{"id":287,"date":"2017-11-02T12:00:05","date_gmt":"2017-11-02T11:00:05","guid":{"rendered":"https:\/\/e-polish.eu\/blog\/?p=287"},"modified":"2017-11-02T12:00:05","modified_gmt":"2017-11-02T11:00:05","slug":"ciemno-wszedzie-glucho-wszedzie-co-to-bedzie-co-to-bedzie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/ciemno-wszedzie-glucho-wszedzie-co-to-bedzie-co-to-bedzie\/","title":{"rendered":"Ciemno wsz\u0119dzie, g\u0142ucho wsz\u0119dzie, co to b\u0119dzie, co to b\u0119dzie?"},"content":{"rendered":"<p>\u201eCiemno wsz\u0119dzie, g\u0142ucho wsz\u0119dzie, co to b\u0119dzie, co to b\u0119dzie?\u201d to fragment dramatu jednego z najs\u0142ynniejszych polskich wieszcz\u00f3w \u2013 Adama Mickiewicza, \u201eDziady cz\u0119\u015b\u0107 II\u201d. Utw\u00f3r powstawa\u0142 w latach 1820\u20131821 i opisuje dawny ludowy obrz\u0119d polegaj\u0105cy na wywo\u0142ywaniu duch\u00f3w, kt\u00f3re nie zazna\u0142y spokoju gdzy\u017c po \u015bmierci nie przesz\u0142y do za\u015bwiat\u00f3w i b\u0142\u0105kaj\u0105 sie po \u015bwiecie \u017cywych. Dziady obchodzone by\u0142y nawet sze\u015b\u0107 razy w roku, najcz\u0119\u015bciej w okolicach r\u00f3wnonocy i przesile\u0144, a ich obchody by\u0142y zale\u017cne od faz ksi\u0119\u017cyca.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Dziady &#8211; czyli polskie Halloween to obrz\u0119d, kt\u00f3ry si\u0119ga swymi korzeniami odleg\u0142ych czas\u00f3w poga\u0144skich. Obyczaj ten dawa\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 po\u0142\u0105czenia si\u0119 ze \u015bwiatem zmar\u0142ych, z duchami przodk\u00f3w poprzez szereg rytua\u0142\u00f3w i obrz\u0119d\u00f3w. Duszom zmar\u0142ych oddawano cze\u015b\u0107, proszono o pomoc czy rad\u0119. Ludno\u015b\u0107 wsi spotyka\u0142a si\u0119 noc\u0105, aby pom\u00f3c zjawom znale\u017a\u0107 si\u0119 we w\u0142a\u015bciwym miejscu. Dusze przybywaj\u0105ce do \u015bwiata \u017cywych nale\u017ca\u0142o ugo\u015bci\u0107, co zapewnia\u0142o ludziom przychylno\u015b\u0107 duch\u00f3w. Karmienie i pojenie dusz odbywa\u0142o si\u0119 podczas specjalnej uczty i polega\u0142o na tym, i\u017c biesiadnicy zrzucali lub ulewali cz\u0119\u015b\u0107 potraw i napoj\u00f3w pod sto\u0142y lub na groby zmar\u0142ych. Dusze karmiono miodem, jajami, kuti\u0105, a pojono w\u00f3dk\u0105. W niekt\u00f3rych regionach Polski duszom zapewniano te\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 k\u0105pieli i ogrzania si\u0119. Przed domami rozpalano ogniska, kt\u00f3re mia\u0142y s\u0142u\u017cyc r\u00f3wnie\u017c jako znak wskazuj\u0105cy drog\u0119 zb\u0142\u0105kanym duszom. W dzisiejszych czasach pozosta\u0142o\u015bci\u0105 po tym zwyczaju s\u0105 znicze zapalane na grobach zmar\u0142ych. P\u0142on\u0105cy ogie\u0144 mia\u0142 te\u017c inne zadanie. Rozpalony na rozstaju dr\u00f3g mia\u0142 uniemo\u017cliwi\u0107 przej\u015bcie do \u015bwiata \u017cywych demonom (duszom ludzi zmar\u0142ych nag\u0142\u0105 \u015bmierci\u0105,\u00a0samob\u00f3jcom, topielcom itp.).<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-288 size-full\" src=\"https:\/\/e-polish.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/Adam_Mickiewicz_-_Dziady_cz\u0119\u015b\u0107_I_II_i_IV_p083.png\" alt=\"\" width=\"1823\" height=\"2440\" \/><\/p>\n<p>W starodawnych obrz\u0119dach zadusznych wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odgrywali \u017cebracy, nazywani\u00a0dziadami. W ludowych wyobra\u017ceniach owi dziadowie postrzegani byli jako \u0142\u0105cznicy ze \u015bwiatem zmar\u0142ych. Zwracano si\u0119 do nich z pro\u015bb\u0105 o modlitwy za dusze zmar\u0142ych przodk\u00f3w, a w zamian ofiarowano posi\u0142ek lub zap\u0142at\u0119.<\/p>\n<p>Podczas \u015bwi\u0119ta Dziad\u00f3w panowa\u0142y liczne zakazy dotycz\u0105ce wykonywania r\u00f3\u017cnych prac i czynno\u015bci. Wierzono bowiem, \u017ce prace te mog\u0142yby zak\u0142\u00f3ci\u0107 spok\u00f3j przebywaj\u0105cych na ziemi dusz. Zakazywano m.in. g\u0142o\u015bnych zachowa\u0144 przy stole i nag\u0142ego wstawania, sprz\u0105tania ze sto\u0142u po wieczerzy (\u017ceby dusze mog\u0142y po\u017cywi\u0107 si\u0119 tym co zosta\u0142o), wylewania wody po myciu naczy\u0144 przez okno, palenia w piecu (t\u0105 drog\u0105 dusze mia\u0142y dostawa\u0107 si\u0119 do domu) czy szycia, tkania lub prz\u0119dzenia (\u017ceby nie przyszy\u0107 lub nie uwi\u0105za\u0107 duszy, kt\u00f3ra nie mog\u0142aby wr\u00f3ci\u0107 do za\u015bwiat\u00f3w).<\/p>\n<p>W dzisiejszych czasach \u015bwi\u0119to Dziad\u00f3w nadal jest kultywowane w niekt\u00f3rych regionach wschodniej Polski. Nie s\u0105 to jednak te same obrz\u0119dy, kt\u00f3re praktykowano w czasach poga\u0144stwa. Pozosta\u0142o\u015bci\u0105 jest wynoszenie symbolicznych porcji po\u017cywienia i pozostawianie go na grobach bliskich.<\/p>\n<p>Je\u015bli chcecie wi\u0119cej dowiedzie\u0107 sie o dawnym poga\u0144skim zwyczaju panuj\u0105cym w Polsce, chcecie poczu\u0107 magiczny i tajemniczy klimat, koniecznie przeczytajcie wspomniany na pocz\u0105tku utw\u00f3r Adama Mickiewicza \u201eDziady cz\u0119\u015b\u0107 II\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Autor: Izabela Knara<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201eCiemno wsz\u0119dzie, g\u0142ucho wsz\u0119dzie, co to b\u0119dzie, co to b\u0119dzie?\u201d to fragment dramatu jednego z najs\u0142ynniejszych polskich wieszcz\u00f3w \u2013 Adama [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7908,"featured_media":289,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1963],"tags":[2271,2851,3321,3325,4073],"class_list":["post-287","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-o-polsce-i-nauka-jezyka-polskiego","tag-dziady","tag-mickiewicz","tag-polskie-swieta","tag-polskie-tradycje","tag-zaduszki"],"aioseo_notices":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/moon-2209531_1920.jpg",1700,340,false],"thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/moon-2209531_1920.jpg",150,30,false],"medium":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/moon-2209531_1920.jpg",300,60,false],"medium_large":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/moon-2209531_1920.jpg",768,154,false],"large":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/moon-2209531_1920.jpg",1024,205,false],"1536x1536":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/moon-2209531_1920.jpg",1536,307,false],"2048x2048":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/moon-2209531_1920.jpg",1700,340,false],"page-small":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/moon-2209531_1920.jpg",210,42,false],"woocommerce_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/moon-2209531_1920.jpg",300,60,false],"woocommerce_single":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/moon-2209531_1920.jpg",300,60,false],"woocommerce_gallery_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/moon-2209531_1920-100x100.jpg",100,100,true],"lws_wr_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/moon-2209531_1920.jpg",96,19,false],"lws_wr_thumbnail_small":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/moon-2209531_1920.jpg",42,8,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"epolish","author_link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/author\/epolish\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"\u201eCiemno wsz\u0119dzie, g\u0142ucho wsz\u0119dzie, co to b\u0119dzie, co to b\u0119dzie?\u201d to fragment dramatu jednego z najs\u0142ynniejszych polskich wieszcz\u00f3w \u2013 Adama [&hellip;]","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/287","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7908"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=287"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/287\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/media\/289"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=287"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=287"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=287"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}