{"id":2458,"date":"2022-12-04T11:48:03","date_gmt":"2022-12-04T10:48:03","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.e-polish.eu\/?p=2458"},"modified":"2026-03-27T12:11:59","modified_gmt":"2026-03-27T11:11:59","slug":"barborka-sprawdz-co-to-takiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/barborka-sprawdz-co-to-takiego\/","title":{"rendered":"BARB\u00d3RKA \u2013 SPRAWD\u0179, CO TO TAKIEGO?"},"content":{"rendered":"

W polskim kalendarzu mamy wiele pi\u0119knych, lokalnych \u015bwi\u0105t, do kt\u00f3rych nale\u017cy Dzie\u0144 G\u00f3rnika<\/strong>, zwany inaczej Barb\u00f3rk\u0105. <\/strong>Obchody \u015bwi\u0119ta przypadaj\u0105 na dzie\u0144 4 grudnia <\/strong>i rozpoczynaj\u0105 si\u0119 zawsze porann\u0105, bardzo uroczyst\u0105 msz\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105, organizowan\u0105 w ko\u015bciele lub w cechowni, czyli tej cz\u0119\u015bci kopalni, gdzie g\u00f3rnicy zbieraj\u0105 si\u0119 oraz wykonuj\u0105 czynno\u015bci s\u0142u\u017cbowe przed zjazdem w d\u00f3\u0142 lub po powrocie na powierzchni\u0119.<\/p>\n\n

Dlaczego ten dzie\u0144 jest wyj\u0105tkowy i piel\u0119gnowany w polskiej kulturze? Ano dlatego, \u017ce w\u0142a\u015bnie ta grupa spo\u0142eczna \u2013 g\u00f3rnicy i\u00a0 osoby zwi\u0105zane z wydobyciem paliw kopalnianych<\/strong> zajmuj\u0105 wa\u017cne miejsce w\u00a0katalogu polskich zawod\u00f3w. Nie ma bowiem w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce g\u00f3rnictwo to jeden z filar\u00f3w polskiego przemys\u0142u, kt\u00f3re w naszym kraju rozwija\u0142o si\u0119 ju\u017c od czas\u00f3w \u015bredniowiecznych (dotyczy to nie tylko w\u0119gla kamiennego i brunatnego, lecz mi\u0119dzy innymi i soli). Koniecznie przeczytajcie, jak \u015bwi\u0119tujemy Barb\u00f3rk\u0119, nie tylko na \u015al\u0105sku!<\/p>\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n


Pocz\u0105tki i obchody \u015bwi\u0119ta g\u00f3rnik\u00f3w<\/h2><\/div>\n\n\n


Pocz\u0105tkowo Barb\u00f3rka by\u0142a \u015bwi\u0119tem typowo ko\u015bcielnym obchodzonym na cze\u015b\u0107 \u015bwi\u0119tej Barbary z\u00a0Nikomedii <\/strong>– patronki ci\u0119\u017ckiej pracy i dobrej \u015bmierci. Stopniowo, na skutek dzia\u0142a\u0144 w\u0142adz PRL-u, z\u00a0obchod\u00f3w usuwano elementy religijne, zast\u0119puj\u0105c je \u015bl\u0105skim folklorem i \u015bwieckimi tradycjami – zabawami i festynami zwi\u0105zanymi ze wszystkimi zawodami, kt\u00f3re zajmuj\u0105 si\u0119 wydobyciem podziemnych z\u0142\u00f3\u017c. Bogate rytua\u0142y i celebracja obchod\u00f3w Barb\u00f3rki sprawi\u0142y, \u017ce w 2018 roku wpisano je na list\u0119 Dziedzictwa Niematerialnego UNESCO.<\/p>\n

Zgodnie z tradycj\u0105, o kt\u00f3rej czytamy w \u201eZarysie kultury g\u00f3rniczej<\/em>\u201d J\u00f3zefa Lig\u0119zy i Marii \u017bywirskiej, uroczysto\u015bci Barb\u00f3rki sk\u0142ada\u0142y si\u0119 z trzech cz\u0119\u015bci: sakralnej (ko\u015bcielnej), zawodowej i rozrywkowej. W\u00a0godzinach porannych, g\u00f3rnicy ubrani w od\u015bwi\u0119tne mundury gromadzili si\u0119 w cechowni lub na placu kopalnianym, sk\u0105d z orkiestr\u0105 i sztandarem z wizerunkiem \u015bwi\u0119tej Barbary szli szeregiem na nabo\u017ce\u0144stwo ko\u015bcielne. Ka\u017cdy mundur musia\u0142 by\u0107 dok\u0142adnie oczyszczony, o co dba\u0142a ca\u0142a rodzina, szczeg\u00f3lnie za\u015b jej najm\u0142odsi cz\u0142onkowie. Wa\u017cnym elementem stroju by\u0142y metalowe akcesoria, czyli guziki i god\u0142o g\u00f3rnicze, kt\u00f3re polerowano z du\u017c\u0105 staranno\u015bci\u0105. Podobnym zabiegom poddawano te\u017c wysokie, si\u0119gaj\u0105ce kolan buty.<\/p>\n

Po obchodach religijnych dalsze celebracje odbywa\u0142y si\u0119 w cechowni. W tym czasie te\u017c przyjmowano nowych kandydat\u00f3w do stanu g\u00f3rniczego. Na \u015al\u0105sku nowo mianowany r\u0119bacz otrzymywa\u0142 dodatkowy guzik do munduru oraz sk\u00f3r\u0119, zwan\u0105 te\u017c \u0142atk\u0105. W tym dniu, w podzi\u0119kowaniu za ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0119, g\u00f3rnicy otrzymywali r\u00f3wnie\u017c nagrody pieni\u0119\u017cne. Na znak pomy\u015blno\u015bci i dobrobytu przyj\u0105\u0142 si\u0119 tak\u017ce zwyczaj rozdzielania mi\u0119dzy g\u00f3rnik\u00f3w kawa\u0142ka kie\u0142basy, bu\u0142ki i piwa. Dzie\u0144 ko\u0144czy\u0142 si\u0119 wsp\u00f3ln\u0105 zabaw\u0105, urozmaicon\u0105 widowiskami, pokazami, iluminacjami i ta\u0144cami.<\/p>\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n


Tradycja karczmy piwnej<\/h2><\/div>\n\n\n

W dniach poprzedzaj\u0105cych Barb\u00f3rk\u0119 organizowane s\u0105 tzw. karczmy piwne<\/strong>, w kt\u00f3rych bior\u0105 udzia\u0142 wy\u0142\u0105cznie m\u0119\u017cczy\u017ani – g\u00f3rnicy oraz wszyscy szeroko zwi\u0105zani z g\u00f3rnictwem. Uroczysto\u015b\u0107 karczmy piwnej rozpoczyna si\u0119 od\u015bpiewaniem hymnu g\u00f3rniczego i przywitaniem go\u015bci, po kt\u00f3rych nast\u0119puj\u0105 m.in. \u201eskoki przez sk\u00f3r\u0119\u201d z udzia\u0142em m\u0142odych g\u00f3rnik\u00f3w. Jest to tradycja, oznaczaj\u0105ca symboliczne wej\u015bcie w g\u00f3rniczy stan.\u00a0Nast\u0119pnie rozpoczyna si\u0119 wielogodzinna zabawa w stylu biesiadnym, \u015bpiewy i \u017carty z zachowaniem nale\u017cytego szacunku dla wieku i zas\u0142ug.<\/p>\n

Jak sama nazwa wskazuje, nieod\u0142\u0105cznym elementem karczmy piwnej jest oczywi\u015bcie samo piwo oraz okazjonalne kufle piwne. W ka\u017cdym wi\u0119kszym zak\u0142adzie g\u00f3rniczym na d\u0142ugo przed Barb\u00f3rk\u0105 dokonywany jest wyb\u00f3r dostawcy i formy kufla. Zawsze \u2013 bez wzgl\u0119du na materia\u0142, kszta\u0142t i wielko\u015b\u0107 naczynia \u2013 musi by\u0107 podana data uroczysto\u015bci gwareckiej (np. \u201eBarb\u00f3rka 2005\u201d) i nazwa instytucji organizuj\u0105cej karczm\u0119 piwn\u0105. Odpowiednikiem \u017ce\u0144skiego spotkania jest tzw. Babski Comber<\/em><\/strong>.<\/p>\n\n\n

Krakowska AGH<\/h2><\/div>\n\n\n


W Krakowie mo\u017cemy by\u0107 dumni ze wspania\u0142ej uczelni wy\u017cszej, kt\u00f3ra w swym profilu i nazwie ma w\u0142a\u015bnie g\u00f3rnictwo, Akademii G\u00f3rniczo\u2013Hutniczej im. Stanis\u0142awa Staszica. Je\u015bli b\u0119dziecie w okolicach Alei Mickiewicza 30 zwr\u00f3\u0107cie uwag\u0119 na wspania\u0142e figury g\u00f3rnik\u00f3w i hutnik\u00f3w strzeg\u0105ce wr\u00f3t Akademii. Figury gigant\u00f3w robi\u0105 naprawd\u0119 du\u017ce wra\u017cenie i przypominaj\u0105 o zas\u0142ugach oraz ci\u0119\u017ckiej pracy tych grup spo\u0142ecznych. Jak czytamy na stronie Uczelni, Barb\u00f3rka w murach AGH jest \u015bwi\u0119tem wszystkich Absolwent\u00f3w, G\u00f3rnik\u00f3w i jej Sympatyk\u00f3w. \u015awi\u0119to to g\u0142\u0119boko wpisa\u0142o si\u0119 w tradycje nie tylko Akademii, ale r\u00f3wnie\u017c jest wa\u017cnym wydarzeniem kulturalnym Krakowa w trakcie, kt\u00f3rego obserwatorzy i uczestnicy mog\u0105 zapozna\u0107 si\u0119 z tradycjami g\u00f3rniczymi. Szczeg\u00f3\u0142owy program tegorocznych obchod\u00f3w mo\u017cna znale\u017a\u0107 tutaj<\/a>.\u00a0<\/p>\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n


Barb\u00f3rkowe \u015bwi\u0119towanie i bogate tradycje rokrocznie gromadz\u0105 przedstawicieli i sympatyk\u00f3w g\u00f3rniczego stanu w Polsce i na \u015bwiecie. Emocjonalny zwi\u0105zek g\u00f3rnik\u00f3w z osob\u0105 \u015bwi\u0119tej Barbary najlepiej wyra\u017ca jedno z powiedze\u0144: \u201eGdy g\u00f3rnik pracuje w nocy, to mu \u015bwi\u0119ta Barb\u00f3rka stoi przy pomocy<\/strong>\u201d. I niech tak zostanie, bowiem praca ta opr\u00f3cz wielkiego szacunku niesie i z sob\u0105 i wielkie zagro\u017cenia.<\/p>\n\n

Autorka: Iwona Huber<\/p>\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W Polskim kalendarzu mamy wiele pi\u0119knych, lokalnych \u015bwi\u0105t, do kt\u00f3rych nale\u017cy Dzie\u0144 G\u00f3rnika, zwany inaczej Barb\u00f3rk\u0105. Obchody \u015bwi\u0119ta przypadaj\u0105 na dzie\u0144 4 grudnia i rozpoczynaj\u0105 si\u0119 zawsze porann\u0105, bardzo uroczyst\u0105 msz\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105, organizowan\u0105 w ko\u015bciele lub w cechowni, czyli tej cz\u0119\u015bci kopalni, gdzie g\u00f3rnicy zbieraj\u0105 si\u0119 oraz wykonuj\u0105 czynno\u015bci s\u0142u\u017cbowe przed zjazdem w d\u00f3\u0142 lub po powrocie na powierzchni\u0119.<\/p>\n","protected":false},"author":7908,"featured_media":14998,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1963],"tags":[2065,2077,2079,2289,2379,2529,2609,3741],"class_list":["post-2458","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-o-polsce-i-nauka-jezyka-polskiego","tag-babski-comber","tag-barbara-z-nikomedii","tag-barborka","tag-dzien-gornika","tag-gornicy","tag-karczmy-piwne","tag-kopalnie","tag-swieta-barbara"],"aioseo_notices":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/www-i-ksiegarnia-21.png",395,340,false],"thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/www-i-ksiegarnia-21-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/www-i-ksiegarnia-21-300x258.png",300,258,true],"medium_large":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/www-i-ksiegarnia-21.png",395,340,false],"large":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/www-i-ksiegarnia-21.png",395,340,false],"1536x1536":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/www-i-ksiegarnia-21.png",395,340,false],"2048x2048":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/www-i-ksiegarnia-21.png",395,340,false],"page-small":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/www-i-ksiegarnia-21-210x297.png",210,297,true],"woocommerce_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/www-i-ksiegarnia-21-300x258.png",300,258,true],"woocommerce_single":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/www-i-ksiegarnia-21-300x258.png",300,258,true],"woocommerce_gallery_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/www-i-ksiegarnia-21-100x100.png",100,100,true],"lws_wr_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/www-i-ksiegarnia-21-96x83.png",96,83,true],"lws_wr_thumbnail_small":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/www-i-ksiegarnia-21-42x36.png",42,36,true]},"uagb_author_info":{"display_name":"epolish","author_link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/author\/epolish\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"W Polskim kalendarzu mamy wiele pi\u0119knych, lokalnych \u015bwi\u0105t, do kt\u00f3rych nale\u017cy Dzie\u0144 G\u00f3rnika, zwany inaczej Barb\u00f3rk\u0105. Obchody \u015bwi\u0119ta przypadaj\u0105 na dzie\u0144 4 grudnia i rozpoczynaj\u0105 si\u0119 zawsze porann\u0105, bardzo uroczyst\u0105 msz\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105, organizowan\u0105 w ko\u015bciele lub w cechowni, czyli tej cz\u0119\u015bci kopalni, gdzie g\u00f3rnicy zbieraj\u0105 si\u0119 oraz wykonuj\u0105 czynno\u015bci s\u0142u\u017cbowe przed zjazdem w d\u00f3\u0142 lub…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2458","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7908"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2458"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2458\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15021,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2458\/revisions\/15021"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14998"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2458"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2458"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2458"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}