{"id":1465,"date":"2019-06-18T15:33:01","date_gmt":"2019-06-18T13:33:01","guid":{"rendered":"https:\/\/e-polish.eu\/blog\/?p=1465"},"modified":"2019-06-18T15:33:01","modified_gmt":"2019-06-18T13:33:01","slug":"jak-uczyc-gramatyki-bez-tabelki-na-przykladzie-aspektu-w-czasie-przeszlym","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/jak-uczyc-gramatyki-bez-tabelki-na-przykladzie-aspektu-w-czasie-przeszlym\/","title":{"rendered":"Jak uczy\u0107 gramatyki bez tabelki? Na przyk\u0142adzie aspektu w czasie przesz\u0142ym"},"content":{"rendered":"<p>Na pocz\u0105tku pracy w zawodzie, po latach szkolnych do\u015bwiadcze\u0144 z metod\u0105 gramatyczno-t\u0142umaczeniow\u0105, trudno to sobie wyobrazi\u0107. Jak wyja\u015bni\u0107 uczniom, jakie ko\u0144c\u00f3wki ma narz\u0119dnik bez pokazania im tego w tabeli? Jak nauczy\u0107 czasu przesz\u0142ego, nie podaj\u0105c na pocz\u0105tku lekcji wzoru odmiany? W jaki spos\u00f3b maj\u0105 stworzy\u0107 poprawne zdanie, kiedy to nie my \u2013 wszechwiedz\u0105cy nauczyciele \u2013 podajemy im regu\u0142\u0119? Zanim jednak spr\u00f3bujemy oswoi\u0107 indukcyjn\u0105 metod\u0119 nauczania gramatyki zastan\u00f3wmy si\u0119, dlaczego warto j\u0105 stosowa\u0107 i co to uczniom daje.<!--more--><\/p>\n<p><strong>PO PIERWSZE\u2026<\/strong><br \/>\nprzypomnijmy sobie, jak to jest, kiedy wiedz\u0119 zdobywamy przez s\u0142uchanie, czytanie i ogl\u0105danie i czym to si\u0119 r\u00f3\u017cni od sytuacji, gdy uczymy si\u0119 czego\u015b drog\u0105 b\u0142\u0105dzenia, eksperymentowania, poszukiwania i dzia\u0142ania? Kt\u00f3re informacje g\u0142\u0119biej zapadn\u0105 nam w pami\u0119\u0107?<\/p>\n<p>Zosta\u0142o udowodnione, \u017ce uczniowie, kt\u00f3rzy sami odkrywaj\u0105 regu\u0142\u0119 gramatyczn\u0105, a wcze\u015bniej stawiaj\u0105 hipotezy, kt\u00f3re nast\u0119pnie samodzielnie weryfikuj\u0105, zapami\u0119tuj\u0105 wiedz\u0119 na d\u0142u\u017cej. W nauczaniu j\u0119zyka obcego cz\u0119sto inspirujemy si\u0119 sposobem, w jaki ma\u0142e dziecko nabywa j\u0119zyka &#8211; r\u00f3wnie\u017c tutaj jest podobnie. Nie ma lepszego nauczyciela ni\u017c do\u015bwiadczenie!<\/p>\n<p><strong>PO DRUGIE\u2026<\/strong><br \/>\nuczniowie bawi\u0105 si\u0119 j\u0119zykiem, pracuj\u0105 z nim, testuj\u0105, pr\u00f3buj\u0105 pozna\u0107 i oswoi\u0107, a dzi\u0119ki temu ucz\u0105 si\u0119 samodzielno\u015bci. Jest to umiej\u0119tno\u015b\u0107 niezwykle przydatna w naturalnych sytuacjach komunikacyjnych, kt\u00f3rym uczniowie stawiaj\u0105 czo\u0142a ju\u017c bez obecno\u015bci i podpowiedzi nauczyciela! W ten spos\u00f3b nabywaj\u0105 pewno\u015bci siebie, co w pos\u0142ugiwaniu si\u0119 nowym j\u0119zykiem bardzo procentuje.<\/p>\n<h4><strong>JAK TO ZROBI\u0106?<\/strong><\/h4>\n<p>\u017beby umo\u017cliwi\u0107 uczniom samodzielne odkrycie regu\u0142y gramatycznej, pami\u0119tajmy o kilku zasadach.<\/p>\n<ol>\n<li>OD SZCZEG\u00d3\u0141U DO OG\u00d3\u0141U \u2013 wychodzimy od przyk\u0142ad\u00f3w, na podstawie kt\u00f3rych uczniowie b\u0119d\u0105 mogli odkry\u0107, a nast\u0119pnie sformu\u0142owa\u0107 regu\u0142\u0119 gramatyczn\u0105. Ta (w formie schematu czy tabelki) pojawia si\u0119 zawsze na ko\u0144cu jako efekt pracy z proponowanym przez nas materia\u0142em.<\/li>\n<li>TEKST PUNKTEM WYJ\u015aCIA \u2013 by uczniowie mogli pozna\u0107 regu\u0142\u0119, musz\u0105 zobaczy\u0107 jej u\u017cycie w tekstach. Tekst mo\u017ce by\u0107 kr\u00f3tszy lub d\u0142u\u017cszy, mie\u0107 form\u0119 dialogu lub opisu. Tekstem jest nawet pojedyncze zdanie (np. <em>Uwe jest niemieckim biznesmenem.<\/em>), kt\u00f3re warto wykorzystywa\u0107 na ni\u017cszych poziomach zaawansowania.<\/li>\n<li>NADZORUJ\u0104CA ROLA NAUCZYCIELA \u2013 jest to jeden z najtrudniejszych punkt\u00f3w do zrealizowania J Lubimy m\u00f3wi\u0107 i t\u0142umaczy\u0107, bo wiemy, \u017ce nikt nie zrobi tego tak dobrze jak my. Tutaj musimy odda\u0107 pa\u0142eczk\u0119 uczniom. Nadzorowa\u0107, kontrolowa\u0107, podpowiada\u0107. By\u0107 bardziej mentorem czy <em>coachem<\/em> ni\u017c wyk\u0142adowc\u0105.<\/li>\n<li>DOMINUJ\u0104CA FORMA PRACY: PARY I GRUPY \u2013 wymaga to od nas przemy\u015blanego planu zaj\u0119\u0107, odpowiednio dobranych materia\u0142\u00f3w i jasno sformu\u0142owanych polece\u0144, tak by uczniowie byli w stanie samodzielnie postawi\u0107 hipotezy. Je\u015bli jeste\u015bmy na pocz\u0105tku pracy z t\u0105 metod\u0105 i chcemy mie\u0107 wi\u0119ksz\u0105 kontrol\u0119 nad tym, co dzieje si\u0119 w klasie, mo\u017cemy szuka\u0107 rozwi\u0105za\u0144 na forum ca\u0142ej grupy.<\/li>\n<\/ol>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-1467\" src=\"https:\/\/e-polish.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/teacher-836767_1920-1280x852.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"466\" srcset=\"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/teacher-836767_1920-1280x852.jpg 1280w, https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/teacher-836767_1920-300x200.jpg 300w, https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/teacher-836767_1920-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/teacher-836767_1920-768x511.jpg 768w, https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/teacher-836767_1920-1536x1022.jpg 1536w, https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/teacher-836767_1920-96x64.jpg 96w, https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/teacher-836767_1920-42x28.jpg 42w, https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/teacher-836767_1920-511x340.jpg 511w, https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/teacher-836767_1920-600x400.jpg 600w, https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/teacher-836767_1920.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/p>\n<h4><strong>PRZYK\u0141AD \u2013 ASPEKT CZASOWNIK\u00d3W W CZASIE PRZESZ\u0141YM<\/strong><\/h4>\n<p>Chcemy, by uczniowie poznali konteksty u\u017cycia czasownik\u00f3w w aspekcie dokonanym i niedokonanym.<\/p>\n<ol>\n<li>Wybieramy tekst, z kt\u00f3rym b\u0119dziemy pracowa\u0107. W lepszych grupach dobrze sprawdzi si\u0119 zestaw dw\u00f3ch tekst\u00f3w. W pierwszym kto\u015b opowiada, jak wygl\u0105da\u0142 jego dzie\u0144, kiedy by\u0142 dzieckiem \/ sp\u0119dza\u0142 czas na wakacjach \/ chodzi\u0142 do szko\u0142y (TEKST A). W drugim ta sama osoba m\u00f3wi o wczorajszym dniu, u\u017cywaj\u0105c tych samych czasownik\u00f3w, ale w aspekcie dokonanym (TEKST B).<\/li>\n<\/ol>\n<p>TEKST A: <em>Na wakacjach codziennie <strong>wstawa\u0142em<\/strong> bardzo p\u00f3\u017ano, d\u0142ugo <strong>jad\u0142em<\/strong> \u015bniadanie i <strong>ubiera\u0142em si\u0119<\/strong>. Przed po\u0142udniem <strong>czyta\u0142em<\/strong> ksi\u0105\u017cki i <strong>s\u0142ucha\u0142em<\/strong> muzyki, czasem <strong>spotyka\u0142em si\u0119<\/strong> z kolegami\u2026<br \/>\n<\/em>TEKST B:<em> Wczoraj <strong>wsta\u0142em<\/strong> o 7:00 rano, szybko <strong>zjad\u0142em<\/strong> \u015bniadanie i <strong>ubra\u0142em si\u0119<\/strong>\u2026 Najpierw <strong>przeczyta\u0142em<\/strong> dwa maile, potem <strong>pos\u0142ucha\u0142em<\/strong> wiadomo\u015bci na poczcie g\u0142osowej, a nast\u0119pnie <strong>spotka\u0142em si\u0119<\/strong> z koleg\u0105 z pracy\u2026.<\/em><\/p>\n<p>Mo\u017cemy r\u00f3wnie\u017c poda\u0107 uczniom dwa proste zdania (zapisa\u0107 lub przyklei\u0107 je na tablicy obok siebie). W tabeli, kt\u00f3ra znajduje si\u0119 w lekcji 21. w podr\u0119czniku \u201ePolski krok po kroku 1\u201d znajduj\u0105 si\u0119 przyk\u0142ady, kt\u00f3re \u015bwietnie obrazuj\u0105 r\u00f3\u017cne konteksty u\u017cycia form aspektowych.<\/p>\n<p>ZDANIE A: <em>Gdy by\u0142em dzieckiem, codziennie <strong>wstawa\u0142em<\/strong> o 7:00.<\/em><br \/>\nZDANIE B: <em>Wczoraj <strong>wsta\u0142em<\/strong> o 10:00.<\/em><\/p>\n<ol>\n<li>Uczniowie w parach zastanawiaj\u0105 si\u0119, dlaczego w zdaniach u\u017cyto r\u00f3\u017cnych form czasownika. Stawiaj\u0105 hipotezy. Mo\u017ce to dlatego, \u017ce podano r\u00f3\u017cn\u0105 godzin\u0119? A mo\u017ce dlatego, \u017ce w pierwszym zdaniu osoba m\u00f3wi\u0105ca by\u0142a dzieckiem, a w drugim doros\u0142a? Mo\u017ce chodzi o to, \u017ce pierwsza czynno\u015b\u0107 by\u0142a rutynowa, a druga nie? Przyjmujemy zasad\u0119, \u017ce nie ma z\u0142ych pomys\u0142\u00f3w. Wa\u017cne jest my\u015blenie, b\u0142\u0105dzenie, stawianie hipotez!<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>III.<\/strong> Uczniowie decyduj\u0105, kt\u00f3ra hipoteza jest najbardziej prawdopodobna, a nauczyciel j\u0105 weryfikuje.<\/p>\n<ol>\n<li>Podobnie post\u0119pujemy z kolejnymi zdaniami, pokazuj\u0105cymi inny kontekst u\u017cycia aspektu.<\/li>\n<li><strong>V<\/strong>. Nauczyciel rozdaje uczniom kartki z wypisanymi has\u0142ami: RUTYNA, JEDEN RAZ, PROCES W CZASIE, MOMENT itd. Uczniowie dopasowuj\u0105 je do konkretnych zda\u0144 lub \u2013 najpro\u015bciej \u2013 do prawej lub lewej kolumny z wypisanymi na tablicy przyk\u0142adami.<\/li>\n<li>Analogicznie mo\u017cemy podsun\u0105\u0107 im kartki z typowymi frazami u\u017cywanymi w jednym lub drugim aspekcie: <em>d\u0142ugo, szybko, od\u2026 do\u2026, cz\u0119sto\u2026<\/em> i poprosi\u0107 o dopasowanie do lewej lub prawej strony tablicy.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>VII<\/strong>. Po wsp\u00f3lnym ustaleniu ostatecznej wersji pytamy uczni\u00f3w, kt\u00f3r\u0105 form\u0119 nazwiemy aspektem dokonanym (<em>perfect<\/em>), a kt\u00f3r\u0105 niedokonanym (<em>imperfect<\/em>). Nie powinno to sprawi\u0107 uczniom problemu i w rezultacie na tablicy zapisujemy po lewej ASPEKT NIEDOKONANY, a po prawej ASPEKT DOKONANY. Gotowe!<\/p>\n<p><strong>VIII. \u201e<\/strong>Swoj\u0105\u201d tabel\u0119 uczniowie mog\u0105 sfotografowa\u0107 telefonem, mo\u017cemy zostawi\u0107 j\u0105 na tablicy do nast\u0119pnych zaj\u0119\u0107, mo\u017cemy te\u017c przyklei\u0107 na kartce i powiesi\u0107 w sali.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-1468\" src=\"https:\/\/e-polish.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/board-1614646_1920-1280x783.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"428\" srcset=\"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/board-1614646_1920-1280x783.jpg 1280w, https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/board-1614646_1920-300x183.jpg 300w, https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/board-1614646_1920-1024x626.jpg 1024w, https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/board-1614646_1920-768x470.jpg 768w, https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/board-1614646_1920-1536x939.jpg 1536w, https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/board-1614646_1920-96x59.jpg 96w, https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/board-1614646_1920-42x26.jpg 42w, https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/board-1614646_1920-556x340.jpg 556w, https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/board-1614646_1920.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/p>\n<p>Uczniowie samodzielnie, z nasz\u0105 niewielk\u0105 pomoc\u0105, stworzyli identyczn\u0105 tabelk\u0119, jak\u0105 mog\u0105 znale\u017a\u0107 w podr\u0119czniku, ani razu go nie otwieraj\u0105c!<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Autor: Paulina Kuc<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Na pocz\u0105tku pracy w zawodzie, po latach szkolnych do\u015bwiadcze\u0144 z metod\u0105 gramatyczno-t\u0142umaczeniow\u0105, trudno to sobie wyobrazi\u0107. Jak wyja\u015bni\u0107 uczniom, jakie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7908,"featured_media":1471,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1955],"tags":[2223,2227,2389,2943,3029,3807],"class_list":["post-1465","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dla-nauczyciela-jezyka-polskiego-dla-obcokrajowcow","tag-dla-nauczyciela-jezyka-polskiego","tag-dla-nauczycieli","tag-gramatyka","tag-nauka","tag-odkrywanie-regul","tag-tabelki"],"aioseo_notices":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/3.jpg",1904,349,false],"thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/3-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/3-300x55.jpg",300,55,true],"medium_large":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/3-768x141.jpg",768,141,true],"large":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/3-1024x188.jpg",1024,188,true],"1536x1536":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/3-1536x282.jpg",1536,282,true],"2048x2048":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/3.jpg",1904,349,false],"page-small":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/3-210x297.jpg",210,297,true],"woocommerce_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/3-300x55.jpg",300,55,true],"woocommerce_single":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/3-300x55.jpg",300,55,true],"woocommerce_gallery_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/3-100x100.jpg",100,100,true],"lws_wr_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/3-96x18.jpg",96,18,true],"lws_wr_thumbnail_small":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/3-42x8.jpg",42,8,true]},"uagb_author_info":{"display_name":"epolish","author_link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/author\/epolish\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Na pocz\u0105tku pracy w zawodzie, po latach szkolnych do\u015bwiadcze\u0144 z metod\u0105 gramatyczno-t\u0142umaczeniow\u0105, trudno to sobie wyobrazi\u0107. Jak wyja\u015bni\u0107 uczniom, jakie [&hellip;]","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1465","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7908"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1465"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1465\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1471"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1465"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1465"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1465"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}