{"id":16851,"date":"2026-08-26T16:15:44","date_gmt":"2026-08-26T14:15:44","guid":{"rendered":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/?p=16851"},"modified":"2026-08-26T16:11:02","modified_gmt":"2026-08-26T14:11:02","slug":"narzednik-na-start","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/narzednik-na-start\/","title":{"rendered":"NARZ\u0118DNIK NA START! PIERWSZE SPOTKANIE Z POLSKIMI PRZYPADKAMI NA POZIOMIE A1"},"content":{"rendered":"

Polskie przypadki, ich ko\u0144c\u00f3wki i konteksty u\u017cycia sp\u0119dzaj\u0105 sen z powiek nie tylko obcokrajowcom ucz\u0105cym si\u0119 j\u0119zyka polskiego jako obcego, ale tak\u017ce lektorom. Wci\u0105\u017c zastanawiamy si\u0119, jak wprowadza\u0107 przypadki tak, aby nie przerazi\u0107 ucz\u0105cych si\u0119, a jednocze\u015bnie wyja\u015bni\u0107 je w spos\u00f3b przyst\u0119pny i praktyczny. W tym wpisie przygotowa\u0142am dla Ciebie moje sprawdzone sposoby pracy z narz\u0119dnikiem z doros\u0142ymi na poziomie A1 w oparciu o materia\u0142y wydawnictwa GLOSSA<\/a> i platformy e-polish.eu<\/a>. Natomiast je\u015bli uczysz dzieci i m\u0142odzie\u017c, zach\u0119cam do zapoznania si\u0119 z filmem Pauliny Kuc<\/a> o tym, jak wprowadza\u0107 ten przypadek w oparciu o podr\u0119cznik POLSKI krok po kroku \u2013 junior<\/a>.<\/p>\n\n

Cho\u0107 s\u0105 r\u00f3\u017cne szko\u0142y kolejno\u015bci wprowadzania przypadk\u00f3w, ja, id\u0105c za rozk\u0142adem materia\u0142u podr\u0119cznika POLSKI krok po kroku<\/a>, jako pierwszy po mianowniku wprowadzam w\u0142a\u015bnie narz\u0119dnik. Decyduj\u0105 o tym dwa powody:<\/p>\n

    \n
  1. \n
      \n
    1. \n
        \n
      1. Ma stosunkowo regularne i \u0142atwe do opanowania ko\u0144c\u00f3wki.<\/li>\n
      2. Pojawia si\u0119 w podstawowych sytuacjach komunikacyjnych, kt\u00f3re s\u0105 potrzebne kursantom ju\u017c od pierwszych lekcji. Dzi\u0119ki niemu mog\u0105 oni powiedzie\u0107, kim s\u0105 i czym si\u0119 interesuj\u0105, tj.:<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n

        \u2022 \u201eJestem studentem\u201d;
        \u2022 \u201eJestem Angielk\u0105\u201d;
        \u2022 \u201eInteresuj\u0119 si\u0119 ekonomi\u0105, sportem i ksi\u0105\u017ckami\u201d;<\/p>\n

        a tak\u017ce opowiada\u0107 o relacjach i wsp\u00f3lnych aktywno\u015bciach, np.:<\/p>\n

        \u2022 \u201eMieszkam z kole\u017cank\u0105\u201d,
        \u2022 \u201eOna jest moj\u0105 mam\u0105\u201d,
        \u2022 \u201eJad\u0119 na wakacje z rodzin\u0105\u201d.<\/p>\n

        Narz\u0119dnik umo\u017cliwia od pierwszych lekcji rozwijanie kompetencji komunikacyjnej poprzez budowanie prostych, praktycznych wypowiedzi dotycz\u0105cych codziennego \u017cycia, a nie tylko poznawanie regu\u0142 gramatycznych.<\/p>\n\n\n

        Narz\u0119dnik ju\u017c od pierwszych minut lekcji jpjo<\/h2><\/div>\n\n\n


        W podr\u0119czniku POLSKI krok po kroku 1<\/a> narz\u0119dnik liczby pojedynczej pojawia si\u0119 ju\u017c w lekcji 5 „Jeste\u015b instruktorem tanga?” przy okazji nazw zawod\u00f3w. Na tym etapie kursanci znaj\u0105 ju\u017c podstawowe rzeczowniki i przymiotniki, potrafi\u0105 okre\u015bli\u0107 rodzaj gramatyczny rzeczownika oraz odpowiada\u0107 na pytania w mianowniku: Kto to jest? Co to jest? Jaki? Jaka? Jakie?.<\/p>\n\n

        Wprowadzanie narz\u0119dnika rozpoczynam od kr\u00f3tkiej rozgrzewki j\u0119zykowej, w kt\u00f3rej pojawiaj\u0105 si\u0119 znane studentom s\u0142owa.<\/p>\n

        Wolisz (preferujesz) by\u0107…<\/p>\n

          \n
        1. \n
            \n
          1. \n
              \n
            1. pracowitym kelnerem czy leniwym inzynierem?<\/li>\n
            2. instruktorem tanga czy nauczycielem muzyki?<\/li>\n
            3. popularn\u0105 aktork\u0105 czy bogatym biznesmenem?<\/li>\n
            4. wysportowanym policjantem czy leniw\u0105 emerytk\u0105?<\/li>\n
            5. smutnym dentyst\u0105 czy weso\u0142\u0105 rolniczk\u0105?<\/li>\n
            6. sfrustrwanym lekarzem czy ambitnym kucharzem?<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n

              Dzi\u0119ki temu kursanci mog\u0105 skupi\u0107 si\u0119 na nowej formie gramatycznej, a nie na analizie s\u0142ownictwa. Na tym etapie s\u0105 ju\u017c \u015bwiadomi istnienia rodzaju gramatycznego, np. kobiety odpowiadaj\u0105 \u201eWol\u0119 by\u0107 sfrustrowana lekarka\u201d zamiast \u201esfrustrowanym lekarzem\u201d, jak jest na slajdzie, a bardziej spostrzegawczy studenci zauwa\u017caj\u0105 regu\u0142\u0119 i odpowiadaj\u0105 ju\u017c z u\u017cyciem ko\u0144c\u00f3wek narz\u0119dnika.<\/p>\n\n\n

              Kluczem do sukcesu nauczania j\u0119zyka polskiego jest kontekst<\/h2><\/div>\n\n\n


              Nigdy nie wprowadzam regu\u0142 gramatycznych \u201ena sucho\u201d, rozpoczynaj\u0105c od tabeli z ko\u0144c\u00f3wkami. Uwa\u017cam, \u017ce samodzielne odkrywanie regu\u0142 i zale\u017cno\u015bci sprawia kursantom wi\u0119ksz\u0105 rado\u015b\u0107, a tam, gdzie s\u0105 pozytywne emocje, tam jest zapami\u0119tywanie. Ka\u017cdy, nawet najmniejszy sukces, jest wa\u017cny w procesie nauki, a moj\u0105 filozofi\u0105 pracy jest umo\u017cliwianie studentom jak najwi\u0119kszej liczby takich sukces\u00f3w i sukcesik\u00f3w. Kiedy kursanci sami dostrzegaj\u0105 prawid\u0142owo\u015b\u0107 lub poprawnie u\u017cywaj\u0105 nowej formy, zyskuj\u0105 poczucie sprawczo\u015bci i wi\u0119ksz\u0105 motywacj\u0119 do dalszej nauki. Dzi\u0119ki temu ch\u0119tniej wracaj\u0105 na kolejne zaj\u0119cia. W zwi\u0105zku z tym zach\u0119cam moich uczni\u00f3w do samodzielnego odkrycia ko\u0144c\u00f3wek narz\u0119dnika, wykorzystuj\u0105c dialog 1 (A05D10).<\/p>\n\n\n

              \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

              Po czynno\u015bciach zwi\u0105zanych z czytaniem tekstu (tu zapraszam do lektury mojego artyku\u0142u \u201eROZEBRA\u0106 TEKST DO ROSO\u0141U\u201d, CZYLI SPOSOBY PRACY Z TEKSTEM NA LEKCJACH JPJO\u201d<\/a>\u00a0na tablicy rysuj\u0119 schemat podzielony na cz\u0119\u015b\u0107 \u201eKto to jest?\u201d i \u201eKim on\/ona jest\u201d?. Po lewej stronie zamieszczam form\u0119 mianownika i wypisuj\u0119 s\u0142owa do uzupe\u0142nienia: ma\u0142e, popularna, pracowity, utalentowany, aktorka, biznesmen, dziecko, muzyk, kt\u00f3re wsp\u00f3lnie dopasowujemy do bohater\u00f3w dialogu. Nast\u0119pnie uzupe\u0142niamy drug\u0105 tabelk\u0119 z analogicznymi s\u0142owami w formie narz\u0119dnika w oparciu o dialog. Z racji tego, \u017ce nie ma w nim formy przymiotnika rodzaju m\u0119skiego i nijakiego, wpisuj\u0119 np. pracowitym lub utalentowanym i informuj\u0119 o tej samej ko\u0144c\u00f3wce dla formy m\u0119skiej i nijakiej, w\u00f3wczas kursanci zazwyczaj sami poprawnie tworz\u0105 pozosta\u0142e formy.<\/p>\n

              Kto to jest?\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Kim on\/ona jest
              Anna to – popularna – aktorka\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Anna jest – popularn\u0105 – aktork\u0105
              Uwe to – pracowity – biznesmen\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Uwe jest – pracowitym – biznesmenem<\/p>\n\n\n

              \"narz\u0119dnik<\/figure><\/div>\n\n\n

              Po tym \u0107wiczeniu przechodzimy do zebrania wszystkich ko\u0144c\u00f3wek w ca\u0142o\u015b\u0107, co przejrzy\u015bcie pokazuje tabela gramatyczna (A05D12).<\/p>\n\n\n

              \"narz\u0119dnik<\/figure><\/div>\n\n\n\n


              Pu\u0142apka narz\u0119dnika podczas lekcji jpjo<\/h2><\/div>\n\n\n


              Samo opanowanie ko\u0144c\u00f3wek narz\u0119dnika zazwyczaj nie sprawia kursantom wi\u0119kszych trudno\u015bci, poniewa\u017c s\u0105 one stosunkowo proste i regularne. Warto jednak zwr\u00f3ci\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na rzeczowniki rodzaju m\u0119skiego zako\u0144czone na -a, kt\u00f3re w narz\u0119dniku liczby pojedynczej odmieniaj\u0105 si\u0119 tak jak rzeczowniki rodzaju \u017ce\u0144skiego. Dlatego m\u00f3wimy:<\/p>\n

              \u2022 \u201eJestem dentyst\u0105\u201d, a nie \u201edentystem\u201d;
              \u2022 \u201eJeste\u015b m\u0119\u017cczyzn\u0105\u201d, a nie \u201em\u0119\u017cczyznem\u201d;
              \u2022 \u201eOn jest tat\u0105\u201d, a nie \u201etatem\u201d.

              To w\u0142a\u015bnie takie b\u0142\u0119dne formy cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 na pocz\u0105tku nauki. Trudno si\u0119 temu dziwi\u0107 \u2013 z perspektywy kursanta by\u0142yby one logiczn\u0105 konsekwencj\u0105 poznanej regu\u0142y dotycz\u0105cej rzeczownik\u00f3w rodzaju m\u0119skiego. Dlatego warto zawczasu zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na t\u0119 grup\u0119 wyraz\u00f3w i pokaza\u0107, \u017ce o wyborze ko\u0144c\u00f3wki decyduje nie tylko rodzaj gramatyczny, lecz tak\u017ce zako\u0144czenie wyrazu w mianowniku. Mo\u017cna te\u017c stworzy\u0107 ca\u0142\u0105 list\u0119 rzeczownik\u00f3w rodzaju m\u0119skiego zako\u0144czonych w mianowniku na -a, na tym etapie kursu b\u0119d\u0105 to wyrazy: m\u0119\u017cczyzna, tata, kolega, artysta, poeta, dentysta, turysta, kierowca.<\/p>\n\n

              Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, aby podkre\u015bli\u0107, \u017ce zasada ta dotyczy wy\u0142\u0105cznie rzeczownika. Przymiotnik zachowuje odmian\u0119 w\u0142a\u015bciw\u0105 dla rodzaju m\u0119skiego, poniewa\u017c zgadza si\u0119 z naturalnym rodzajem osoby, o kt\u00f3rej m\u00f3wimy. Dlatego powiemy:
              \u2022 \u201eOn jest dobrym dentyst\u0105\u201d , a nie \u201edobr\u0105 dentyst\u0105\u201d;
              \u2022 \u201eOn jest wysokim m\u0119\u017cczyzn\u0105\u201d, a nie \u201ewysok\u0105 m\u0119\u017cczy\u017cn\u0105\u201d.

              Kursanci cz\u0119sto spodziewaj\u0105 si\u0119, \u017ce skoro rzeczownik przyjmuje ko\u0144c\u00f3wk\u0119 charakterystyczn\u0105 dla rodzaju \u017ce\u0144skiego, to podobnie b\u0119dzie z przymiotnikiem. Jako egzaminatorka egzaminu certyfikowanego cz\u0119sto spotykam takie b\u0142\u0119dy i uwa\u017cam, \u017ce w\u0142a\u015bnie dlatego warto od pocz\u0105tku pokazywa\u0107 ca\u0142e wyra\u017cenia, a nie tylko pojedyncze wyrazy.<\/p>\n\n\n

              Mianownik czy narz\u0119dnik? Oto jest pytanie!<\/h2><\/div>\n\n\n


              Zatem, co stanowi najwi\u0119ksz\u0105 zagwozdk\u0119 dla student\u00f3w podczas nauki narz\u0119dnika? Z mojego do\u015bwiadczenia wynika, \u017ce nie s\u0105 to ko\u0144c\u00f3wki, lecz niepewno\u015b\u0107 dotycz\u0105ca tego, kiedy nale\u017cy u\u017cy\u0107 tego przypadka. Myl\u0105 im si\u0119 formy Kto to jest? z Kim on jest?. Pomocna jest tabela A05D11 oraz \u0107wiczenie 3 (A05D3), kt\u00f3re polega na transformacjach form mianownika na narz\u0119dnik i odwrotnie. Oczywi\u015bcie zar\u00f3wno forma To jest aktor, jak i On jest aktorem s\u0105 poprawne, lecz warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce w odniesieniu do os\u00f3b u\u017cycie narz\u0119dnika jest bardziej naturalne.

              Szczeg\u00f3lnie wa\u017cne jest zautomatyzowanie struktur \u201eTo jest + mianownik\u201d oraz \u201eOn\/Ona\/Ono jest + przymiotnik i rzeczownik w formie narz\u0119dnika\u201d, co obrazuje tabela A05D13. W tym miejscu nale\u017cy uczuli\u0107, \u017ce w przypadku struktury \u201eOn jest + przymiotnik\u201d nale\u017cy u\u017cy\u0107 formy mianownika, aby unikn\u0105\u0107 b\u0142\u0119d\u00f3w typu Jestem utalentowanym lub Jestem inteligentn\u0105. W tym celu wykorzystuj\u0119 \u0107wiczenie 105D1_12 z bazy materia\u0142\u00f3w platformy e-polish, kt\u00f3re automatyzuje formy \u201eOna jest + przymiotnik\u201d oraz \u201eOna jest + przymiotnik + rzeczownik\u201d, oraz \u0107wiczenie 4 z podr\u0119cznika (A05D4).

              W grupach, kt\u00f3re potrzebuj\u0105 wi\u0119cej wsparcia, rozk\u0142adam wprowadzanie narz\u0119dnika na dwa kroki. Najpierw pracujemy wy\u0142\u0105cznie z rzeczownikiem, a dopiero p\u00f3\u017aniej przechodzimy do konstrukcji zawieraj\u0105cych zar\u00f3wno przymiotnik, jak i rzeczownik.

              W pierwszym etapie prezentuj\u0119 cztery fotografie: studenta, studentki, taty i dziecka. Po jednej stronie zapisuj\u0119 pytanie \u201eKto to jest?\u201d, a po drugiej \u201eKim on\/ona\/ono jest?\u201d. Dzi\u0119ki temu studenci mog\u0105 skupi\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na transformacji rzeczownika z mianownika do narz\u0119dnika. W kolejnym kroku wykorzystuj\u0119 dok\u0142adnie te same fotografie. Tym razem po jednej stronie pojawiaj\u0105 si\u0119 pytania: \u201eJaki jest ten student?\u201d, \u201eJaka jest ta studentka?\u201d, a po drugiej: \u201eJakim on jest studentem?\u201d, \u201eJak\u0105 ona jest studentk\u0105?\u201d. Studenci dostrzegaj\u0105 w\u00f3wczas, \u017ce zmianie podlega nie tylko rzeczownik, ale tak\u017ce przymiotnik.

              Zauwa\u017cy\u0142am, \u017ce taki spos\u00f3b prezentacji narz\u0119dnika spotyka si\u0119 z bardzo dobrym odbiorem kursant\u00f3w. Podzia\u0142 na dwa proste etapy pozwala im stopniowo oswoi\u0107 now\u0105 struktur\u0119 i lepiej zrozumie\u0107 typowe zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy mianownikiem a narz\u0119dnikiem.<\/p>\n\n\n

              Kim jeste\u015b?<\/h2><\/div>\n\n\n


              Odpowied\u017a na pytanie \u201eKim jeste\u015b?\u201d nie ogranicza si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do wykonywanych zawod\u00f3w, ale tak\u017ce do narodowo\u015bci. Jest to szczeg\u00f3lnie istotne na poziomie A1, poniewa\u017c informacja o narodowo\u015bci nale\u017cy do podstawowych danych przekazywanych podczas przedstawiania si\u0119 i nawi\u0105zywania pierwszych kontakt\u00f3w. Lekcj\u0119 mo\u017cna urozmaici\u0107 o fotografie znanych os\u00f3b z r\u00f3\u017cnych stron \u015bwiata lub po prostu flagi poszczeg\u00f3lnych kraj\u00f3w. Zestawienie nazw narodowo\u015bci znajdziemy w Zeszyt \u0107wicze\u0144 1<\/a> (10417), a same formy narz\u0119dnika w podr\u0119czniku POLSKI krok po kroku 1 Nowa Edycja<\/a> w \u0107wiczeniu 5 (A05D5).

              Je\u015bli zastanawiasz si\u0119, jak utrwala\u0107 narz\u0119dnik, aby kursanci naprawd\u0119 zacz\u0119li go u\u017cywa\u0107, koniecznie zajrzyj do kolejnego wpisu. Poka\u017c\u0119 w nim sprawdzone zabawy i aktywno\u015bci, kt\u00f3re od lat wykorzystuj\u0119 na swoich lekcjach.<\/p>\n\n

              Autorka: Karolina Fijo\u0142<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

              Zobacz, jak wprowadza\u0107 narz\u0119dnik na poziomie A1, uczy\u0107 ko\u0144c\u00f3wek i \u0107wiczy\u0107 jego poprawne u\u017cycie w praktyce.<\/p>\n","protected":false},"author":12453,"featured_media":16893,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1955,4357],"tags":[4394,4390,4392],"class_list":["post-16851","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dla-nauczyciela-jezyka-polskiego-dla-obcokrajowcow","category-nauczanie-gramatyki-jpjo","tag-jak-wprowadzac-narzednik-na-lekcji-jpjo","tag-narzednik-w-jpjo","tag-wprowadzanie-narzednika"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\n\t\t