszych podkrakowskich wsi mog\u0105 pochwali\u0107 si\u0119 inn\u0105 lokaln\u0105 tradycj\u0105 zwi\u0105zan\u0105 z Wielkanocnym Poniedzia\u0142kiem, mianowicie z obecno\u015bci\u0105 Siudej Baby<\/strong>.<\/p>\n

Ta tajemnicza i ma\u0142o znana posta\u0107 to usmolony sadz\u0105 m\u0119\u017cczyzna w przebraniu kobiety, kt\u00f3rego atrybutami s\u0105 bat i sznur korali z ziemniak\u00f3w lub kasztan\u00f3w . Siuda Baba pojawia si\u0119 na ulicach Wieliczki i zaczepia jej mieszka\u0144c\u00f3w, najcz\u0119\u015bciej wracaj\u0105cych z ko\u015bcio\u0142a. \u00a0W przesz\u0142o\u015bci chodzi\u0142a od domu do domu zbieraj\u0105c datki i szukaj\u0105c m\u0142odych panien na wydaniu. Je\u017celi kto\u015b odm\u00f3wi jej pieni\u0119dzy zapewnie us\u0142yszy g\u0142o\u015bny strza\u0142 z bata i mo\u017ce narazi\u0107 si\u0119 na u\u015bcisk pe\u0142en sadzy…<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Sk\u0105d jednak u nas taka tradycja? <\/strong><\/h4>\n

Dawno dawno temu, jeszcze w czasach poga\u0144skich na Kopcowej G\u00f3rze we wsi Lednica G\u00f3rna (okolice Wieliczki) znajdowa\u0142a si\u0119 \u015bwi\u0105tynia bogini Ledy, w kt\u00f3rej p\u0142on\u0105\u0142 \u015bwi\u0119ty ogie\u0144 strze\u017cony przez kap\u0142ank\u0119. Podczas pe\u0142nienia swej funkcji kap\u0142ance nie wolno by\u0142o si\u0119 przebiera\u0107, my\u0107 ani czesa\u0107. St\u0105d te\u017c jej czarna, umorusana sadz\u0105 twarz i niechlujny wygl\u0105d. Kobieta mog\u0142a opu\u015bci\u0107 teren \u015bwi\u0105tyni jedynie raz w roku – dzie\u0144 po Wielkanocny, celem znalezienia nast\u0119pczyni. Kiedy wi\u0119c nadchodzi\u0142 czas Siudej Baby, w okolicy trudno by\u0142o spotka\u0107 cho\u0107 jedn\u0105 m\u0142od\u0105 dziewczyn\u0119, bowiem chowa\u0142y si\u0119 one po domach i okolicznych wioskach. Je\u015bli jednak kt\u00f3ra\u015b panna wpad\u0142a w jej r\u0119ce, je\u015bli nie mia\u0142a za co si\u0119 wykupi\u0107, zajmowa\u0142a miejsce kap\u0142anki na najbli\u017cszy rok.<\/p>\n

Do dzi\u015b, cho\u0107 to jedynie zwyczaj, Siudej Babie towarzyszy drugi m\u0119\u017cczyzna w przebraniu Cygana i grupa os\u00f3b w strojach krakowskich. Je\u015bli chcecie ich pozna\u0107 – odwied\u017acie Rynek Wieliczki<\/strong> 22 kwietnia o godz. 12.15.<\/strong> Odb\u0119dzie si\u0119 tam specjalne widowisko Siudej Baby, kt\u00f3re zaprezentuje Zesp\u00f3\u0142 Regionalny Mietniowiacy.<\/p>\n

***<\/p>\n

Wspania\u0142ych \u015awi\u0105t, pi\u0119knych spacer\u00f3w i najlepszego \u015bniadania!<\/strong><\/p>\n

Autor: Iwona Huber<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wielkanoc to \u015bwi\u0119ta \u017cycia, rado\u015bci i nowego pocz\u0105tku. Obok bogatej symboliki religijnej\u00a0zwi\u0105zanej ze zmartwychwstaniem Chrystusa, niedziela i poniedzia\u0142ek wielkanocny nios\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":7908,"featured_media":1409,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1961,1963],"tags":[2673,2699,3261,3521,3607,3631,3641,3643,3653,3739,3855,3951,3975,4159],"class_list":["post-1402","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lifestyle-polski-dla-obcokrajowcow","category-o-polsce-i-nauka-jezyka-polskiego","tag-kultura","tag-lany-poniedzialek","tag-polska-religia","tag-religia","tag-siuda-baba","tag-smigus-dyngus","tag-sniadanie","tag-sniadanie-wielkanocne","tag-spacery","tag-swieta","tag-tradycja","tag-wielkanoc","tag-wiosna","tag-zwyczaje"],"aioseo_notices":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/ia.jpg",1916,340,false],"thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/ia.jpg",150,27,false],"medium":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/ia.jpg",300,53,false],"medium_large":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/ia.jpg",768,136,false],"large":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/ia.jpg",1024,182,false],"1536x1536":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/ia.jpg",1536,273,false],"2048x2048":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/ia.jpg",1916,340,false],"page-small":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/ia.jpg",210,37,false],"woocommerce_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/ia.jpg",300,53,false],"woocommerce_single":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/ia.jpg",300,53,false],"woocommerce_gallery_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/ia-100x100.jpg",100,100,true],"lws_wr_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/ia.jpg",96,17,false],"lws_wr_thumbnail_small":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/ia.jpg",42,7,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"epolish","author_link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/author\/epolish\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Wielkanoc to \u015bwi\u0119ta \u017cycia, rado\u015bci i nowego pocz\u0105tku. Obok bogatej symboliki religijnej\u00a0zwi\u0105zanej ze zmartwychwstaniem Chrystusa, niedziela i poniedzia\u0142ek wielkanocny nios\u0105 […]","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1402","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7908"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1402"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1402\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1409"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1402"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1402"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1402"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}