{"id":2041,"date":"2020-11-16T20:18:46","date_gmt":"2020-11-16T19:18:46","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.e-polish.eu\/?p=2041"},"modified":"2020-11-16T20:18:46","modified_gmt":"2020-11-16T19:18:46","slug":"cmentarz-orlat-lwowskich-historia-wciaz-zywa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/cmentarz-orlat-lwowskich-historia-wciaz-zywa\/","title":{"rendered":"CMENTARZ ORL\u0104T LWOWSKICH \u2013 HISTORIA WCI\u0104\u017b \u017bYWA"},"content":{"rendered":"

„\u0141\u0105ka \u017cycia, tu le\u017c\u0105 uczniowie w mundurkach, przeto ten cmentarz jak szko\u0142a, najdziwniejsza szko\u0142a, w kt\u00f3rej dzieci (…) nauczaj\u0105 siwych ludzi o tym, \u017ce ze \u015bmierci ofiarnej wyrasta \u017cycie.”<\/em><\/p>\n

Kornel Makuszy\u0144ski<\/strong><\/p>\n

Jest takie miejsce szczeg\u00f3lne, kt\u00f3re cho\u0107 poza obecnymi granicami naszego kraju, jest ojczyzn\u0105. Miejsce, w kt\u00f3rym cisza i historia przemawiaj\u0105 o wiele mocniej ni\u017c dziesi\u0105tki podr\u0119cznik\u00f3w. To miejsce, to fragment Cmentarza \u0141yczakowskiego we Lwowie, zwany Cmentarzem Orl\u0105t Lwowskich<\/strong>, na kt\u00f3rym spoczywaj\u0105 polscy Bohaterowie \u2013 nasi rodacy – Ci, kt\u00f3rzy nie maj\u0105c skrzyde\u0142, odwa\u017cnie wznie\u015bli sw\u00f3j lot w obronie ojczyzny i warto\u015bci. Na progu listopada, gdy naturalnie my\u015blimy o bliskich zmar\u0142ych i odwiedzamy cmentarze, przeczytajcie histori\u0119 m\u0142odych, dzielnych obro\u0144c\u00f3w i ich wymownej mogi\u0142y.<\/p>\n

CMENTARZ \u0141YCZAKOWSKI<\/u><\/strong><\/h4>\n

Jedno z pi\u0119kniejszych powiedze\u0144 m\u00f3wi, \u017ce \u201e<\/em>je\u015bli chcesz naprawd\u0119 pozna\u0107 histori\u0119 miasta czy ziemi, id\u017a na cmentarze….\u201d<\/em> i taka b\u0119dzie ta opowie\u015b\u0107 \u2013 niczym jesienny spacer po mie\u015bcie dla Polak\u00f3w wyj\u0105tkowym \u2013 ukochanym Lwowie, dla wielu okre\u015blanym bli\u017aniaczym miastem\u00a0 Karkowa\u2026<\/p>\n

Warto przypomnie\u0107, i\u017c Lw\u00f3w \u2013 obecne miasto Ukrainy, by\u0142 w okresie zabor\u00f3w\u00a0 jednym z najwa\u017cniejszych o\u015brodk\u00f3w nauki, o\u015bwiaty i kultury polskiej oraz centrum politycznym i stolic\u0105 Galicji. W okresie mi\u0119dzywojennym za\u015b trzecim pod wzgl\u0119dem liczby ludno\u015bci (po Warszawie i \u0141odzi) miastem Polski oraz stolic\u0105 wojew\u00f3dztwa. Po II wojnie \u015bwiatowej, gdy uk\u0142ad \u015bwiata przybiera\u0142 nowy charakter, polscy mieszka\u0144cy Lwowa zostali r\u00f3\u017cnymi sposobami przymuszeni do wyjazdu na tereny Rzeczypospolitej Polskiej w powojennych granicach, a ich miejsce zaj\u0119\u0142a g\u0142\u00f3wnie ludno\u015b\u0107 z g\u0142\u0119bi ZSRR oraz Ukrai\u0144cy wysiedlani z Polski.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Cmentarz \u0141yczakowski znajduje si\u0119 we Lwowie przy ulicy Miecznikowa 33 (dawnej ulicy \u015bw. Piotra), jego powierzchnia wynosi ponad 42 ha oraz mie\u015bci blisko 300 tysi\u0119cy mogi\u0142. Ta wyj\u0105tkowa nekropolia powsta\u0142a w 1786 roku z przeznaczeniem dla mieszka\u0144c\u00f3w \u015ar\u00f3dmie\u015bcia i IV dzielnicy miasta. Z uwagi na fakt, i\u017c w \u015ar\u00f3dmie\u015bciu mieszkali najzamo\u017cniejsi obywatele, a do\u015b\u0107 du\u017ca odleg\u0142o\u015b\u0107 cmentarza od regularnej zabudowy zapewnia\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 jego ci\u0105g\u0142ego rozszerzania, nowe miejsce pogrzebowe nabra\u0142o charakteru g\u0142\u00f3wnej reprezentacyjnej nekropolii Lwowa i ten status zachowano do dzi\u015b.<\/p>\n

Z uwagi na fakt, i\u017c Lw\u00f3w by\u0142 miastem zamo\u017cnym, sprzyja\u0142o to wznoszeniu kosztownych grobowc\u00f3w i kaplic cmentarnych. Cmentarz \u0141yczakowski obok Parku Stryjskiego by\u0142 jednym z najbardziej atrakcyjnych miejsc spacerowych miasta. Na cmentarz sz\u0142o si\u0119 nie tylko po to, by odwiedzi\u0107 groby bliskich, ale tak\u017ce na spacer wspomnieniowy. Przy g\u0142\u00f3wnych alejach grzebano zas\u0142u\u017conych dla kultury, nauki, o\u015bwiaty i polityki, wi\u0119c spacer alejami \u0141yczakowa by\u0142 tak\u017ce praktyczn\u0105 lekcj\u0105 historii.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zwraca samo po\u0142o\u017cenie cmentarza oraz falisto\u015b\u0107 jego terenu. Spaceruj\u0105c po \u0141yczakowie ma si\u0119 wra\u017cenie, \u017ce\u00a0 sama przyroda u\u0142o\u017cy\u0142a si\u0119 tu na kszta\u0142t mogi\u0142y \u2013 raz wznosi si\u0119, raz gwa\u0142townie opada. \u00d3wcze\u015bni ogrodnicy, a zw\u0142aszcza zarz\u0105dca uniwersyteckiego ogrodu botanicznego Karol Bauer, znakomicie wykorzystali ten teren do wytyczenia cienistych alei, dr\u00f3g i \u015bcie\u017cek, pomi\u0119dzy kt\u00f3rymi usytuowano ponad 80 p\u00f3l grobowych, obramowanych zieleni\u0105 specjalnie zasadzonych tu drzew i krzew\u00f3w.<\/p>\n

M\u00f3wi si\u0119 tak\u017ce, \u017ce cmentarz jest jedn\u0105 z najpi\u0119kniejszych w Europie podniebnych galerii \u2013 pe\u0142n\u0105 rze\u017ab o\u00a0 wysokiej warto\u015bci artystycznej przedstawiaj\u0105cych postacie zasmuconych anio\u0142\u00f3w, kobiet obejmuj\u0105cych sarkofagi, bole\u015bciwych p\u0142aczek, a tak\u017ce przer\u00f3\u017cne kreacje symbolizuj\u0105ce b\u00f3l, \u017cal, smutek oraz chrze\u015bcija\u0144skie wyobra\u017cenia pociechy, ukojenia, wiary, nadziei i mi\u0142o\u015bci. Nale\u017cy tak\u017ce wspomnie\u0107 o monumentalnych kaplicach i rodzinnych grobowcach, kt\u00f3re u\u015bpione w czasie nawi\u0105zuj\u0105 do dawnej \u015bwietno\u015bci ich lokator\u00f3w.<\/p>\n

Obecnie cmentarz \u0141yczakowski ma status muzeum i nowe poch\u00f3wki mog\u0105 odbywa\u0107 si\u0119 tylko za specjalnym zezwoleniem dyrekcji cmentarza. Odwiedzaj\u0105c to miejsce warto poszuka\u0107 mogi\u0142 Polak\u00f3w, m.in. grob\u00f3w: Marii Konopnickiej, Stefana Banacha, Artura Grottgera, W\u0142adys\u0142awa Be\u0142za, Juliana Ordona, Antosia Petrykiewicza, Lwowskich Orl\u0105t i wielu innych\u2026<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

S\u0141\u00d3W PAR\u0118 O LWOWSKICH ORL\u0118TACH<\/u><\/strong><\/h4>\n

W historii naszego kraju s\u0105 takie walki, kt\u00f3re staj\u0105 si\u0119 legend\u0105 i symbolem wyj\u0105tkowego bohaterstwa ich uczestnik\u00f3w. Tak sta\u0142o si\u0119 z obron\u0105 Lwowa na pocz\u0105tku XX wieku, w kt\u00f3rej swego m\u0119stwa i po\u015bwi\u0119cenia dowiedli bardzo m\u0142odzi ludzie, nazwani Lwowskimi Orl\u0119tami.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Mianem\u00a0Orl\u0105t Lwowskich<\/em>\u00a0okre\u015bla si\u0119 m\u0142odych mieszka\u0144c\u00f3w Lwowa, kt\u00f3rzy wobec braku we Lwowie polskich oddzia\u0142\u00f3w wojskowych, w listopadzie 1918 bronili miasta przed oddzia\u0142ami wojsk ukrai\u0144skich. W sk\u0142ad ochotniczych formacji polskich wchodzili uczniowie, studenci, robotnicy, urz\u0119dnicy, ch\u0142opcy i dziewcz\u0119ta. Walczono najpierw praktycznie go\u0142ymi r\u0119kami, p\u00f3\u017aniej \u2013 przej\u0119t\u0105 od przeciwnika broni\u0105. Odwag\u0119 m\u0142odych \u017co\u0142nierzy wspomaga\u0142 spryt i \u015bwietna znajomo\u015b\u0107 terenu. Za najm\u0142odszego uczestnika walk uznaje si\u0119 Jasia Kukawskiego maj\u0105cego 9 lat. W sumie w walkach po stronie polskiej bra\u0142o udzia\u0142 ponad 6 tysi\u0119cy os\u00f3b, spo\u015br\u00f3d kt\u00f3rych blisko 1,5 tysi\u0105ca nie przekroczy\u0142o 17. roku \u017cycia (!). Jeden z uczestnik\u00f3w, 13-letni Antoni Petrykiewicz \u00a0zosta\u0142 najm\u0142odszym w historii kawalerem\u00a0Orderu Virtuti Militari.<\/p>\n

Pierwszy etap konfliktu zako\u0144czy\u0142 si\u0119 po trzech tygodniach. Z odsiecz\u0105 przyby\u0142y wtedy do Lwowa wojska dowodzone przez p\u0142k. Micha\u0142a Tokarzewskiego-Karaszewicza i wypar\u0142y Ukrai\u0144c\u00f3w z miasta. Latem 1920 roku, ma\u0142oletni walczyli te\u017c na przedpolu miasta z Armi\u0105 Czerwon\u0105 w czasie wojny polsko-bolszewickiej.<\/p>\n

W uznaniu bohaterskiej postawy i zas\u0142ug mieszka\u0144c\u00f3w Lwowa dla Polski miasto zosta\u0142o \u2013 jako jedyne w Polsce \u2013 udekorowane przez Naczelnika Pa\u0144stwa J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego Krzy\u017cem Virtuti Militari. Uroczysto\u015b\u0107 odznaczenia Lwowa odby\u0142a si\u0119 11 listopada 1920 przed kolumn\u0105 Adama Mickiewicza.<\/p>\n

\u00a0<\/strong>CMENTARZ ORL\u0104T LWOWSKICH<\/u><\/strong><\/h4>\n

Skierujmy teraz nasze kroki do miejsca poch\u00f3wku walecznych bohater\u00f3w, kt\u00f3rych w momencie walk chowano w prowizorycznych grobach w okolicach poszczeg\u00f3lnych punkt\u00f3w oporu (w ogrodach Politechniki Lwowskiej czy na terenach innych szk\u00f3\u0142). Dopiero po zako\u0144czeniu walk w\u0142adze podj\u0119\u0142y decyzj\u0119 o ekshumacji cia\u0142 i przeniesieniu ich na specjalnie wydzielony obszar cmentarza. W 1921 roku rozpisano konkurs na mauzoleum obro\u0144c\u00f3w Lwowa. Zwyci\u0119ski okaza\u0142 si\u0119 projekt studenta Politechniki Lwowskiej \u2013 Rudolfa Indrucha.<\/p>\n

Cmentarz Obro\u0144c\u00f3w Lwowa, zwany r\u00f3wnie\u017c Cmentarzem Orl\u0105t Lwowskich, znajduje si\u0119 we wschodniej cz\u0119\u015bci Cmentarza \u0141yczakowskiego, na stokach wzg\u00f3rz i jest jego autonomiczn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105. Znajduj\u0105 si\u0119 na nim mogi\u0142y uczestnik\u00f3w bitwy o Lw\u00f3w i Ma\u0142opolsk\u0119 Wschodni\u0105, poleg\u0142ych w latach 1918\u20131920 lub zmar\u0142ych w latach p\u00f3\u017aniejszych.<\/p>\n

Cmentarz po wzniesieniu by\u0142 okaza\u0142y i podnios\u0142y. Na ca\u0142y kompleks sk\u0142ada\u0142a si\u0119 stoj\u0105ca na najwy\u017cszym wzniesieniu Kaplica, katakumby poni\u017cej niej oraz Pomnik Chwa\u0142y z trzema pylonami po\u0142\u0105czonymi kolumnad\u0105 sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z dwunastu kolumn. Przed pomnikiem, kt\u00f3ry by\u0142 wej\u015bciem na cmentarz sta\u0142y dwa lwy z zapisanymi na tarczach bardzo wymownymi s\u0142owami. Pierwszy mia\u0142 herb Lwowa i napis \u201eZawsze Wierny\u201d, drugi herb Rzeczypospolitej i napis \u201eTobie Polsko\u201d. Niestety w 1971 roku kompleks cmentarny zosta\u0142 dotkliwie zniszczony przez sowieckie czo\u0142gi, a lwy zosta\u0142y usuni\u0119te.<\/p>\n

I cho\u0107 sama historia tej cz\u0119\u015bci nekropolii jest bolesna i trudna \u2013 uwik\u0142ana w liczne narodowe i polityczne spory \u2013 samo miejsce nape\u0142nia obecnie spokojem i wzruszeniem.<\/p>\n

Wa\u017cn\u0105 dat\u0105 we wsp\u00f3\u0142czesnej historii (poprzedzon\u0105 licznymi dyskusjami i negocjacjami mi\u0119dzy w\u0142adzami Polski i Ukrainy) by\u0142 dzie\u0144 24 czerwca 2005 roku, kiedy to odby\u0142o si\u0119 uroczyste otwarcie odbudowanego cmentarza Orl\u0105t z udzia\u0142em g\u0142\u00f3w pa\u0144stw \u2013 prezydent\u00f3w Aleksandra Kwa\u015bniewskiego i Wiktora Juszczenki. Polski prezydent wypowiedzia\u0142 w\u00f3wczas poruszaj\u0105ce i wa\u017cne s\u0142owa: \u201eCmentarz Orl\u0105t Lwowskich jest miejscem szczeg\u00f3lnym, jego burzliwe losy wpisuj\u0105 si\u0119 w spl\u0105tan\u0105 histori\u0119 miasta i w histori\u0119 trudnych relacji mi\u0119dzy Polakami i Ukrai\u0144cami w minionym wieku. Spoczywaj\u0105 tu prochy uczestnik\u00f3w walk polsko-ukrai\u0144skich, w wi\u0119kszo\u015bci m\u0142odzie\u017cy, kt\u00f3ra odda\u0142a swe \u017cycie za przynale\u017cno\u015b\u0107 Lwowa do tworz\u0105cej si\u0119 w\u00f3wczas niepodleg\u0142ej Polski. Zderzy\u0142y si\u0119 wtedy ze sob\u0105 dwa pragnienia, dwa patriotyzmy, dwie narodowe dumy. My, wsp\u00f3\u0142cze\u015bni Polacy, pochylamy dzi\u015b nisko g\u0142owy przed ofiar\u0105 Orl\u0105t Lwowskich. Sk\u0142adamy im ho\u0142d, poruszeni ich bohaterstwem, po\u015bwi\u0119ceniem, \u017carliwym oddaniem narodowej sprawie\u201d. <\/em><\/p>\n

Nad cmentarzem dominuje, dzi\u015b odrestaurowana, po\u0142o\u017cona na szczycie wzniesienia kaplica Obro\u0144c\u00f3w Lwowa<\/strong>, zbudowana w kszta\u0142cie rotundy, kt\u00f3rej po\u015bwi\u0119cenie odby\u0142o si\u0119 we wrze\u015bniu 1924 roku. Poni\u017cej znajduj\u0105 si\u0119 katakumby<\/strong>, w kt\u00f3rych spoczywaj\u0105 bohaterowie polegli w pierwszych listopadowych dniach 1918 roku oraz na r\u00f3\u017cnych frontach wojny z Ukrai\u0144cami i bolszewikami. Imponuj\u0105ce wra\u017cenie robi tak\u017ce Pomnik Chwa\u0142y<\/strong>, \u0142ukowa glorieta z\u0142o\u017cona z trzech pylon\u00f3w oraz dwunastu kolumn, kt\u00f3ra okala\u0142a cmentarz od strony dzielnicy Pohulanka. Na ca\u0142o\u015b\u0107 kompleksu sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce:<\/p>\n

    \n
  • Mogi\u0142a Pi\u0119ciu Nieznanych z Persenk\u00f3wki \u2013 wykonana z czerwonego, polerowanego marmuru, zajmuje centralne miejsce. Przedwojenna inskrypcja brzmi\u0105ca: \u201cNieznanym bohaterom poleg\u0142ym w obronie Lwowa i Ziem Po\u0142udniowo-Wschodnich\u201d zosta\u0142a ostatecznie zast\u0105piona napisem na p\u0142ycie g\u0142\u00f3wnej: \u201cTu le\u017cy \u017co\u0142nierz polski poleg\u0142y za Ojczyzn\u0119\u201d.<\/strong><\/li>\n
  • Pomnik lotnik\u00f3w ameryka\u0144skich<\/li>\n
  • Pomnik Francuz\u00f3w<\/li>\n
  • Gr\u00f3b Nieznanego \u017bo\u0142nierza<\/li>\n
  • Mogi\u0142y uczestnik\u00f3w walk \u2013 dow\u00f3dc\u00f3w, genera\u0142\u00f3w, walcz\u0105cych<\/li>\n<\/ul>\n

    \"\"<\/p>\n

    Cmentarz Orl\u0105t Lwowskich, Kaplica, katakumby, Mogi\u0142a Pi\u0119ciu Nieznanych z Persenk\u00f3wki<\/strong><\/p>\n

    \"\"<\/p>\n

    Najwi\u0119ksze wra\u017cenie robi\u0105 jednak stoki pag\u00f3rka pokrytego tysi\u0105cem jednakowych krzy\u017cy z bia\u0142o-czerwonymi wst\u0119gami. Przechodz\u0105c alejkami wypisane na tabliczkach daty i imiona unaoczniaj\u0105 m\u0142ody wiek Orl\u0105t i pot\u0119guj\u0105 wra\u017cenie, \u017ce cmentarz w zasadzie m\u00f3g\u0142by by\u0107 niejedn\u0105 szko\u0142\u0105\u2026<\/p>\n

    \"\"<\/p>\n

    Mamy nadziej\u0119, \u017ce gdy sytuacja zwi\u0105zana z pandemi\u0105 uspokoi si\u0119 na tyle, by wznowi\u0107 podr\u00f3\u017ce \u2013 odwiedzicie to wa\u017cne dla Polak\u00f3w miejsce. Ma\u0142y skrawek naszej ojczyzny, kt\u00f3ry nie boi si\u0119 pr\u00f3by czasu\u2026<\/p>\n

    Autor: Iwona Huber<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    „\u0141\u0105ka \u017cycia, tu le\u017c\u0105 uczniowie w mundurkach, przeto ten cmentarz jak szko\u0142a, najdziwniejsza szko\u0142a, w kt\u00f3rej dzieci (…) nauczaj\u0105 siwych […]<\/p>\n","protected":false},"author":7911,"featured_media":2050,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1963],"tags":[2147,2149,2151,2773,2783,3059],"class_list":["post-2041","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-o-polsce-i-nauka-jezyka-polskiego","tag-cmentarz","tag-cmentarz-lyczakowski","tag-cmentarz-orlat-lwowskich","tag-listopad","tag-lwow","tag-orleta-lwowskie"],"aioseo_notices":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/cemetery-2456173_1920.jpg",1890,395,false],"thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/cemetery-2456173_1920-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/cemetery-2456173_1920-300x63.jpg",300,63,true],"medium_large":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/cemetery-2456173_1920-768x161.jpg",768,161,true],"large":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/cemetery-2456173_1920-1024x214.jpg",1024,214,true],"1536x1536":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/cemetery-2456173_1920-1536x321.jpg",1536,321,true],"2048x2048":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/cemetery-2456173_1920.jpg",1890,395,false],"page-small":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/cemetery-2456173_1920-210x297.jpg",210,297,true],"woocommerce_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/cemetery-2456173_1920-300x63.jpg",300,63,true],"woocommerce_single":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/cemetery-2456173_1920-300x63.jpg",300,63,true],"woocommerce_gallery_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/cemetery-2456173_1920-100x100.jpg",100,100,true],"lws_wr_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/cemetery-2456173_1920-96x20.jpg",96,20,true],"lws_wr_thumbnail_small":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/cemetery-2456173_1920-42x9.jpg",42,9,true]},"uagb_author_info":{"display_name":"Iwona Huber","author_link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/author\/ihuber\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"„\u0141\u0105ka \u017cycia, tu le\u017c\u0105 uczniowie w mundurkach, przeto ten cmentarz jak szko\u0142a, najdziwniejsza szko\u0142a, w kt\u00f3rej dzieci (…) nauczaj\u0105 siwych […]","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2041","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7911"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2041"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2041\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2050"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2041"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2041"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2041"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}