{"id":2138,"date":"2021-04-03T14:03:37","date_gmt":"2021-04-03T12:03:37","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.e-polish.eu\/?p=2138"},"modified":"2021-04-03T14:03:37","modified_gmt":"2021-04-03T12:03:37","slug":"zajaczek-kroliczek-kurczaczek-a-moze-baranek-czyli-ktore-zwierzatko-tak-naprawde-symbolizuje-wielkanoc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/zajaczek-kroliczek-kurczaczek-a-moze-baranek-czyli-ktore-zwierzatko-tak-naprawde-symbolizuje-wielkanoc\/","title":{"rendered":"ZAJ\u0104CZEK, KR\u00d3LICZEK, KURCZACZEK, A MO\u017bE BARANEK? czyli kt\u00f3re zwierz\u0105tko tak naprawd\u0119 symbolizuje Wielkanoc?"},"content":{"rendered":"

\u015awi\u0119ta Wielkanocne, cho\u0107 dostojne i bogate w duchow\u0105 symbolik\u0119, maj\u0105 swych sympatycznych \u201epatron\u00f3w\u201d. Zazwyczaj spotkamy ich na kartkach, jako dekoracj\u0119 \u015bwi\u0105tecznych sto\u0142\u00f3w, w koszyczkach ze \u015bwi\u0119conk\u0105 lub po prostu, jako wiosenn\u0105 ozdob\u0119. O\u00a0baranku, kurczaczku, zaj\u0105czku i kr\u00f3liczku (nie wspominaj\u0105c nawet o kolorowych pisankach) \u2013 s\u0142ysza\u0142 przecie\u017c ka\u017cdy. Czy jednak dobrze rozumiemy symbolik\u0119 i\u00a0znaczenie owych zwierz\u0105t w kontek\u015bcie \u015awi\u0105t Wielkiej Nocy? Z przyjemno\u015bci\u0105 podpowiemy, dlaczego w\u0142a\u015bnie te zwierz\u0105tka uto\u017csamiamy z najwa\u017cniejszymi \u015bwi\u0119tami chrze\u015bcijan.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

WIELKANOCNY<\/u><\/strong> BARANEK <\/u><\/strong><\/h4>\n

Nasz\u0105 opowie\u015b\u0107 rozpoczniemy od baranka, kt\u00f3rego wyj\u0105tkowa historia zaczyna si\u0119 na d\u0142ugo przed narodzinami chrze\u015bcija\u0144stwa. W tradycji \u017cydowskiej pojawia si\u0119 on w zwi\u0105zku ze \u015bwi\u0119tem Paschy, czyli Przej\u015bcia, kt\u00f3re \u017bydzi po dzi\u015b dzie\u0144 obchodz\u0105 na pami\u0105tk\u0119 wyzwolenia z niewoli egipskiej. Wed\u0142ug przekazu, kt\u00f3ry czytamy w Ksi\u0119dze Wyj\u015bcia (Wj 12), zanim B\u00f3g wywi\u00f3d\u0142 Nar\u00f3d Wybrany z Egiptu, nakaza\u0142 ka\u017cdej rodzinie z\u0142o\u017cy\u0107 ofiar\u0119 z jednorocznego baranka, a jego krwi\u0105 skropi\u0107 odrzwia i progi dom\u00f3w. W ten spos\u00f3b krew zabitych zwierz\u0105t mia\u0142a s\u0142u\u017cy\u0107 jako znak chroni\u0105cy Izraelit\u00f3w przed \u015bmierci\u0105.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Agnus Dei<\/em><\/strong>, Francisco de Zurbar\u00e1n, Prado Museum<\/p>\n

Baranek w tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej jest symbolicznym przedstawieniem Chrystusa<\/strong>, kt\u00f3ry odda\u0142 swe \u017cycie, jako ofiar\u0119 przeb\u0142agaln\u0105 dla odkupienia ludzko\u015bci. Ojcowie Ko\u015bcio\u0142a \u015bmier\u0107 Chrystusa nazywaj\u0105 najdoskonalsz\u0105 ofiar\u0105, za\u015b ewangelista Jan nazywa Go wprost Barankiem Bo\u017cym \u2013 z \u0142aciny Angus Dei<\/em><\/strong> (J 1,29.36). Natura baranka uosabia tak\u017ce przymioty Syna Bo\u017cego wskazuj\u0105c na Jego czysto\u015b\u0107, \u0142agodno\u015b\u0107 i pos\u0142usze\u0144stwo. W ikonografii chrze\u015bcija\u0144skiej szczeg\u00f3lnie popularnym motywem jest baranek z czerwon\u0105 chor\u0105gwi\u0105 oznaczaj\u0105cy triumf Jezusa nad m\u0119k\u0105 i \u015bmierci\u0105 oraz pe\u0142ne chwa\u0142y zmartwychwstanie (takiego baranka najcz\u0119\u015bciej zobaczycie w ko\u015bcio\u0142ach, na polskich \u015bwi\u0105tecznych sto\u0142ach i w koszyczkach). Tym samym baranek paschalny sta\u0142 si\u0119 symbolem przej\u015bcia z niewoli do wolno\u015bci, ze \u015bmierci do \u017cycia \u2013 po\u0142\u0105czeniem i wype\u0142nieniem zapowiedzi i proroctw.<\/p>\n

W Polsce du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105 ciesz\u0105 si\u0119 baranki \u015bwi\u0105teczne wyrabiane z wosku, mas\u0142a, s\u0142odkiego jajecznego ciasta (pieczonego w specjalnej formie \u017celiwnej), marcepanu, piernika czy masy cukrowej. Kupujemy je zazwyczaj w cukierniach i piekarniach. W przesz\u0142o\u015bci na kr\u00f3lewskich i szlacheckich dworach w okresie przed wielkanocnym baranki odlewano ze z\u0142ota, srebra i porcelany. Baranki \u015bwi\u0105teczne ju\u017c w XVII w. opisywane by\u0142y jako \u201e\u015bwi\u0119to\u015b\u0107, kt\u00f3rej nie mo\u017ce zabrakn\u0105\u0107 w \u017cadnym polskim domu\u201d, dlatego kontynuujemy ten zwyczaj wk\u0142adaj\u0105c je do koszyczk\u00f3w, a potem na \u015bwi\u0105teczny st\u00f3\u0142.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

WIELKANOCNY ZAJ\u0104CZEK<\/u><\/strong><\/h4>\n

Musicie wiedzie\u0107, \u017ce zaj\u0105czek wielkanocny, cho\u0107 popularny i powszechnie spotykany nie jest symbolem chrze\u015bcija\u0144skim. Jego historia si\u0119ga czas\u00f3w poga\u0144skich, kiedy powszechnie kojarzono go z p\u0142odno\u015bci\u0105, a t\u0119 w naturalny spos\u00f3b z wiosn\u0105. To w\u0142a\u015bnie o tej porze roku, kiedy po zimowym odr\u0119twieniu do \u017cycia odradza si\u0119 przyroda, na terenach Wielkiej Brytanii i w\u00a0krajach Europy Zachodniej czczono bogini\u0119 p\u0142odno\u015bci \u0112ostre. Rodz\u0105ce si\u0119 chrze\u015bcija\u0144stwo wypar\u0142o pradawne zwyczaje, jednak nie do ko\u0144ca \u00a0\u2013 bowiem symbolika \u017cycia, przemiany i\u00a0wiosny bardzo mocno nawi\u0105zuje do celebrowanego zmartwychwstania Chrystusa. Dlatego te\u017c na terenach dzisiejszych Niemiec, Anglii czy Irlandii wci\u0105\u017c \u017cywa jest tradycja tzw. \u201ezaj\u0105czka\u201d promieniuj\u0105ca w swym kulturowym kostiumie na inne kraje Europy, w tym Polsk\u0119. Na og\u00f3\u0142\u00a0zaj\u0105czek wielkanocny przychodzi w pierwszy dzie\u0144 \u015bwi\u0105t \u2014 w Wielk\u0105 Niedziel\u0119<\/strong>, co w tym roku przypada na dzie\u0144 4 kwietnia. Z kolei w krajach skandynawskich zaraz po \u015bniadaniu wielkanocnym najm\u0142odsi wyruszaj\u0105 w poszukiwanie s\u0142odkich, \u015bwi\u0105tecznych prezent\u00f3w. W\u00a0niekt\u00f3rych firmach z okazji Wielkanocy pracownicy dostaj\u0105 specjalny \u015bwi\u0105teczny bonus \u2013 finansowy lub w formie innego upominku, popularnie zwany \u201ezaj\u0105czkiem\u201d.<\/p>\n

Je\u015bli chodzi o symbolik\u0119 \u2013 zaj\u0105czek kojarzy si\u0119 Polakom bardzo pozytywnie. Przede wszystkim jest zwiastunem nadchodz\u0105cej wiosny. Symbolizuje p\u0142odno\u015b\u0107, szcz\u0119\u015bcie, a tak\u017ce czujno\u015b\u0107 – gdy\u017c wed\u0142ug tradycji \u015bpi z otwartymi oczami, got\u00f3w w ka\u017cdej chwili do ucieczki przed drapie\u017cnikiem. Poniewa\u017c jest zwierz\u0119ciem bardzo p\u0142ochliwym, w staro\u017cytnej sztuce chrze\u015bcija\u0144skiej zaj\u0105c wyobra\u017ca\u0142 uciekaj\u0105cy czas, wskazywa\u0142 na niepewno\u015b\u0107 i ulotno\u015b\u0107 ludzkiego \u017cycia, kt\u00f3re \u015bpiesznie pod\u0105\u017ca do wieczno\u015bci.<\/p>\n

Symbol zaj\u0105ca odnosi\u0142 si\u0119 tak\u017ce do chrze\u015bcijan, kt\u00f3rzy dopiero niedawno przyj\u0119li chrzest. \u015awi\u0119ty \u00a0Augustyn por\u00f3wnywa\u0142 nowo ochrzczonych do l\u0119kliwych i s\u0142abych zaj\u0119cy, chroni\u0105cych si\u0119 za ska\u0142\u0105, kt\u00f3r\u0105 jest Jezus Chrystus.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Co jednak z przesympatycznym, puchatym kr\u00f3liczkiem, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c pojawia si\u0119 w okresie \u015awi\u0105t? R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy nim a zaj\u0105cem jest do\u015b\u0107 widoczna: zaj\u0105c jest wi\u0119kszy, ma d\u0142u\u017csze ko\u0144czyny oraz uszy. Jest on rodzimym zwierz\u0119ciem, zamieszkuj\u0105cym zwykle tereny rolnicze. Z\u00a0kolei kr\u00f3lik przyw\u0119drowa\u0142 do nas z P\u00f3\u0142wyspu Iberyjskiego, podczas podboj\u00f3w rzymskiej armii. Cho\u0107 powszechnie to zaj\u0105c zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z symbolik\u0105 Wielkanocy to faktycznie oba gatunki zlewaj\u0105 si\u0119 ze sob\u0105 i s\u0105 wykorzystywane zamiennie.<\/p>\n

WIELKANOCNY<\/u><\/strong> KURCZACZEK<\/u><\/strong><\/p>\n

W naszej zwierz\u0119cej dru\u017cynie nie mo\u017ce zabrakn\u0105\u0107 i \u017c\u00f3\u0142tego kurczaczka, kt\u00f3ry cho\u0107by ze wzgl\u0119du na kolor kojarzy si\u0119 z rado\u015bci\u0105, wieczno\u015bci\u0105 oraz odrodzeniem. Z punktu widzenia nauki Ko\u015bcio\u0142a kurczaczek wielkanocny nie ma szczeg\u00f3lnej symboliki. Prawdopodobnie tradycja umieszczania go w koszyczkach i na \u015bwi\u0105tecznych sto\u0142ach ma ludowe korzenie, poniewa\u017c gospodarze chcieli w ten spos\u00f3b podkre\u015bli\u0107 wag\u0119 narodzin, nowego \u017cycia oraz wiosny, co idealnie koresponduje z Wielkanoc\u0105. A od kurczaczka tylko krok do\u2026\u015bwi\u0119conego jajka, kt\u00f3rego symbolika jest jasna i jednooczna.<\/p>\n

We wszystkich kr\u0119gach kulturowych jajko jest symbolem nowego pocz\u0105tku i rodz\u0105cego si\u0119 \u017cycia. Nale\u017ca\u0142o tak\u017ce do przedmiot\u00f3w kultu, a w \u017cyciu codziennym mia\u0142o zapewni\u0107 pomy\u015blno\u015b\u0107 w domu i w rodzinie. Wart w tym miejscu zacytowa\u0107 etnografa, dra Artura Gaw\u0142a, kt\u00f3ry przywo\u0142uj\u0105c minione polskie zwyczaje opowiada, \u017ce w przesz\u0142o\u015bci rozrzucano skorupki po\u015bwi\u0119conego jajka po ziemi, na kt\u00f3rej ros\u0142o zbo\u017ce. Wierzono, \u017ce dzi\u0119ki temu plony b\u0119d\u0105 obfite. Przerzucano tak\u017ce po\u015bwi\u0119cone jajko przez dom wierz\u0105c, \u017ce w ten spos\u00f3b ochroni si\u0119 go przed uderzeniem gromu. Chowano tak\u017ce jajka za obrazem, aby zabezpiecza\u0142y dom przed potencjalnym nieszcz\u0119\u015bciem.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Mamy nadziej\u0119, \u017ce nadchodz\u0105ce \u015awi\u0119ta pozwol\u0105 Wam na nowo ucieszy\u0107 si\u0119 \u017cyciem, wiosenn\u0105 pogod\u0105 i wzajemn\u0105 blisko\u015bci\u0105 \u2013 jakkolwiek rozumian\u0105 i pomimo wszystko! A podczas niedzielnych i poniedzia\u0142kowych celebracji niech towarzysz\u0105 Wam opisani zwierz\u0119cy przyjaciele, kt\u00f3rych symbolika jest du\u017co g\u0142\u0119bsza i bogatsza, ni\u017c sympatyczny wygl\u0105d.<\/p>\n

Weso\u0142ych \u015awi\u0105t i\u2026radosnego Alleluja!<\/p>\n

Autor: Iwona Huber<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u015awi\u0119ta Wielkanocne, cho\u0107 dostojne i bogate w duchow\u0105 symbolik\u0119, maj\u0105 swych sympatycznych \u201epatron\u00f3w\u201d. Zazwyczaj spotkamy ich na kartkach, jako dekoracj\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":7911,"featured_media":2147,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1963],"tags":[2073,2679,2681,3149,3761,3767,3951,4079],"class_list":["post-2138","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-o-polsce-i-nauka-jezyka-polskiego","tag-baranek","tag-kurczaczek-wielkanocny","tag-kurka","tag-pisklaczek-wielkanocny","tag-symbol-wielkanocy","tag-symbolika-wielkanocy","tag-wielkanoc","tag-zajaczek"],"aioseo_notices":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/easter-2168521_1920.jpg",1920,333,false],"thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/easter-2168521_1920.jpg",150,26,false],"medium":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/easter-2168521_1920.jpg",300,52,false],"medium_large":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/easter-2168521_1920.jpg",768,133,false],"large":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/easter-2168521_1920.jpg",1024,178,false],"1536x1536":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/easter-2168521_1920.jpg",1536,266,false],"2048x2048":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/easter-2168521_1920.jpg",1920,333,false],"page-small":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/easter-2168521_1920.jpg",210,36,false],"woocommerce_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/easter-2168521_1920.jpg",300,52,false],"woocommerce_single":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/easter-2168521_1920.jpg",300,52,false],"woocommerce_gallery_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/easter-2168521_1920-100x100.jpg",100,100,true],"lws_wr_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/easter-2168521_1920.jpg",96,17,false],"lws_wr_thumbnail_small":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/easter-2168521_1920.jpg",42,7,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"Iwona Huber","author_link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/author\/ihuber\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"\u015awi\u0119ta Wielkanocne, cho\u0107 dostojne i bogate w duchow\u0105 symbolik\u0119, maj\u0105 swych sympatycznych \u201epatron\u00f3w\u201d. Zazwyczaj spotkamy ich na kartkach, jako dekoracj\u0119 […]","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2138","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7911"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2138"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2138\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2147"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2138"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2138"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2138"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}