{"id":14918,"date":"2026-04-08T09:00:00","date_gmt":"2026-04-08T07:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/?p=14918"},"modified":"2026-03-26T16:21:52","modified_gmt":"2026-03-26T15:21:52","slug":"re-fleksjo-zmiluj-sie-nad-nami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/re-fleksjo-zmiluj-sie-nad-nami\/","title":{"rendered":"RE…FLEKSJO! ZMI\u0141UJ SI\u0118 NAD NAMI!"},"content":{"rendered":"

\u201eCzy w Warszawie jest naprawd\u0119 a\u017c tak du\u017co ps\u00f3w?\u201d \u2013 zapyta\u0142a lata temu w \u201eLecie z Radiem\u201d pewna W\u0142oszka. Zdezorientowana rodaczka boskiego Dante, zaawansowana eksploratorka reyowskiego, bynajmniej nie, g\u0119gania, opowiada\u0142a, jak z tropu zbi\u0142 j\u0105 kiedy\u015b znak drogowy z napisem: PIESI. No i c\u00f3\u017c, m\u00f3wi\u0105c z przek\u0105sem, k\u0142adek i przej\u015b\u0107 dla pies\u00f3w ci u nas dostatek, ale i tak doceniamy fakt podj\u0119cia wyzwania i wpl\u0105tania si\u0119 zainteresowanej w nieko\u0144cz\u0105cy si\u0119 przygodo-koszmar pod tytu\u0142em Nauka j\u0119zyka polskiego jako obcego. To tak z przymru\u017ceniem oka, cho\u0107 jak powiedzia\u0142 kiedy\u015b pewien literat: \u201eNauka \u2013 to pot\u0119gi klucz, w tym moc, co wi\u0119cej umie.\u201d Jasne. A W\u0142osi na \u015bniadanie jedz\u0105 \u201ecolazione\u201d…<\/p>\n

Pani W\u0142oszki nikt nie zmusza\u0142. Sama chcia\u0142a. Chcia\u0142a przypadk\u00f3w, fleksji, chcia\u0142a aspektu, dwuznak\u00f3w, dw\u00f3ch \u201eu\/\u00f3\u201d, dw\u00f3ch \u201e\u017c\/rz\u201d, dw\u00f3ch \u201eh\/ch\u201d, przyimk\u00f3w, przedrostk\u00f3w, dziwnych kresek pod literami, nad literami, i innych wynalazk\u00f3w. Ja natomiast w j\u0119zyk polski zosta\u0142em wrodzony. W sumie nikt nie pyta\u0142 mnie, czy chcia\u0142em. Wyboru nie by\u0142o. Troch\u0119 jak za komuny. Bra\u0142e\u015b to, co by\u0142o \ud83d\ude42 Dobra! Nie psiocz\u0119. Naszego j\u0119zyka nauczy\u0142em si\u0119 z automatu, otoczony szeleszczeniem, milionem ko\u0144c\u00f3wek i wyj\u0105tk\u00f3w. I ka\u017cdy tak ma, zewsz\u0105d okr\u0105\u017cony przez pierwszy j\u0119zyk swej rodzicielki. Tutaj wszelkie r\u00f3\u017cnice kulturowe nie maj\u0105 racji bytu. Tak wi\u0119c tak\u017ce z automatu u\u017cywam j\u0119zyka polskiego, podziwiaj\u0105c jego z\u0142o\u017cono\u015b\u0107. Zabawne jest to, \u017ce przecie\u017c r\u00f3wnie\u017c dla Polak\u00f3w bardzo cz\u0119sto stanowi on spore wyzwanie.<\/p>\n

Fleksja ma sw\u00f3j urok, cho\u0107 pewnie przekle\u0144stwem ochrzci j\u0105 niejeden ucze\u0144 j\u0119zyka polskiego jako obcego. Polacy, S\u0142owacy, Ukrai\u0144cy oraz nasi inni s\u0142owia\u0144skoj\u0119zyczni krewni odmieniaj\u0105. Turcy, W\u0119grzy, Finowie i Korea\u0144czycy maj\u0105 swoje agulutynacyjne doklejanki. Niemcy komplikuj\u0105 spraw\u0119 niepozornymi der, die, das i troch\u0119 te\u017c kombinuj\u0105 z ko\u0144c\u00f3wkami, ale w formie soft, a Chi\u0144czycy si\u0119 TEMU wszystkiemu przygl\u0105daj\u0105, skacz\u0105c z tonu na ton i patrz\u0105c na kontekst. Nauka j\u0119zyka obcego zajmuje sporo czasu. No tak, a Kolumb odkry\u0142 Ameryk\u0119. Oczywista oczywisto\u015b\u0107. Jednak, m\u00f3wi\u0105c kolokwialnie, wszystko jest do ogarni\u0119cia. Kwestia ch\u0119ci, wytrawa\u0142o\u015bci, motywacji… Nazwij to jak chcesz, drogi Czytelniku.<\/p>\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n


Dobre podstawy\u2026 to podstawa \u2013 fleksja na lekcji jpjo<\/h2><\/div>\n\n\n

Ju\u017c niczym mantr\u0119 powtarzam moim studentom we wczesnym stadium nauki j\u0119zyka polskiego jako obcego, jak wa\u017cne jest budowanie swojej prywatnej bazy danych. W g\u0142owach. Im wi\u0119cej s\u0142\u00f3w do niej wprowadzimy, tym lepiej. Ka\u017cdy ma inn\u0105 metod\u0119 tworzenia tej\u017ce, ale niew\u0105tpliwie ich wsp\u00f3lnym mianownikiem jest kucie. Czego Ja\u015b nie wykuje, tego Jan nie b\u0119dzie ku…ma\u0142? Nie oszukujmy si\u0119, samo nie wejdzie. Musimy po\u015bl\u0119cze\u0107, musimy nie dospa\u0107. W przypadku j\u0119zyka polskiego na tym si\u0119 jednak nie ko\u0144czy. Kto\u015b to wszystko musi jeszcze poodmienia\u0107. Podstawy s\u0105, czas zatem pu\u015bci\u0107 w ruch machin\u0119 piekiel\u0105. Chcesz koniugowa\u0107? Deklinowa\u0107? A mo\u017ce wszystko na raz? Taki urok naszego j\u0119zyka. Marz\u0119 o \u201emorzu\u201d, ale Ewa nie jest fank\u0105 \u201emorza\u201d. Ja \u201ejad\u0119\u201d poci\u0105giem, a Piotr \u201ejedzie\u201d samochodem. I nie, nie mo\u017ce mnie zabra\u0107, poniewa\u017c jego rodzice \u201ejad\u0105\u201d z nim. Bo ju\u017c od dawna chcieli \u201epojecha\u0107\u201d nad to \u201emorze\u201d. O Bo\u017ce, widzisz i nie grzmisz. Nad tym \u201emorzem\u201d.<\/p>\n

Metod nauczania j\u0119zyka polskiego jako obcego, w tym fleksji, jest wiele. Automatyczne recytowanie form rzeczownik\u00f3w we wszystkich przypadkach? Odmiana czasownik\u00f3w przez wszystkie osoby, czasy i tryby? W tym szale\u0144stwie jest metoda, powiedzia\u0142 Szekspirowski Poloniusz do Hamleta. Spos\u00f3b dobry, na pocz\u0105tek przynajmniej, ale, nie ukrywajmy, do\u015b\u0107 suchy. No i nudny, bo bez kontekstu, historii, otoczki, smaku. Jednak nale\u017cy mie\u0107 bardzo dobre podstawy. Zach\u0119cajmy naszych uczni\u00f3w do stawiania wyzwa\u0144 polskiej fleksji. Niech na w\u0142asnej sk\u00f3rze przekonaj\u0105 si\u0119, \u017ce nie taki diabe\u0142 straszny, jak go maluj\u0105. Nie musimy m\u00f3wi\u0107 im od razu, \u017ce jest straszniejszy. Dajmy im troch\u0119 czasu. Niech si\u0119 z tym prze\u015bpi\u0105. Re…fleksja przyjdzie nieco p\u00f3\u017aniej. Nie zapominajmy o grupowaniu, przytaczajmy podobne odmiany r\u00f3\u017cnych czasownik\u00f3w. \u0141atwiej przyjdzie naszym uczniom zapami\u0119tanie koniugacji, gdy nagle oka\u017ce si\u0119, \u017ce \u201eczytam\u201d ksi\u0105\u017ck\u0119 i \u201epopijam\u201d herbat\u0119, ale ju\u017c \u201ejem\u201d obiad i \u201enie wiem\u201d, dlaczego znowu s\u0105 ziemniaki.<\/p>\n

W ca\u0142ym tym z\u0142o\u017conym procesie, mylenie jest nieuniknione. I nie mam tu na my\u015bli homonimowych pomy\u0142ek, ale s\u0142owa, kt\u00f3re brzmi\u0105 nieco podobnie, i dla naszych uczni\u00f3w j\u0119zyka polskiego jako obcego stanowi\u0105 s\u0142owotw\u00f3rcze wyzwanie.<\/p>\n\n\n

Ksi\u0119\u017ca na Ksi\u0119\u017cycu<\/h2><\/div>\n\n\n

Pro\u015bba o samodzielny przek\u0142ad wiersza \u201eNa balkonie\u201d Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej na sw\u00f3j rodzimy j\u0119zyk by\u0142 dla moich student\u00f3w tak\u0105 w\u0142a\u015bnie pr\u00f3b\u0105 si\u0142. To \u0107wiczenie nauczy\u0142o sporo tak\u017ce mnie, bo mog\u0142em nieco bardziej zrozumie\u0107 proces my\u015blowy moich podopiecznych i ich znajomo\u015b\u0107 polskiej fleksji. Oto bowiem we fragmencie \u201eTwoje usta s\u0105 teraz nocne,\/ i blade jak usta ksi\u0119\u017cy.\u201d, spora grupa pisa\u0142a o \u201eustach ksi\u0119\u017cyca\u201d. No i tak, pojawia si\u0119 tutaj s\u0142owo trudne, nietypowe, bo przecie\u017c nie m\u00f3wimy, \u017ce \u201edwa ksi\u0105dze przyszli\u201d. A ja si\u0119 pytam, dok\u0105d posz\u0142o ko\u0144cowe \u201ec\u201d? No i \u201ea\u201d, skoro to dope\u0142niacz. Analiza wierszy to \u015bwietny spos\u00f3b na \u0107wiczenie fleksji, a takie \u201eproblematyczne\u201d j\u0119zykowo teksty powinny by\u0107 z pieczo\u0142owito\u015bci\u0105 dobierane przez przewodnika, jakim w\u0142a\u015bnie powinien by\u0107 nauczyciel j\u0119zyka polskiego jako obcego. Co ciekawe, \u201eperlica\u201d z wersu \u201eniebo jest jak puch perlicy\u201d stawa\u0142o si\u0119 niekiedy \u201eper\u0142\u0105\u201d. By\u0107 mo\u017ce bardziej hodowlana wersja \u201eperliczka\u201d okaza\u0142aby si\u0119 nieco ja\u015bniejsza? Cho\u0107 jest te\u017c przecie\u017c s\u0142owo \u201epere\u0142ka\u201d… Wybierz poprawn\u0105 odpowied\u017a: \u201eJej m\u0105\u017c jest \u0142owc\u0105 perlic \/ pere\u0142.\u201d (akcja toczy si\u0119 na S\u0142owacji). I wszystko raczej jasne. Taka troch\u0119 \u201eTwoja twarz brzmi znajomo\u201d. Niby podobnie, ale nie do ko\u0144ca, bo nikt chyba nie pomyli Czes\u0142awa Niemena z Wodeckim, ale ju\u017c perlic\u0119 z per\u0142\u0105, i owszem.<\/p>\n\n\n

Jak si\u0119 nie ma co si\u0119 lubi\u2026<\/h2><\/div>\n\n\n

J\u0119zyk polski jest na wskro\u015b pi\u0119kny. R\u00f3wnie\u017c pi\u0119kny w swej trudno\u015bci, poniewa\u017c dla wi\u0119kszo\u015bci ucz\u0105cych si\u0119 go stanowi wyzwanie. A cz\u0142owiek z natury lubi wyzwania, bo mo\u017ce sam sobie co\u015b udowodni\u0107. To takie troch\u0119 puzzle, kt\u00f3re trzeba dopasowywa\u0107 w niesko\u0144czono\u015b\u0107, a\u017c wyjdzie z tego jedna zgrabna uk\u0142adanka. Gorzej, je\u015bli nie wyjdzie, ale wtedy zawsze pozostaje palec w sklepie, nieco zmieszany, aczkolwiek – u\u015bmiech, jednym s\u0142owem – zintensyfikowana niewerbalno\u015b\u0107. Ka\u017cde zdanie to male\u0144ki fragment z\u0142o\u017conej ca\u0142o\u015bci. W zale\u017cno\u015bci od tego kim jest \u015bmia\u0142ek podejmuj\u0105cy nauk\u0119 j\u0119zyka polskiego jako obcego, post\u0119puj\u0105cy rozw\u00f3j okupiony b\u0119dzie wi\u0119kszym lub nieco mniejszym trudem. I nie przejmujmy si\u0119 powiedzeniem, \u017ce cz\u0142owiek g\u0142upi si\u0119 rodzi i g\u0142upi umiera. Jak by nie by\u0142o, zrozumienie tego, \u017ce zawsze mo\u017cna mierzy\u0107 jeszcze wy\u017cej, r\u00f3wnie\u017c jest jakim\u015b sukcesem. A dla mnie, jako nauczyciela j\u0119zyka polskiego jako obcego, takowym jest moment, gdy m\u00f3j ucze\u0144 zaczyna u\u017cywa\u0107 poprawnej formy rzeczownika \u201epies\u201d w dope\u0142niaczu. Wtedy to w\u0142a\u015bnie nast\u0119puje prze\u0142om i \u015bwiat przybiera ja\u015bniejsze barwy. Ot i taka re…fleksja na koniec \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Autor: Marcin Starnowski<\/p>\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eCzy w Warszawie jest naprawd\u0119 a\u017c tak du\u017co ps\u00f3w?\u201d \u2013 zapyta\u0142a lata temu w \u201eLecie z Radiem\u201d pewna W\u0142oszka. Zdezorientowana rodaczka boskiego Dante, zaawansowana eksploratorka reyowskiego, bynajmniej nie, g\u0119gania, opowiada\u0142a, jak z tropu zbi\u0142 j\u0105 kiedy\u015b znak drogowy z napisem: PIESI. No i c\u00f3\u017c, m\u00f3wi\u0105c z przek\u0105sem, k\u0142adek i przej\u015b\u0107 dla pies\u00f3w ci u nas dostatek, ale i tak doceniamy fakt podj\u0119cia wyzwania i
\nwpl\u0105tania si\u0119 zainteresowanej w nieko\u0144cz\u0105cy si\u0119 przygodo-koszmar pod tytu\u0142em Nauka j\u0119zyka polskiego jako obcego. To tak z przymru\u017ceniem oka, cho\u0107 jak powiedzia\u0142 kiedy\u015b pewien literat: \u201eNauka \u2013 to pot\u0119gi klucz, w tym moc, co wi\u0119cej umie.\u201d Jasne. A W\u0142osi na \u015bniadanie jedz\u0105 \u201ecolazione\u201d…<\/p>\n","protected":false},"author":8356,"featured_media":14924,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[87],"tags":[],"class_list":["post-14918","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii-pl"],"aioseo_notices":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/www-i-ksiegarnia-2.png",395,340,false],"thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/www-i-ksiegarnia-2-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/www-i-ksiegarnia-2-300x258.png",300,258,true],"medium_large":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/www-i-ksiegarnia-2.png",395,340,false],"large":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/www-i-ksiegarnia-2.png",395,340,false],"1536x1536":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/www-i-ksiegarnia-2.png",395,340,false],"2048x2048":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/www-i-ksiegarnia-2.png",395,340,false],"page-small":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/www-i-ksiegarnia-2-210x297.png",210,297,true],"woocommerce_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/www-i-ksiegarnia-2-300x258.png",300,258,true],"woocommerce_single":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/www-i-ksiegarnia-2-300x258.png",300,258,true],"woocommerce_gallery_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/www-i-ksiegarnia-2-100x100.png",100,100,true],"lws_wr_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/www-i-ksiegarnia-2-96x83.png",96,83,true],"lws_wr_thumbnail_small":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/www-i-ksiegarnia-2-42x36.png",42,36,true]},"uagb_author_info":{"display_name":"Marcin Starnowski","author_link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/author\/mstarnowski\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"\u201eCzy w Warszawie jest naprawd\u0119 a\u017c tak du\u017co ps\u00f3w?\u201d \u2013 zapyta\u0142a lata temu w \u201eLecie z Radiem\u201d pewna W\u0142oszka. Zdezorientowana rodaczka boskiego Dante, zaawansowana eksploratorka reyowskiego, bynajmniej nie, g\u0119gania, opowiada\u0142a, jak z tropu zbi\u0142 j\u0105 kiedy\u015b znak drogowy z napisem: PIESI. No i c\u00f3\u017c, m\u00f3wi\u0105c z przek\u0105sem, k\u0142adek i przej\u015b\u0107 dla pies\u00f3w ci u nas…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14918","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8356"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14918"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14918\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14920,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14918\/revisions\/14920"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14924"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14918"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14918"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14918"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}