{"id":2288,"date":"2022-03-31T10:45:49","date_gmt":"2022-03-31T08:45:49","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.e-polish.eu\/?p=2288"},"modified":"2022-03-31T10:45:49","modified_gmt":"2022-03-31T08:45:49","slug":"marzec-miesiacem-kobiet-poznajcie-historie-nawojki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/marzec-miesiacem-kobiet-poznajcie-historie-nawojki\/","title":{"rendered":"MARZEC MIESI\u0104CEM KOBIET – POZNAJCIE HISTORI\u0118 NAWOJKI"},"content":{"rendered":"

Powszechnie przyjmuje si\u0119, \u017ce marzec jest miesi\u0105cem kobiet. Oczywi\u015bcie wszystko za spraw\u0105
\nobchodzonego 8 marca Mi\u0119dzynarodowego Dnia Kobiet. Warto wi\u0119c wykorzysta\u0107 ten fakt
\ni przypomnie\u0107 histori\u0119 pierwszej legendarnej studentki Akademii Krakowskiej, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119
\nsymbolem kobiecej edukacji w naszym kraju. Mowa tu o Nawojce \u2013 kobiecie, kt\u00f3rej p\u0142e\u0107 nie
\nstan\u0119\u0142a na przeszkodzie w realizacji wielkich marze\u0144.<\/p>\n

<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

DAWNO, DAWNO TEMU W \u015aREDNIOWIECZNYM KRAKOWIE<\/h4>\n

Leszek Mazan i Mieczys\u0142aw Czuma w swej ksi\u0105\u017cce pt. \u201eP\u0119pek \u015bwiata nazywa si\u0119 Krak\u00f3w\u201d pisz\u0105:
\n\u201eJesieni\u0105 1414 r. na studia w Akademii Krakowskiej zapisa\u0142 si\u0119 pi\u0119tnastoletni Jakub, syn Dominika. Przyby\u0142 z Gniezna. Po trzech latach zdemaskowano go jako dziewczyn\u0119. Nawojka \u2013 bo tak w rzeczywisto\u015bci nazywa\u0142 si\u0119 Wielkopolanin \u2013 by\u0142a pierwsz\u0105 polsk\u0105 studentk\u0105.\u201d Przyjmuje si\u0119, \u017ce Nawojka jest postaci\u0105 na wp\u00f3\u0142 legendarn\u0105, co oznacza, \u017ce jej historia ma kilka wariacji i r\u00f3\u017cni si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od lokalnego przekazu. Z ka\u017cdej z nich maluje si\u0119 jednak jeden i ten sam obraz \u2013 dziewczyny nieust\u0119pliwej i odwa\u017cnie si\u0119gaj\u0105cej po pragnienia. Mi\u0142o\u015b\u0107 do nauki i podstawowe wykszta\u0142cenie Nawojka otrzyma\u0142a w domu, gdzie nauczy\u0142a si\u0119 czyta\u0107 i pisa\u0107 po polsku i \u0142acinie. Wed\u0142ug jednego podania mia\u0142a by\u0107 c\u00f3rk\u0105 burmistrza Dobrzynia nad Wis\u0142\u0105 \u2013 wed\u0142ug innych \u017ar\u00f3de\u0142 \u2013 c\u00f3rk\u0105 rektora gnie\u017anie\u0144skiej szko\u0142y parafialnej. Niestety, na drodze jej dalszego kszta\u0142cenia sta\u0142o \u015bredniowieczne prawo zabraniaj\u0105ce przyjmowania kobiet w poczet student\u00f3w. Nie widz\u0105c wi\u0119c innego rozwi\u0105zania dziewczyna
\nposun\u0119\u0142a si\u0119 do podst\u0119pu, kt\u00f3ry pozwoli\u0142 zrealizowa\u0107 jej plany. Legenda dobrzy\u0144ska g\u0142osi, i\u017c Nawojka uciek\u0142a po kryjomu z Dobrzynia w dniu jej planowanego \u015blubu. Kiedy w 1417 roku po trzech latach studi\u00f3w przygotowywa\u0142a si\u0119 do z\u0142o\u017cenia ko\u0144cowych egzamin\u00f3w bakalarskich, zosta\u0142a zdemaskowana przez syna w\u00f3jta z Gniezna, rozpoczynaj\u0105cego w tym czasie nauk\u0119 w Akademii Krakowskiej.<\/p>\n

Wed\u0142ug innej wersji dziewczyna zachorowa\u0142a i lekarz, kt\u00f3ry j\u0105 bada\u0142, ujawni\u0142 jej prawdziw\u0105 p\u0142e\u0107. Istnieje te\u017c wersja
\ng\u0142osz\u0105ca, i\u017c Nawojka zosta\u0142a zdemaskowana podczas polewania si\u0119 wod\u0105 w dzie\u0144 Lanego Poniedzia\u0142ku, kiedy to spod mokrych szat wy\u0142oni\u0142y si\u0119 kobiece kszta\u0142ty. Wie\u015b\u0107 o buntowniczej studentce natychmiast obieg\u0142a Krak\u00f3w, a Nawojka za oszustwo i z\u0142amanie prawa zosta\u0142a postawiona przed s\u0105dem biskupim. Przypomnijmy, \u017ce kar\u0105 kt\u00f3ra
\nczeka\u0142a j\u0105 w przypadku odkrycia jej prawdziwej p\u0142ci, by\u0142a \u015bmier\u0107 przez spalenie na stosie. Na szcz\u0119\u015bcie egzekucja nie zosta\u0142a wykonana ze wzgl\u0119du na imponuj\u0105ce osi\u0105gniecia Nawojki i s\u0142ynne wyznanie, \u017ce sw\u00f3j grzech pope\u0142ni\u0142a kieruj\u0105c si\u0119 czyst\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 do ksi\u0105g i nauki. Kara \u015bmierci zamieniona zosta\u0142a na do\u017cywotni\u0105 pokut\u0119 w klasztorze, gdzie w p\u00f3\u017aniejszym czasie Nawojka obj\u0119\u0142a prowadzenie szk\u00f3\u0142ki nowicjatu, w kt\u00f3rej uczy\u0142a inne siostry pisania i czytania. Inna wersja legendy o Nawojce, do kt\u00f3rej przychyla si\u0119 Aleksandra Maluda, autorka powie\u015bci \u201ePodw\u00f3jne \u017cycie Nawojki\u201d g\u0142osi, i\u017c Nawojka by\u0142a bli\u017aniacz\u0105 siostr\u0105 Jakuba. W przeciwie\u0144stwie do dziewczyny Jakuba nie interesowa\u0142a nauka i pono\u0107 nie mia\u0142 problemu z tym, \u017ce Nawojka \u201epodkrada jego m\u0119sk\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107\u201d i jako on zapisa\u0142a si\u0119 na krakowsk\u0105 uczelni\u0119.<\/p>\n

NAWOJKA KIEDY\u015a I DZI\u015a<\/h4>\n

Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie historia odwa\u017cnej i sprytnej studentki jest niezwykle popularna i przekazywana kolejnym pokoleniom krakowskich \u017cak\u00f3w. Na cze\u015b\u0107 tej postaci zdecydowano si\u0119 nazwa\u0107 jej imieniem pierwszy \u017ce\u0144ski akademik Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego przy ul Reymonta 11, kt\u00f3ry powsta\u0142 w 1929 roku. W Krakowie znajdziemy tak\u017ce ulic\u0119 Nawojki, na przed\u0142u\u017ceniu ulicy Czarnowiejskiej. W 1900 roku na \u0142amach \u201eS\u0142owa Polskiego\u201d buntownicza Nawojka zosta\u0142a okrzykni\u0119ta \u201epierwsz\u0105 polsk\u0105 emancypantk\u0105\u201d. Obecnie mo\u017cemy \u015bmia\u0142o powiedzie\u0107, \u017ce jest wzorem kobiecej konsekwencji i postaci\u0105, kt\u00f3ra udowodni\u0142a wsp\u00f3\u0142czesnemu sobie \u015bwiatu, \u017ce s\u0142owo \u201eNIEMO\u017bLIWE\u201d nie istnieje.<\/p>\n

\"\"
Dom studencki \u201eNawojka\u201d w Krakowie<\/figcaption><\/figure>\n

Sytuacja kobiet na uczelniach zacz\u0119\u0142a zmienia\u0107 si\u0119 ponad czterysta lat p\u00f3\u017aniej. Od lat 60. XIX wieku kobiety oficjalnie mog\u0142y wst\u0119powa\u0107 na uniwersytety w Szwajcarii i Francji. Co ciekawe, w obydwu tych krajach studiowa\u0142y niemal wy\u0142\u0105cznie cudzoziemki, najwi\u0119cej Rosjanek i Polek. Ciekawi mnie czy nasze prababki przekazywa\u0142y sobie histori\u0119 dzielnej Nawojki i jej brawurowy plan\u2026<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Autor: Iwona Huber<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Powszechnie przyjmuje si\u0119, \u017ce marzec jest miesi\u0105cem kobiet. Oczywi\u015bcie wszystko za spraw\u0105 obchodzonego 8 marca Mi\u0119dzynarodowego Dnia Kobiet. Warto wi\u0119c […]<\/p>\n","protected":false},"author":7908,"featured_media":2297,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1963],"tags":[2003,2007,2281,2635,2711,2973,3063,3875],"class_list":["post-2288","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-o-polsce-i-nauka-jezyka-polskiego","tag-akademia-krakowska","tag-akademik","tag-dzielna-kobieta","tag-krakow","tag-legenda","tag-nawojka","tag-oszustwo","tag-uczelnia"],"aioseo_notices":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/ksiazki.jpg",1920,303,false],"thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/ksiazki.jpg",150,24,false],"medium":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/ksiazki.jpg",300,47,false],"medium_large":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/ksiazki.jpg",768,121,false],"large":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/ksiazki.jpg",1024,162,false],"1536x1536":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/ksiazki.jpg",1536,242,false],"2048x2048":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/ksiazki.jpg",1920,303,false],"page-small":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/ksiazki.jpg",210,33,false],"woocommerce_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/ksiazki.jpg",300,47,false],"woocommerce_single":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/ksiazki.jpg",300,47,false],"woocommerce_gallery_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/ksiazki-100x100.jpg",100,100,true],"lws_wr_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/ksiazki.jpg",96,15,false],"lws_wr_thumbnail_small":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/ksiazki.jpg",42,7,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"epolish","author_link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/author\/epolish\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Powszechnie przyjmuje si\u0119, \u017ce marzec jest miesi\u0105cem kobiet. Oczywi\u015bcie wszystko za spraw\u0105 obchodzonego 8 marca Mi\u0119dzynarodowego Dnia Kobiet. Warto wi\u0119c […]","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2288","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7908"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2288"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2288\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2297"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2288"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2288"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2288"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}