{"id":2251,"date":"2022-02-27T09:16:37","date_gmt":"2022-02-27T08:16:37","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.e-polish.eu\/?p=2251"},"modified":"2022-02-27T09:16:37","modified_gmt":"2022-02-27T08:16:37","slug":"500-lat-historii-dzwonu-zygmunta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/500-lat-historii-dzwonu-zygmunta\/","title":{"rendered":"500 lat historii Dzwonu Zygmunta"},"content":{"rendered":"

Gdy staniecie u podn\u00f3\u017ca Wawelu zobaczycie, \u017ce nad kr\u00f3lewskim wzg\u00f3rzem dostojnie wznosz\u0105 si\u0119 wie\u017ce i baszty, a w\u015br\u00f3d nich katedralna dzwonnica, czyli Wie\u017ca Zygmuntowska. \u00a0To w\u0142a\u015bnie na jej szczycie wisi najs\u0142ynniejszy polski dzwon, zwany \u201eZygmuntem\u201d. Jego historia jest fascynuj\u0105ca wpisana w dzieje miasta i ca\u0142ego kraju.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Wielki imiennik – kr\u00f3l Zygmunt Stary<\/h4>\n

Dzwon powsta\u0142 na zlecenie kr\u00f3la Zygmunta Starego. Opowie\u015b\u0107 g\u0142osi, i\u017c by\u0142 to w\u0142adca m\u0105dry,
\nmi\u0142uj\u0105cy pok\u00f3j, przez co zdobyte w bitwach armaty kaza\u0142 przetopi\u0107 na wielki dzwon, kt\u00f3rego
\nd\u017awi\u0119k mia\u0142 zwiastowa\u0107 pok\u00f3j ca\u0142ej ojczy\u017anie. Na kielichu giganta umieszczono napis w j\u0119zyku
\n\u0142aci\u0144skim:<\/p>\n

„Bogu najlepszemu i najwi\u0119kszemu i dziewicy Bogurodzicy, \u015awi\u0119tym patronom swoim Wielki Zygmunt kr\u00f3l Polski dzwon ten wielko\u015bci\u0105 godny umys\u0142u oraz czyn\u00f3w swoich kaza\u0142 wykona\u0107 w roku 1520<\/em>”<\/p>\n

Poni\u017cej napisu umieszczono te\u017c dwie plakiety, przedstawiaj\u0105ce \u015bw. Stanis\u0142awa – patrona Polski oraz \u015bw. Zygmunta – patrona kr\u00f3la. Na stronie katedry wawelskiej czytamy, i\u017c na pocz\u0105tku \u201edzwon okre\u015blano mianem magna campana regia<\/strong> (wielki dzwon kr\u00f3lewski), gdy\u017c by\u0142 dedykowany wielu \u015bwi\u0119tym \u2013 patronom kr\u00f3la fundatora. P\u00f3\u017aniej zacz\u0119to go nazywa\u0107 Zygmuntem, a wi\u0119c imieniem g\u0142\u00f3wnego \u015bwi\u0119tego
\npatrona kr\u00f3la, albo dzwonem Zygmunta, maj\u0105c na my\u015bli fundatora, czyli kr\u00f3la Zygmunta I Starego.\u201d Jak wskazuj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a \u201eZygmunt\u201d to dzie\u0142o ludwisarza z Norymbergi – Hansa Behama. Na wie\u017cy Katedry na Wawelu umieszczono go 9 lipca 1521 roku, a kilka dni p\u00f3\u017aniej – 13 lipca w dniu \u015bw. Ma\u0142gorzaty rozko\u0142ysano go po raz pierwszy wprawiaj\u0105c w os\u0142upienie mieszka\u0144c\u00f3w miasta.<\/p>\n

Kilka wielkich liczb<\/h4>\n

Dostojny dzwon wa\u017cy blisko 13 ton<\/strong>, jego serce jest d\u0142ugie na ok. 220 centymetr\u00f3w<\/strong>, a on sam
\njest wysoki na 4,5 metra<\/strong>. Do wykonania \u201eZygmunta\u201d u\u017cyto miedzi (80%) i cyny angielskiej (20%).
\nW XIX wieku ordynacja Krakowskiej Kapitu\u0142y Katedralnej precyzyjnie okre\u015bli\u0142a d\u0142ugo\u015b\u0107 jego dzwonienia na 8 minut<\/strong>, kt\u00f3re mog\u0105 si\u0119 wyd\u0142u\u017cy\u0107 w przypadku wyj\u0105tkowych okazji. Tak\u0105 okoliczno\u015bci\u0105 by\u0142a np. \u015bmier\u0107 Jana Paw\u0142a II, gdy \u201eZygmunt\u201d bi\u0142 sw\u0105 \u017ca\u0142obn\u0105 melodi\u0119 przez 25 minut. Warto te\u017c wspomnie\u0107, i\u017c zasi\u0119g jego s\u0142yszalno\u015bci wynosi 30 kilometr\u00f3w<\/strong>.<\/p>\n

Dzwon odzywa si\u0119 regularnie oko\u0142o 30 razy<\/strong> do roku, zawsze w te same dni. Te szczeg\u00f3lne okazje
\nto m.in. Nowy Rok, Niedziela Palmowa, Wielkanoc, 3 maja, Bo\u017ce Cia\u0142o, Wszystkich \u015awi\u0119tych, 11
\nlistopada, Bo\u017ce Narodzenie. Poza tym jest u\u017cywany dla uczczenia wa\u017cnych wydarze\u0144 o randze
\npa\u0144stwowej i gdy zabije \u2013 wszyscy rodacy wiedz\u0105, \u017ce dziej\u0105 si\u0119 rzeczy zupe\u0142nie wyj\u0105tkowe.<\/p>\n

Przytoczmy kilka okazji:
\n\u2022 30 kwietnia 2004<\/strong> \u2013 z okazji wst\u0105pienia Polski do Unii Europejskiej
\n\u2022 10 kwietnia 2010<\/strong> \u2013 po katastrofie samolotu rz\u0105dowego w Smole\u0144sku
\n\u2022 27 lipca 2016<\/strong> \u2013 po przybyciu papie\u017ca Franciszka na Wawel z okazji \u015awiatowych Dni
\nM\u0142odzie\u017cy w Krakowie
\n\u2022 17 kwietnia 2019<\/strong> \u2013 po po\u017carze katedry Notre-Dame w Pary\u017cu
\n\u2022 13 lipca 2021<\/strong> \u2013 z okazji jubileuszu w\u0142asnego 500-lecia Zygmunt zadzwoni\u0142 dwukrotnie:
\nok. 17:15 i o 21:00<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Wawelscy dzwonnicy<\/h4>\n

Ma\u0142o os\u00f3b wie, \u017ce dzwon z wawelskiego wzg\u00f3rza to wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie jedyny tak pot\u0119\u017cny dzwon
\nw Europie poruszany si\u0142\u0105 ludzkich mi\u0119\u015bni. Podczas gdy inne dzwony sterowane s\u0105 przy pomocy
\nnowoczesnych mechanizm\u00f3w dla zapewnienia prawid\u0142owego wychylenia „Zygmunta”
\npotrzebna jest r\u00f3wnoczesna praca dwunastu dzwonnik\u00f3w<\/strong>, kt\u00f3rzy ci\u0105gn\u0105 za liny. Na pocz\u0105tku dzwonnikami byli \u015bwi\u0105tnicy katedralni, kolejno zostawali nimi cz\u0142onkowie cechu cie\u015bli krakowskich, a nast\u0119pnie pracownicy Wzg\u00f3rza Wawelskiego pochodz\u0105cy z r\u00f3\u017cnych \u015brodowisk. Zaszczytna funkcja dzwonnika zwykle przechodzi z ojca na syna<\/strong> i potwierdza j\u0105 specjalna odznaka \u201eDzwonnik Zygmunta<\/strong>\u201d. Dzwonnik otrzymuje j\u0105 po trzech latach praktyki iodbyciu co najmniej 50 dzwonie\u0144. Obecnie dzwonnik\u00f3w jest oko\u0142o trzydziestu, a w poni\u017cszym materiale mo\u017cecie pos\u0142ucha\u0107 ich ciekawych opowie\u015bci :<\/p>\n