{"id":2500,"date":"2023-02-28T21:35:21","date_gmt":"2023-02-28T20:35:21","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.e-polish.eu\/?p=2500"},"modified":"2026-03-26T20:59:46","modified_gmt":"2026-03-26T19:59:46","slug":"poprosze-kromeczke-chlebka-czyli-o-roli-zdrobnien-w-jezyku-polskim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/poprosze-kromeczke-chlebka-czyli-o-roli-zdrobnien-w-jezyku-polskim\/","title":{"rendered":"\u201ePOPROSZ\u0118 KROMECZK\u0118 CHLEBKA\u201d \u2013 czyli o roli zdrobnie\u0144 w j\u0119zyku polskim"},"content":{"rendered":"

\u201eKasie\u0144ko, zapraszam na herbatk\u0119 z ciasteczkiem! Mam te\u017c pyszny soczek z pigwy i\u00a0konfiturk\u0119 \u2013 domowej roboty oczywi\u015bcie!\u201d\u2026<\/em>To tak na rozgrzewk\u0119, gdyby kto\u015b mia\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce zdrobnienia to g\u0142\u00f3wnie domena rodzic\u00f3w i zakochanych. O nie! J\u0119zyk polski przepe\u0142niony jest zdrobnieniami, czyli wyrazami zmi\u0119kczonymi, o \u0142agodnym, cz\u0119sto serdecznym brzmieniu. Jako nar\u00f3d, zdrabniamy ch\u0119tnie i intuicyjnie, czyli tak, \u017ce nawet nie wiemy kiedy. Podobno du\u017co cz\u0119\u015bciej ni\u017c inne nacje (!) Przyjrzyjmy si\u0119 zatem, czym s\u0105 zdrobnienia i jak\u0105 pe\u0142ni\u0105 funkcj\u0119.<\/p>\n

<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

CZYM S\u0104 ZDROBNIENIA?<\/u><\/strong><\/h4>\n

Wed\u0142ug definicji zawartej w \u201eS\u0142owniku j\u0119zyka polskiego” PWN zdrobnienia to wyrazy pochodne oznaczaj\u0105ce przedmiot mniejszy od przedmiotu, kt\u00f3rego nazwa jest jego podstaw\u0105, np. szafa – szafka<\/strong>, tort – torcik<\/strong><\/em> lub wyra\u017caj\u0105ce pozytywne nastawienie m\u00f3wi\u0105cego do przedmiotu wypowiedzi, np. c\u00f3rka \u2013 c\u00f3reczka<\/strong>, tata \u2013 tatu\u015b<\/strong><\/em>.<\/p>\n

Nierzadko zdrobnie\u0144 u\u017cywamy te\u017c w rozmowach z dzie\u0107mi, np. Kochanie, zjedz zupk\u0119!<\/em><\/strong> lub wtedy, gdy chcemy zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do kogo\u015b czule, pieszczotliwie np. skarbe\u0144ku, s\u0142oneczko<\/em><\/strong>. Tak\u017ce imiona os\u00f3b nam bliskich funkcjonuj\u0105 najcz\u0119\u015bciej w postaci zdrobnie\u0144, np. Piotru\u015b, Agusia, Tomu\u015b.<\/em><\/strong><\/p>\n

Niestety zdrobnie\u0144 u\u017cywamy tak\u017ce i wtedy, gdy chcemy wyrazi\u0107 negatywny, ironiczny a\u00a0nawet pogardliwy stosunek do kogo\u015b lub czego\u015b \u2013 np. Znalaz\u0142 si\u0119 cwaniaczek! O, to s\u0105 dopiero przyjaci\u00f3\u0142eczki.<\/em><\/strong><\/p>\n

ZDROBNIENIA I ICH KO\u0143C\u00d3WKI<\/u><\/strong><\/h4>\n

Cho\u0107 lista <\/strong>przyrostk\u00f3w, z pomoc\u0105 kt\u00f3rych formu\u0142ujemy zdrobnienia, jest d\u0142uga, najcz\u0119stszymi stosowanymi ko\u0144c\u00f3wkami s\u0105:<\/p>\n

-ek, -ik, -yk<\/strong> – w przypadku rzeczownik\u00f3w rodzaju m\u0119skiego, jak np.<\/p>\n

    \n
  • pies \u2013 piesek<\/strong><\/li>\n
  • kot \u2013 kotek<\/strong><\/li>\n
  • kamie\u0144 \u2013 kamyk<\/strong><\/li>\n
  • wiersz – wierszyk<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n

    -ka<\/strong> – w przypadku rzeczownik\u00f3w rodzaju \u017ce\u0144skiego, np.<\/p>\n

      \n
    • bluzka \u2013 bluzeczka<\/strong><\/li>\n
    • kostka \u2013 kosteczka<\/strong><\/li>\n
    • ma\u0142pa \u2013 ma\u0142pka<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n

      -ko<\/strong> – w przypadku rzeczownik\u00f3w rodzaju nijakiego, np.<\/p>\n

        \n
      • oko \u2013 oczko<\/strong><\/li>\n
      • krzes\u0142o \u2013 krzese\u0142ko<\/strong><\/li>\n
      • okno – okienko<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n

        Wyzwaniem, szczeg\u00f3lnie dla os\u00f3b rozpoczynaj\u0105cych nauk\u0119 j\u0119zyka polskiego, mog\u0105 by\u0107 tzw. oboczno\u015bci, czyli zmiany w temacie wyrazu [temat wyrazu \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 wyrazu, kt\u00f3ra najcz\u0119\u015bciej nie podlega odmianie], na przyk\u0142ad:<\/p>\n

          \n
        • rzeka \u2013\u00a0rzeczka<\/strong>(k:cz)<\/li>\n
        • tark<\/strong>a \u2013 tarecz<\/strong>ka (k:cz)<\/li>\n
        • kotlet \u2013\u00a0kotlecik<\/strong>(t:c)<\/li>\n
        • lustro \u2013\u00a0lusterko<\/strong>(o:e)<\/li>\n
        • worek<\/strong> \u2013 worecz<\/strong>ek (k:cz)<\/li>\n<\/ul>\n

          Ciekawostk\u0105 mo\u017ce by\u0107 fakt, i\u017c rzeczowniki mog\u0105 mie\u0107 wi\u0119cej ni\u017c jedno zdrobnienie. Sami zobaczcie:<\/p>\n

            \n
          • \u017cona \u2013 \u017conka – \u017coneczka<\/li>\n
          • pies – piesek \u2013 pieseczek \u2013 piesiunio<\/em><\/li>\n
          • kwiat \u2013 kwiatek – kwiatuszek<\/em><\/li>\n<\/ul>\n

            \"\"<\/p>\n

             <\/p>\n

            ZDROBNIENIA TO NIE TYLKO RZECZOWNIKI<\/u><\/strong><\/h4>\n

            Opr\u00f3cz rzeczownik\u00f3w zdrabniamy r\u00f3wnie\u017c:<\/p>\n

            PRZYMIOTNIKI np. <\/strong><\/p>\n

              \n
            • czerwony \u2013\u00a0czerwoniutki<\/strong><\/li>\n
            • ma\u0142a \u2013\u00a0male\u0144ka<\/strong><\/li>\n
            • kochana \u2013\u00a0kochanie\u0144ka<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n

              PRZYS\u0141\u00d3WKI, np. <\/strong><\/p>\n

                \n
              • cicho \u2013\u00a0cichutko<\/strong><\/li>\n
              • lekko \u2013\u00a0leciutko<\/strong><\/li>\n
              • ma\u0142o \u2013\u00a0malutko<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n

                ZAIMKI, np. <\/strong><\/p>\n

                  \n
                • sam \u2013\u00a0samiute\u0144ki<\/strong>\/samiusie\u0144ki<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n

                  ZDROBNIENIA I SYTUACJE OFICJALNE<\/u><\/strong><\/h4>\n

                  Zdrobnienia cz\u0119sto przynale\u017c\u0105 do j\u0119zyka nieformalnego, dlatego uwa\u017cajcie na nie zw\u0142aszcza
                  \nw sytuacjach oficjalnych i s\u0142u\u017cbowych, gdzie ich u\u017cycie mo\u017ce by\u015b \u015bmieszne, a wr\u0119cz niestosowne. W trakcie powa\u017cnej rozmowy biznesowej, wyst\u0105pienia publicznego czy prezentacji zrezygnujcie
                  \nz takich form, jak: fakturka, pieni\u0105\u017cki, etacik<\/em>.<\/p>\n

                  Popatrzcie na poni\u017csz\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119, kt\u00f3ra dobrze obrazuje, \u017ce zdrobnienia nie zawsze \u015bwiadcz\u0105
                  \no uprzejmo\u015bci, a ju\u017c na pewno nie w ka\u017cdej sytuacji.<\/p>\n

                    \n
                  • Czy mog\u0119 Pa\u0144stwu zaproponowa\u0107 kaw\u0119 z mlekiem? <\/em><\/li>\n
                  • Czy mog\u0119 Pa\u0144stwu zaproponowa\u0107 kawk\u0119 z mleczkiem?<\/strong> <\/em><\/li>\n<\/ul>\n

                     <\/p>\n

                      \n
                    • Czekam na wa\u017cn\u0105 faktur\u0119.<\/em><\/li>\n
                    • Czekam na wa\u017cn\u0105 fakturk\u0119.<\/strong><\/em><\/li>\n<\/ul>\n

                      ***<\/p>\n

                      Zdrobnienia, jak i inne formy j\u0119zykowe, pe\u0142ni\u0105 wa\u017cne funkcj\u0119 w j\u0119zyku, nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, by u\u017cywa\u0107 ich z umiarem i wyczuciem \u2013 o czym cz\u0119sto decyduje kontekst wypowiedzi i nasz rozm\u00f3wca. Ale nie martwcie si\u0119, wszystko przychodzi z czasem. Najwa\u017cniejsze, by pr\u00f3bowa\u0107!<\/p>\n

                      Autorka: Iwona Huber<\/p>\n

                       <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                      \u201eKasie\u0144ko, zapraszam na herbatk\u0119 z ciasteczkiem! Mam te\u017c pyszny soczek z pigwy i\u00a0konfiturk\u0119 \u2013 domowej roboty oczywi\u015bcie!\u201d\u2026To tak na rozgrzewk\u0119, […]<\/p>\n","protected":false},"author":7908,"featured_media":14980,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1957],"tags":[2507,2509,2949,4119],"class_list":["post-2500","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kursy-jezyka-polskiego-dla-obcokrajowcow","tag-jezyk-polski","tag-jezyk-polski-dla-obcokrajowcow","tag-nauka-jezyka-polskiego","tag-zdrobnienia"],"aioseo_notices":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/www-i-ksiegarnia-13.png",395,340,false],"thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/www-i-ksiegarnia-13-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/www-i-ksiegarnia-13-300x258.png",300,258,true],"medium_large":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/www-i-ksiegarnia-13.png",395,340,false],"large":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/www-i-ksiegarnia-13.png",395,340,false],"1536x1536":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/www-i-ksiegarnia-13.png",395,340,false],"2048x2048":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/www-i-ksiegarnia-13.png",395,340,false],"page-small":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/www-i-ksiegarnia-13-210x297.png",210,297,true],"woocommerce_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/www-i-ksiegarnia-13-300x258.png",300,258,true],"woocommerce_single":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/www-i-ksiegarnia-13-300x258.png",300,258,true],"woocommerce_gallery_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/www-i-ksiegarnia-13-100x100.png",100,100,true],"lws_wr_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/www-i-ksiegarnia-13-96x83.png",96,83,true],"lws_wr_thumbnail_small":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/www-i-ksiegarnia-13-42x36.png",42,36,true]},"uagb_author_info":{"display_name":"epolish","author_link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/author\/epolish\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"\u201eKasie\u0144ko, zapraszam na herbatk\u0119 z ciasteczkiem! Mam te\u017c pyszny soczek z pigwy i\u00a0konfiturk\u0119 \u2013 domowej roboty oczywi\u015bcie!\u201d\u2026To tak na rozgrzewk\u0119, […]","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2500","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7908"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2500"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2500\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14981,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2500\/revisions\/14981"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14980"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2500"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2500"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2500"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}