{"id":2220,"date":"2021-11-03T09:09:46","date_gmt":"2021-11-03T08:09:46","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.e-polish.eu\/?p=2220"},"modified":"2021-11-03T09:09:46","modified_gmt":"2021-11-03T08:09:46","slug":"dzien-wszystkich-swietych-i-zaduszki-kilka-zwyczajow-ktorych-moze-nie-znacie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/dzien-wszystkich-swietych-i-zaduszki-kilka-zwyczajow-ktorych-moze-nie-znacie\/","title":{"rendered":"DZIE\u0143 WSZYSTKICH \u015aWI\u0118TYCH I ZADUSZKI \u2013 KILKA ZWYCZAJ\u00d3W, KT\u00d3RYCH MO\u017bE NIE ZNACIE"},"content":{"rendered":"

Polska to kraj, w kt\u00f3rym zdecydowanie pi\u0119knie i na szerok\u0105 skale celebruje si\u0119 pierwsze listopadowe dni. W ca\u0142ej Polsce pierwszego i drugiego listopada przez wszystkie cmentarze przechodz\u0105 nieprzeliczone rzesze ludzi, odwiedzaj\u0105cych groby swych bliskich. W tych dniach, na pomnikach nagrobnych p\u0142on\u0105 znicze, sk\u0142adane s\u0105 kwiaty, a wok\u00f3\u0142 zmar\u0142ych gromadz\u0105 si\u0119 rodzina i przyjaciele. Obyczaj nakazuje zapali\u0107 \u015bwiat\u0142o tak\u017ce na grobach zapomnianych i przy mogi\u0142ach zbiorowych. To czas wyj\u0105tkowy \u2013 pogodny i pi\u0119kny. Nale\u017cy jednak poprawnie go rozumie\u0107, by prawdziwie zaczerpn\u0105\u0107 z jego g\u0142\u0119bi i symboliki.\u00a0 Istnieje te\u017c wiele ciekawostek (niekt\u00f3re s\u0105 ju\u017c ca\u0142kiem zapomniane), kt\u00f3re warto przywo\u0142a\u0107 na progu tych \u015bwi\u0105t.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ciekawostka 1 – \u015aWI\u0118TO WSZYSTKICH \u015aWI\u0118TYCH czy \u015aWI\u0118TO WSZYSTKICH ZMAR\u0141YCH<\/h4>\n

Zastanawiali\u015bcie si\u0119 kiedy\u015b, dlaczego tak pi\u0119kne \u015bwi\u0119to, kt\u00f3rym jest Dzie\u0144 Wszystkich \u015awi\u0119tych obchodzone 1 listopada, potocznie i b\u0142\u0119dnie nazywa si\u0119 czasem \u015awi\u0119tem Zmar\u0142ych? Wszystko za spraw\u0105 dzia\u0142aj\u0105cej w latach PRL-u propagandy, maj\u0105cej na celu zsekularyzowanie i\u00a0zaw\u0142aszczenie ko\u015bcielnych \u015bwi\u0105t i tradycji.<\/p>\n

Dzie\u0144 Wszystkich \u015awi\u0119tych, obchodzony w Ko\u015bciele katolickim od IX wieku, jest radosn\u0105 uroczysto\u015bci\u0105 liturgiczn\u0105, wyznaczon\u0105 na dzie\u0144 1 listopada przez papie\u017ca Grzegorza IV w 837 roku. Ko\u015bci\u00f3\u0142 wspomina w tym dniu nie tylko oficjalnie uznanych \u015bwi\u0119tych, czyli beatyfikowanych i kanonizowanych, ale tak\u017ce wszystkich wiernych zmar\u0142ych, kt\u00f3rych \u017cycie nacechowane by\u0142o \u015bwi\u0119to\u015bci\u0105.<\/p>\n

\u015awi\u0119to to by\u0142o r\u00f3wnie\u017c w czasach PRL dniem wolnym od pracy, ale oficjalnie starano si\u0119 nada\u0107 mu charakter \u015bwiecki i nazywano go dniem Wszystkich Zmar\u0142ych b\u0105d\u017a \u015awi\u0119tem Zmar\u0142ych, by odci\u0105gn\u0105\u0107 wiernych od praktyk religijnych i zmieni\u0107 wyd\u017awi\u0119k uroczysto\u015bci. Jak skuteczne by\u0142y zabiegi \u00f3wczesnych w\u0142adz odczuwamy do dzi\u015b, gdy\u017c do tej pory mo\u017cemy us\u0142ysze\u0107 od niekt\u00f3rych o \u015awi\u0119cie Zmar\u0142ych i raczej smutnym charakterze pierwszego listopadowego dnia.<\/p>\n

Ciekawostka 2 \u2013 DZIADY PROSZALNE<\/h4>\n

We wszystkich regionach Polski w Dniu Wszystkich \u015awi\u0119tych szczeg\u00f3ln\u0105 opiek\u0105 otaczano osoby bezdomne i \u017cebrak\u00f3w, kt\u00f3re w tych dniach pojawia\u0142y si\u0119 w okolicy ko\u015bcio\u0142\u00f3w i cmentarzy. Wierzono, \u017ce tzw. „dziady proszalne”, zwane ja\u0142mu\u017cnikami, b\u0119d\u0105 modli\u0107 si\u0119 za dusze zmar\u0142ych i dlatego przygotowywano dla nich specjalne wypieki oraz wr\u0119czano ja\u0142mu\u017cn\u0119. Powszechnie wierzono, \u017ce modlitwa ja\u0142mu\u017cnika za zmar\u0142\u0105 osob\u0119 jest niezwykle skuteczna i pomo\u017ce jej w osi\u0105gni\u0119ciu zbawienia, b\u0105d\u017a wyci\u0105gnie dusz\u0119 z czy\u015b\u0107ca. Za ka\u017cd\u0105 dusz\u0119 dawano \u201edziadom\u201d pieni\u0105dze i chleb (kt\u00f3ry wcze\u015bniej dzielono na tyle kawa\u0142k\u00f3w ile zmar\u0142ych os\u00f3b, wymienionych z imienia, by\u0142o w rodzinie), a nawet gor\u0105c\u0105 kasz\u0119, kt\u00f3r\u0105 w garnuszkach przynoszono pod ko\u015bci\u00f3\u0142\u00a0 lub pod mur cmentarny. Praktyka ta by\u0142a \u017cywa na terenie Polski jeszcze w okresie dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ciekawostka 3 \u2013 KARMIENIE DUSZ<\/h4>\n

Jeszcze na pocz\u0105tku XX wieku w wielu regionach zamieszkiwanych przez Polak\u00f3w w okresie listopadowych \u015bwi\u0105t, \u017cywy by\u0142 zwyczaj tzw. karmienia lub goszczenia dusz. G\u0142\u00f3wnie na wsiach przygotowywano dla zmar\u0142ych specjalne potrawy, cz\u0119sto te kt\u00f3re szczeg\u00f3lnie lubili za \u017cycia. W\u00a0nocy zostawiano uchylone drzwi i okna do cha\u0142up, aby dusza zmar\u0142ego mog\u0142a wej\u015b\u0107 i posili\u0107 si\u0119 na dalsz\u0105 drog\u0119 w za\u015bwiaty. Tej nocy domownicy poruszali si\u0119 po domu z wielk\u0105 ostro\u017cno\u015bci\u0105, by nie \u201enatkn\u0105\u0107 si\u0119\u201d na przebywaj\u0105c\u0105 wewn\u0105trz dusz\u0119. Zanim ktokolwiek usiad\u0142 na krze\u015ble lub \u0142awie, wykonywa\u0142 powolny ruch r\u0119k\u0105, by delikatnie przesun\u0105\u0107 przybysza z za\u015bwiat\u00f3w.<\/p>\n

Zwyczaj ten wzi\u0105\u0142 si\u0119 z wczesno\u015bredniowiecznych obrz\u0119d\u00f3w ucztowania i zostawiania jedzenia na grobach zmar\u0142ych. Praktyka „ugaszczania dusz” ju\u017c nie wyst\u0119puje. Obrz\u0119d ten zast\u0105pi\u0142y wypominki, czyli modlitwy odmawiane przez wsp\u00f3lnot\u0119 ko\u015bcio\u0142a za wymienionych z imienia i nazwiska zmar\u0142ych.<\/p>\n

Ciekawostka 4 \u2013 NOCNA MSZA UMAR\u0141YCH<\/h4>\n

W nocy z 1 na 2 listopada istnia\u0142 te\u017c zwyczaj pozostawiania otwartych ko\u015bcio\u0142\u00f3w. W ca\u0142ej Polsce wierzono, \u017ce o p\u00f3\u0142nocy dusze zmar\u0142ych zbieraj\u0105 si\u0119 na specjalnej mszy odprawianej przez nie\u017cyj\u0105cego proboszcza parafii. Po nabo\u017ce\u0144stwie, pod przewodnictwem kap\u0142ana, dusze mia\u0142y bra\u0107 udzia\u0142 we wsp\u00f3lnej procesji po cmentarzu.<\/p>\n

Ciekawostka 5 \u2013 SYMBOLIKA OGNIA<\/h4>\n

S\u0142owianie wierzyli, \u017ce ogie\u0144 jest potrzebny duszom zmar\u0142ych, aby mog\u0142y znale\u017a\u0107 drog\u0119 do domu i ogrza\u0107 si\u0119. Z tego powodu jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych tradycji poga\u0144skich by\u0142o palenie ognisk na rozstajach dr\u00f3g i przy grobach bliskich zmar\u0142ych. Dodatkowo wierzono, \u017ce ogie\u0144 odstrasza z\u0142e moce i duchy czyhaj\u0105ce na cz\u0142owieka. Zwyczaj ten przetrwa\u0142 do dzi\u015b w szcz\u0105tkowej formie – palenia zniczy na grobach. Jego religijny sens jest ju\u017c jednak inny. Zapalona \u015bwieca i z\u0142o\u017cone na grobie kwiaty to symbol przed\u0142u\u017cania pami\u0119ci i modlitwy za zmar\u0142ego.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

***<\/p>\n

Obecnie wymienione powy\u017cej praktyki i wierzenia odchodz\u0105 w przesz\u0142o\u015b\u0107. Dawne zwyczaje, przywo\u0142ywanie zmar\u0142ych i ofiary z jedzenia zast\u0105pi\u0142y obrz\u0119dy ko\u015bcielne i nabo\u017ce\u0144stwa, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych najbardziej popularne s\u0105 tzw. wypominki, <\/strong>czyli szczeg\u00f3lna modlitwa po\u0142\u0105czona z wymienieniem imion i nazwisk zmar\u0142ych przez kap\u0142ana. Wspomnienie jest znakiem wiecznej pami\u0119ci, nie tylko w\u015br\u00f3d bliskich lecz i pami\u0119ci ko\u015bcio\u0142a, jako wsp\u00f3lnoty.<\/p>\n

Je\u015bli tylko mo\u017cecie, koniecznie odwied\u017acie nasze polskie cmentarze w pierwszych dniach listopada. Opr\u00f3cz tego, \u017ce s\u0105 wyj\u0105tkowo pi\u0119kne i kolorowe daj\u0105 szans\u0119 na chwil\u0119 refleksji i wspomnie\u0144 o bliskich, kt\u00f3ry ju\u017c odeszli. Szuraj\u0105ce za\u015b pod stopami li\u015bcie s\u0105 wyj\u0105tkowo romantyczn\u0105 melodi\u0105 dla uszu i serca \ud83d\ude42<\/p>\n

Autor: Iwona Huber<\/p>\n

Zdj\u0119cia:<\/h4>\n