{"id":2303,"date":"2022-04-16T13:35:09","date_gmt":"2022-04-16T11:35:09","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.e-polish.eu\/?p=2303"},"modified":"2022-04-16T13:35:09","modified_gmt":"2022-04-16T11:35:09","slug":"trzy-wyjatkowe-dni-z-kierunkiem-na-wielkanoc-czyli-o-symbolice-triduum-paschalnego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/trzy-wyjatkowe-dni-z-kierunkiem-na-wielkanoc-czyli-o-symbolice-triduum-paschalnego\/","title":{"rendered":"TRZY WYJ\u0104TKOWE DNI Z KIERUNKIEM NA WIELKANOC, czyli o symbolice Triduum Paschalnego"},"content":{"rendered":"

Przed nami Wielkanoc – najwa\u017cniejsze i najstarsze \u015bwi\u0119to chrze\u015bcijan, dlatego niniejszy artyku\u0142 pachnia\u0142 b\u0119dzie wiosn\u0105, \u017cyciem, baziami i kwietniowym bukszpanem. Oczywi\u015bcie, jak ka\u017cda uroczysto\u015b\u0107, tak i ta, przez wieki obrasta\u0142a obrz\u0119dami, tradycjami (szczeg\u00f3lnie w okresie \u015bredniowiecza), misteriami, przepi\u0119knymi drogami krzy\u017cowymi i ludzkim zaanga\u017cowaniem.<\/p>\n

W poprzednich latach pisali\u015bmy ju\u017c o zwyczajach zwi\u0105zanych z obchodami tych radosnych \u015awi\u0105t. W niniejszym po\u015bcie przyjrzymy si\u0119 symbolice<\/strong> trzech dni poprzedzaj\u0105cych Wielkanoc, kt\u00f3rych g\u0142\u0119bokie znaczenie warto pozna\u0107.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Trzy dni poprzedzaj\u0105ce radosny \u015bpiew \u201eAlleluja\u201d i uroczyste, rodzinne \u015bniadanie to tzw. Triduum Paschalne<\/strong>, zwane te\u017c Triduum Wielkanocnym. Dla praktykuj\u0105cych katolik\u00f3w to najwa\u017cniejsze dni w roku, podczas kt\u00f3rych celebruje si\u0119 misterium paschalne, czyli \u00a0m\u0119k\u0119, \u015bmier\u0107 oraz zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa. Triduum rozpoczyna si\u0119 wieczorn\u0105 msz\u0105 w Wielki Czwartek (tak zwan\u0105 msz\u0105 Wieczerzy Pa\u0144skiej), a ko\u0144czy nieszporami Niedzieli Wielkanocnej. Po kolei przedstawmy wi\u0119c ka\u017cdy z tych wielkich dni, by pozna\u0107 ich obrz\u0119dy i wyj\u0105tkow\u0105 symbolik\u0119.<\/p>\n

WIELKI CZWARTEK<\/u><\/strong><\/h4>\n

Wielki Czwartek jest niczym brama wprowadzaj\u0105ca w tajemnic\u0119 Wielkiej Nocy. To dzie\u0144, w kt\u00f3rym podczas ostatniej Wieczerzy, Jezus ustanawia sakrament Eucharystii i kap\u0142a\u0144stwa.<\/p>\n

Rankiem, jeszcze przed wieczornym wkroczeniem w Triduum Paschalne, we wszystkich ko\u015bcio\u0142ach katedralnych ma miejsce wyj\u0105tkowa Msza \u015bwi\u0119ta, zwana\u00a0Msz\u0105 Krzy\u017cma (w\u00a0Krakowie tak\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0105 jest np. Katedra na Wawelu). W czasie tej liturgii po\u015bwi\u0119ca si\u0119 krzy\u017cmo, czyli mieszanin\u0119 oleju i balsamu wykorzystywan\u0105 przy udzielaniu sakrament\u00f3w chrztu, bierzmowania, \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich, biskupich, konsekracji ko\u015bcio\u0142\u00f3w i o\u0142tarzy oraz oleje chorych i katechumen\u00f3w.<\/p>\n

Wieczorna msza, tzw. Msza Wieczerzy Pa\u0144skiej to jedyna msza sprawowana w ka\u017cdym ko\u015bciele w tym dniu. Jej wymowa, a nade wszystko czytana ewangelia koncentruj\u0105 si\u0119 wok\u00f3\u0142 ostatnich wydarze\u0144 z \u017cycia Mistrza z Nazaretu \u00a0\u2013 spotkania z uczniami w Wieczerniku podczas wsp\u00f3lnego posi\u0142ku oraz ustanowienia Eucharystii.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Podczas tej mszy nast\u0119puje tak\u017ce wymowny obrz\u0119d obmycia n\u00f3g<\/strong> \u00a0zwany „mandatum”. Przypomina on gest Jezusa, kt\u00f3ry wykona\u0142 wobec Aposto\u0142\u00f3w. Zwykle g\u0142owa lokalnej wsp\u00f3lnoty (proboszcz\/prowincja\u0142\/biskup) obmywa nogi dwunastu m\u0119\u017cczyznom, jednak Papie\u017c Franciszek dokona\u0142 w tym ge\u015bcie prze\u0142omu, obmywaj\u0105c stopy kobiecie, w dodatku Muzu\u0142mance.<\/p>\n

Po Eucharystii Naj\u015bwi\u0119tszy Sakrament zostaje przeniesiony do kaplicy adoracji zwanej ciemnic\u0105, gdzie trwa cicha modlitwa wiernych. Obrz\u0119d ten, kt\u00f3rego pocz\u0105tki si\u0119gaj\u0105 XII wieku, symbolizuje trudny czas modlitwy Jezusa w\u00a0Ogr\u00f3jcu, zniewagi i upokorzenia jakich do\u015bwiadczy\u0142 podczas przes\u0142uchania ora czas sp\u0119dzony tej nocy w wi\u0119zieniu. Na znak opuszczenia Jezusa przez najbli\u017cszych i obna\u017cenia Go z szat podczas m\u0119ki z o\u0142tarzy zdejmuje si\u0119 obrusy.<\/p>\n

Rozpocz\u0119t\u0105 w ko\u015bciele liturgi\u0119 kontynuuje si\u0119 w domu czy we wsp\u00f3lnocie parafialnej lub zakonnej podczas wsp\u00f3lnego posi\u0142ku.<\/p>\n

WIELKI PI\u0104TEK<\/u><\/strong><\/h4>\n

Wielki Pi\u0105tek to dzie\u0144 skupienia i wyciszenia. Wcze\u015bnie rano w ko\u015bcio\u0142ach odbywa si\u0119 Liturgia Ciemnych Godzin, tzw. Ciemna Jutrznia, podczas kt\u00f3rej \u015bpiewane s\u0105 Psalmy. Jest to pami\u0105tka pojmania Jezusa. Po po\u0142udniu, najcz\u0119\u015bciej o godzinie 15:00, wierz\u0105cy uczestnicz\u0105 w\u00a0nabo\u017ce\u0144stwie Drogi Krzy\u017cowej. W ten dzie\u0144 wszystkich doros\u0142ych katolik\u00f3w obowi\u0105zuje post \u015bcis\u0142y. Ten wielkopi\u0105tkowy zwyczaj wyra\u017ca smutek zwi\u0105zany z m\u0119k\u0105 i \u015bmierci\u0105 Chrystusa i\u00a0polega na wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015bci od pokarm\u00f3w mi\u0119snych i po\u015bcie ilo\u015bciowym.<\/p>\n

Podczas wieczornej liturgii, kt\u00f3ra jest jedyn\u0105 liturgi\u0105 dnia w centrum stoi krzy\u017c. Po odczytaniu Ewangelii z opisem procesu, drogi krzy\u017cowej i \u015bmierci Jezusa nast\u0119puje uroczysta adoracja krzy\u017ca, podczas kt\u00f3rej \u015bpiewane s\u0105 pie\u015bni pasyjne. Po zako\u0144czeniu liturgii w niemal ka\u017cdym polskim ko\u015bciele odbywa si\u0119 nocne czuwanie przy grobie Jezusa, kt\u00f3rego pilnuj\u0105 stra\u017cnicy (stra\u017cacy, harcerze, \u017co\u0142nierze). Monstrancja okryta jest bia\u0142ym welonem symbolizuj\u0105cym ca\u0142un, kt\u00f3rym owini\u0119to martwe cia\u0142o Chrystusa. Wn\u0119trze wype\u0142niaj\u0105 kwiaty.<\/p>\n

Dawniej pi\u0105tkowe modlitwy by\u0142y bardziej widowiskowe. Pojawia\u0142y si\u0119 procesje grzesznik\u00f3w odzianych w worki \u017ca\u0142obne, kt\u00f3rzy k\u0142adli si\u0119 krzy\u017cem na pod\u0142odze i przepraszali za swoje grzechy. Obecnie, opr\u00f3cz obrz\u0119d\u00f3w pod przewodnictwem kap\u0142ana, modlitwa odbywa si\u0119 g\u0142\u00f3wnie w ciszy.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

WIELKA SOBOTA<\/u><\/strong><\/h4>\n

Wielka Sobota to dzie\u0144 wyciszenia i pe\u0142nego nadziei oczekiwania na Zmartwychwstanie. Tego dnia malujemy pisanki, \u015bwi\u0119cimy pokarmy, a tak\u017ce nawiedzamy ko\u015bcio\u0142y i cmentarze. Istnieje w Polsce pi\u0119kna i stara tradycja praktykowana w Wielk\u0105 Sobot\u0119, kt\u00f3r\u0105 jest nawiedzenie i\u00a0modlitwa u Grobu Bo\u017cego. Wed\u0142ug przekaz\u00f3w ustnych tego dnia nale\u017cy odwiedzi\u0107 co najmniej siedem ko\u015bcio\u0142\u00f3w. W Krakowie i innych wi\u0119kszych miastach, jak Warszawa, Wroc\u0142aw, Pozna\u0144 czy Gda\u0144sk nie jest to trudne, bo \u015bwi\u0105tynie w centrum stoj\u0105 niemal obok siebie. Jednak w mniejszych miejscowo\u015bciach mo\u017ce to by\u0107 nie lada wyzwanie.<\/p>\n

Zwyczaj przygotowywania Grobu Pa\u0144skiego wywodzi si\u0119 z Palestyny, z okresu \u015bredniowiecza. Jednak na przestrzeni wiek\u00f3w tradycja ta zanik\u0142a prawie w ca\u0142ej Europie, zachowa\u0142a si\u0119 jedynie na terenie Austrii, W\u0119gier, po\u0142udniowych Niemiec i Polski w\u0142a\u015bnie. W ka\u017cdej ze \u015bwi\u0105ty\u0144 ci, kt\u00f3rzy przygotowywali gr\u00f3b, starali si\u0119 symbolicznie wyrazi\u0107 m\u0119k\u0119 i \u015bmier\u0107 Jezusa. Ka\u017cdy na sw\u00f3j spos\u00f3b, wi\u0119c w\u015br\u00f3d grob\u00f3w znajdziemy zar\u00f3wno tradycyjne dekoracje, nawi\u0105zuj\u0105ce do czas\u00f3w, w kt\u00f3rych \u017cy\u0142 Jezus, jak i nowocze\u015bniejsze aran\u017cacje \u2013 niekiedy na wskro\u015b wsp\u00f3\u0142czesne, zaanga\u017cowane spo\u0142ecznie, a nawet politycznie.<\/p>\n

Ciekawostka!<\/strong> W Krakowie zdecydowanie warto odwiedzi\u0107 krypt\u0119 ko\u015bcio\u0142a oo. Pijar\u00f3w przy ulicy Pijarskiej 2. Gr\u00f3b Bo\u017cy w tej \u015bwi\u0105tyni jest rokrocznie wielkim artystycznym wydarzeniem sk\u0142aniaj\u0105cym Krakowian i go\u015bci do pog\u0142\u0119bionej refleksji.<\/p>\n

W Wielkosobotni wiecz\u00f3r rozpoczyna si\u0119 tak\u017ce najwa\u017cniejsza liturgia w roku – Wigilia Wielkanocna – uroczysta msza, kt\u00f3ra w Ko\u015bciele katolickim nale\u017cy ju\u017c do Niedzieli Zmartwychwstania. Poprzedza j\u0105 po\u015bwi\u0119cenie ognia i wody chrzcielnej oraz odnowienie przyrzecze\u0144 sakramentu chrztu. Na koniec uroczysto\u015bci wielkosobotnich rozbrzmiewa uroczyste „Alleluja”, a bicie dzwon\u00f3w obwieszcza zmartwychwstanie Chrystusa.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

WIELKA NIEDZIELA<\/u><\/strong><\/h4>\n

Istotnym punktem Niedzieli Wielkanocnej jest procesja rezurekcyjna. W niekt\u00f3rych parafiach odbywa si\u0119 ona w nocy, bezpo\u015brednio na zako\u0144czenie Liturgii Paschalnej. W innych z kolei procesja ma miejsce o \u015bwicie, przed pierwsz\u0105 porann\u0105 Msz\u0105 \u015awi\u0119t\u0105 – msza rezurekcyjna jest wtedy odprawiana np. o 6 lub 7 rano.<\/p>\n

Zapowiada j\u0105 zawsze uroczyste bicie w dzwony, informuj\u0105ce wiernych, \u017ce Chrystus zmartwychwsta\u0142. Towarzyszy temu wystrza\u0142 z armatek oraz dzwonienie dzwonkami. Procesja rozpoczyna si\u0119 przy symbolicznym Grobie Pa\u0144skim, a jest kontynuowana na zewn\u0105trz, wok\u00f3\u0142 ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n

Po celebracji ducha przychodzi czas na wsp\u00f3ln\u0105 celebracj\u0119 przy stole. Najbardziej popularnym polskim do\u015bwiadczeniem jest bowiem wielkanocne \u015bniadanie poprzedzone sk\u0142adaniem \u017cycze\u0144. Zgodnie ze staropolskim zwyczajem, centralne miejsce na wielkanocnym stole \u2013 obok potraw i \u015bwi\u0119conki – powinien zajmowa\u0107 baranek, b\u0119d\u0105cy symbolem ukrzy\u017cowanego i zmartwychwsta\u0142ego Chrystusa.<\/p>\n

Tego dnia wierz\u0105cy zamiast tradycyjnego \u201eDzie\u0144 dobry\u201d pozdrawiaj\u0105 si\u0119 pe\u0142nym nadziei zdaniem: \u201eChrystus zmartwychwsta\u0142<\/em><\/strong>\u201d, na kt\u00f3re odpowiedzi\u0105 jest potwierdzenie \u201ePrawdziwie zmartwychwsta\u0142<\/em><\/strong>\u201d.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

***<\/p>\n

\u017byczymy Wam prawdziwie pogodnych i pe\u0142nych rado\u015bci \u015awi\u0105t. Niech wielkanocny poranek wype\u0142ni Wasze serca mi\u0142o\u015bci\u0105, pokojem i now\u0105 motywacj\u0105.<\/p>\n

Radosnego Alleluja!<\/p>\n

Autor: Iwona Huber<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przed nami Wielkanoc – najwa\u017cniejsze i najstarsze \u015bwi\u0119to chrze\u015bcijan, dlatego niniejszy artyku\u0142 pachnia\u0142 b\u0119dzie wiosn\u0105, \u017cyciem, baziami i kwietniowym bukszpanem. […]<\/p>\n","protected":false},"author":7911,"featured_media":2309,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1955],"tags":[2659,2987,3861,3949,3951,3953,3955,3959],"class_list":["post-2303","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dla-nauczyciela-jezyka-polskiego-dla-obcokrajowcow","tag-krzyz","tag-niedziela-wielkanocna","tag-triduum-paschalne","tag-wielka-sobota","tag-wielkanoc","tag-wielki-czwartek","tag-wielki-piatek","tag-wielki-tydzien"],"aioseo_notices":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/easter-eggs-g64eaf1ccf_1920.jpg",1914,337,false],"thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/easter-eggs-g64eaf1ccf_1920.jpg",150,26,false],"medium":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/easter-eggs-g64eaf1ccf_1920.jpg",300,53,false],"medium_large":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/easter-eggs-g64eaf1ccf_1920.jpg",768,135,false],"large":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/easter-eggs-g64eaf1ccf_1920.jpg",1024,180,false],"1536x1536":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/easter-eggs-g64eaf1ccf_1920.jpg",1536,270,false],"2048x2048":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/easter-eggs-g64eaf1ccf_1920.jpg",1914,337,false],"page-small":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/easter-eggs-g64eaf1ccf_1920.jpg",210,37,false],"woocommerce_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/easter-eggs-g64eaf1ccf_1920.jpg",300,53,false],"woocommerce_single":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/easter-eggs-g64eaf1ccf_1920.jpg",300,53,false],"woocommerce_gallery_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/easter-eggs-g64eaf1ccf_1920-100x100.jpg",100,100,true],"lws_wr_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/easter-eggs-g64eaf1ccf_1920.jpg",96,17,false],"lws_wr_thumbnail_small":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/easter-eggs-g64eaf1ccf_1920.jpg",42,7,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"Iwona Huber","author_link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/author\/ihuber\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Przed nami Wielkanoc – najwa\u017cniejsze i najstarsze \u015bwi\u0119to chrze\u015bcijan, dlatego niniejszy artyku\u0142 pachnia\u0142 b\u0119dzie wiosn\u0105, \u017cyciem, baziami i kwietniowym bukszpanem. […]","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2303","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7911"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2303"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2303\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2309"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2303"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2303"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2303"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}