{"id":2473,"date":"2022-12-17T17:56:47","date_gmt":"2022-12-17T16:56:47","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.e-polish.eu\/?p=2473"},"modified":"2026-03-26T21:21:18","modified_gmt":"2026-03-26T20:21:18","slug":"adwent-ktorego-nie-znacie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/adwent-ktorego-nie-znacie\/","title":{"rendered":"ADWENT, KT\u00d3REGO NIE ZNACIE"},"content":{"rendered":"

Przypadaj\u0105cy w okresie grudnia czas adwentu przygotowuje nas do \u015awi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia. Jego duchowy wymiar jest pi\u0119kny i g\u0142\u0119boki, a tradycje z nim zwi\u0105zane maj\u0105 sw\u0105 wyj\u0105tkow\u0105 symbolik\u0119.<\/p>\n

W jednym z naszych post\u00f3w pisali\u015bmy ju\u017c o zwyczaju wie\u0144ca, kalendarza adwentowego i rorat, czyli codziennych, porannych mszy ku czci Matki Bo\u017cej. Dzi\u015b dodamy do nich inne staropolskie zwyczaje, kt\u00f3re czyni\u0142y ten czas jeszcze bardziej wyj\u0105tkowym.<\/p>\n

\u00a0<\/strong>GRA NA LIGAWKACH<\/u><\/strong><\/h4>\n

Na Lubelszczy\u017anie, Mazowszu i Podlasiu nadej\u015bcie adwentu obwieszcza\u0142a gra na tzw. ligawach<\/strong> \u2013 bardzo d\u0142ugich drewnianych instrumentach w kszta\u0142cie rogu. D\u017awi\u0119k wydobywaj\u0105cy si\u0119 z takiej tr\u0105by zwano liganiem.<\/strong> Odgrywane melodie mia\u0142y nawi\u0105zywa\u0107 do tr\u0105b \u015bwi\u0119tego Micha\u0142a Archanio\u0142a na S\u0105dzie Ostatecznym i przypomina\u0107 o ko\u0144cu \u015bwiata. Na ligawkach grano przed wschodem s\u0142o\u0144ca, przed rozpocz\u0119ciem mszy roratnich.<\/p>\n

Surowo\u015b\u0107 instrumentu i jego d\u017awi\u0119k by\u0142y znakiem, \u017ce do \u015bwi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia milkn\u0105 inne instrumenty muzyczne, a ludzie rezygnuj\u0105 z zabaw i hucznych spotka\u0144. Adwent, przynosi\u0142 bowiem, pomimo rado\u015bci p\u0142yn\u0105cej z oczekiwania na Zbawiciela, szereg gorliwych praktyk religijnych, powag\u0119 i pobo\u017cn\u0105 zadum\u0119.<\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie d\u017awi\u0119ku ligawek mo\u017cna pos\u0142ucha\u0107 w Ciechanowcu<\/strong>, gdzie co roku na pocz\u0105tku grudnia organizowany jest konkurs gry na instrumentach pasterskich, na kt\u00f3ry zje\u017cd\u017caj\u0105 si\u0119 mi\u0142o\u015bnicy tych instrument\u00f3w z kraju i zagranicy.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

CZAS SPOCZYNKU<\/u><\/strong><\/h4>\n

Jeszcze nie tak dawno nasi dziadkowie powtarzali: \u201ekto ziemi\u0119 w adwent pruje, ta mu trzy lata choruje\u201d<\/em><\/strong> czy \u201ew adwenta spoczywa ziemia \u015bwi\u0119ta\u201d.<\/strong> Te proste ludowe przys\u0142owia nios\u0142y w sobie niepisane regu\u0142y. Jedn\u0105 z nich by\u0142o unikanie prac polowych, tak, by i ziemia daj\u0105ca ludziom swe plony, mog\u0142a odpocz\u0105\u0107 okryta pierwszym \u015bniegiem i szronem. Z\u0142amanie tej zasady grozi\u0142o nieurodzajem. \u015awiadomo\u015b\u0107 unikania prac polowych by\u0142a tak silna, \u017ce zakazane by\u0142y nie tylko prace rolne, lecz nawet wbijanie ko\u0142k\u00f3w, kopanie do\u0142\u00f3w, a nawet energiczne skakanie czy uderzanie w ziemi\u0119 kijem.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

DZIE\u0143 \u015aWI\u0118TEJ \u0141UCJI<\/u><\/strong><\/h4>\n

Wa\u017cnym i celebrowanym dniem by\u0142o liturgiczne wspomnienie \u015bwi\u0119tej \u0141ucji<\/strong> przypadaj\u0105ce 13 grudnia. Od tego dnia oficjalnie mo\u017cna by\u0142o zacz\u0105\u0107 przygotowania do God\u00f3w, czyli Bo\u017cego Narodzenia. Nieprzestrzeganie tego terminu mog\u0142oby wywo\u0142a\u0107 niezgod\u0119 w rodzinie. Wierzono, \u017ce od \u015bw. \u0141ucji przestaje ubywa\u0107 dnia, dlatego te\u017c dzie\u0144 \u015bwietlistej \u015bwi\u0119tej by\u0142 por\u0105 graniczn\u0105, sprzyjaj\u0105c\u0105 czarom i\u00a0mocom nieczystym. Tego dnia okadzano dom i obej\u015bcie, pieczono placki z zielem, kt\u00f3re podawano zwierz\u0119tom, aby czarownice i gu\u015blarze podczas d\u0142ugiej nocy nie mogli wyrz\u0105dza\u0107 szk\u00f3d.<\/p>\n

Warto te\u017c wspomnie\u0107, \u017ce \u015bwi\u0119ta \u0141ucja jest patronk\u0105 Szwecji oraz Toledo. Dodatkowo wzi\u0119\u0142a pod\u00a0 sw\u0105 opiek\u0119 tak\u017ce krawc\u00f3w, ociemnia\u0142ych, rolnik\u00f3w, szwaczki oraz tkaczy. W Skandynawii do dnia dzisiejszego otoczona jest wielkim kultem. Jej wspomnienie jest \u015bwi\u0119tem \u015bwiat\u0142a, kiedy to dzieci zgodnie z tradycja id\u0105 w pochodzie prowadzonym przez dziewczyn\u0119 w wie\u0144cu z zapalonymi \u015bwiecami na g\u0142owie. Tradycja wr\u00f3\u017cb w dzie\u0144 \u015bw. \u0141ucji spotykana jest tak\u017ce w innych krajach, cho\u0107by u s\u0142owackich g\u00f3rali. Polscy g\u00f3rale tak\u017ce pami\u0119taj\u0105 o \u015bw. \u0141ucji \u2013 od tego dnia przepowiadaj\u0105 pogod\u0119 na ca\u0142y kolejny rok.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

JASE\u0141KA<\/u><\/strong><\/h4>\n

W okresie grudnia, w szko\u0142ach i przy parafiach, dzieci i m\u0142odzie\u017c przygotowywa\u0142y si\u0119 do wystawienia jase\u0142ek.<\/strong> Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie zwyczaj ten jest tak\u017ce obecny, jednak nie jest tak powszechny, jakim by\u0142 w\u00a0przesz\u0142o\u015bci. Dzi\u015b trudno te\u017c rozszyfrowa\u0107 nazw\u0119 tego przedstawienia. \u201eJase\u0142ka\u201d to staropolskie okre\u015blenie \u017c\u0142obu, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rego rozgrywa si\u0119 akcja bo\u017conarodzeniowej historii \u2013 opowie\u015bci o\u00a0narodzinach Jezusa i wydarzeniach mu towarzysz\u0105cych. Przedstawieniu towarzysz\u0105 ciekawe stroje i\u00a0aran\u017cacje, a do podstawowych postaci zaliczamy: Dzieci\u0105tko Jezus, Maryj\u0119 z J\u00f3zefem, trzech mag\u00f3w ze Wschodu, pastuszk\u00f3w i anio\u0142\u00f3w. Bardzo cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce zwierz\u0119ta, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych najbardziej popularnymi s\u0105 owce, osio\u0142 i ko\u0144. W niekt\u00f3rych cz\u0119\u015bciach kraju aktorzy graj\u0105cy pasterzy zak\u0142adaj\u0105 tradycyjne stroje ludowe.<\/p>\n

Historia jase\u0142ek si\u0119ga trzynastowiecznych W\u0142och, gdzie po raz pierwszy na polecenie \u015bw. Franciszka z Asy\u017cu zorganizowano spektakl bo\u017conarodzeniowy.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

ROMANTYCZNA CIEKAWOSTKA<\/u><\/strong><\/h4>\n

Na wschodzie Polski Adwent nazywano niekiedy \u201eczasem swadziebnym<\/strong>\u201d, kiedy swatano, czyli \u0142\u0105czono w pary m\u0142odych ludzi. Sprzyja\u0142y temu d\u0142ugie wieczory, podczas kt\u00f3rych kobiety z ca\u0142ej wsi zbiera\u0142y si\u0119 w jednym miejscu i wsp\u00f3lnie dar\u0142y pierze, szy\u0142y czy prz\u0119d\u0142y. Czasami, do siedz\u0105cych w izbie kobiet przychodzili z okrzykami kawalerowie przebrani za diab\u0142\u00f3w \u201estrasz\u0105c\u201d je i robi\u0105c sobie nawzajem przer\u00f3\u017cne psikusy.<\/p>\n

***<\/p>\n

Stoj\u0105c na progu adwentu zach\u0119camy Was do odkrywania jego pi\u0119kna i tajemnic. Mimo, i\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 z\u00a0przytoczonych tradycji wygas\u0142a ju\u017c na terenie Polski, to wci\u0105\u017c istniej\u0105 te, kt\u00f3re mo\u017cemy kultywowa\u0107, jak cho\u0107by spacer w\u015br\u00f3d \u015bwi\u0105tecznych kram\u00f3w na rynkach wi\u0119kszych miast, w\u0142asnor\u0119czne wykonanie wie\u0144ca adwentowego czy uczestnictwo w ciemnych mszach roratnich ze \u015bwiec\u0105 w d\u0142oni. Zawsze te\u017c mo\u017cna um\u00f3wi\u0107 si\u0119 na grudniow\u0105 randk\u0119!<\/p>\n

Autorka: Iwona Huber<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przypadaj\u0105cy w okresie grudnia czas adwentu przygotowuje nas do \u015awi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia. Jego duchowy wymiar jest pi\u0119kny i g\u0142\u0119boki, a […]<\/p>\n","protected":false},"author":7908,"featured_media":14990,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1961,1963],"tags":[2001,2491,2765,2999,3545,3723,3747],"class_list":["post-2473","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lifestyle-polski-dla-obcokrajowcow","category-o-polsce-i-nauka-jezyka-polskiego","tag-adwent","tag-jaselka","tag-ligawki","tag-nietypowy-adwent","tag-roraty","tag-sw-lucja","tag-swietej-lucji"],"aioseo_notices":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/www-i-ksiegarnia-17.png",395,340,false],"thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/www-i-ksiegarnia-17-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/www-i-ksiegarnia-17-300x258.png",300,258,true],"medium_large":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/www-i-ksiegarnia-17.png",395,340,false],"large":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/www-i-ksiegarnia-17.png",395,340,false],"1536x1536":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/www-i-ksiegarnia-17.png",395,340,false],"2048x2048":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/www-i-ksiegarnia-17.png",395,340,false],"page-small":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/www-i-ksiegarnia-17-210x297.png",210,297,true],"woocommerce_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/www-i-ksiegarnia-17-300x258.png",300,258,true],"woocommerce_single":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/www-i-ksiegarnia-17-300x258.png",300,258,true],"woocommerce_gallery_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/www-i-ksiegarnia-17-100x100.png",100,100,true],"lws_wr_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/www-i-ksiegarnia-17-96x83.png",96,83,true],"lws_wr_thumbnail_small":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/www-i-ksiegarnia-17-42x36.png",42,36,true]},"uagb_author_info":{"display_name":"epolish","author_link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/author\/epolish\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Przypadaj\u0105cy w okresie grudnia czas adwentu przygotowuje nas do \u015awi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia. Jego duchowy wymiar jest pi\u0119kny i g\u0142\u0119boki, a […]","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2473","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7908"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2473"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2473\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14991,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2473\/revisions\/14991"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14990"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2473"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2473"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2473"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}