{"id":446,"date":"2017-12-14T10:56:05","date_gmt":"2017-12-14T09:56:05","guid":{"rendered":"https:\/\/e-polish.eu\/blog\/?p=446"},"modified":"2017-12-14T10:56:05","modified_gmt":"2017-12-14T09:56:05","slug":"zdobyc-gramatyczne-supermoce-o-narzedniku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/zdobyc-gramatyczne-supermoce-o-narzedniku\/","title":{"rendered":"Zdoby\u0107 gramatyczne supermoce. O narz\u0119dniku"},"content":{"rendered":"

Przypadki\u00a0 zajmuj\u0105 chyba pierwsze miejsce na li\u015bcie straszak\u00f3w skutecznie zniech\u0119caj\u0105cych do nauki j\u0119zyka polskiego. Nawet je\u015bli nie chc\u0105 si\u0119 do tego przyzna\u0107, boj\u0105 si\u0119 ich r\u00f3wnie\u017c pocz\u0105tkuj\u0105cy nauczyciele, kt\u00f3rzy sami dopiero co wyuczyli si\u0119 na pami\u0119\u0107 wszystkich ko\u0144c\u00f3wek i nie do ko\u0144ca wiedz\u0105, jak sprawi\u0107, by w ich g\u0105szczu nie zagubili si\u0119 uczniowie. W internecie kr\u0105\u017c\u0105 zestawienia form liczebnika dwa<\/em>, a ich ilo\u015b\u0107 mrozi krew w \u017cy\u0142ach tym najbardziej odwa\u017cnym. Jednocze\u015bnie opanowanie przypadk\u00f3w jest sukcesem na miar\u0119 pokonania smoka wawelskiego przez Szewczyka Dratewk\u0119. Swobodne pos\u0142ugiwanie si\u0119 nimi staje si\u0119 supermoc\u0105, a m\u00f3wi\u0105cy poprawnie po polsku zyskuje miano superbohatera.<\/p>\n

<\/p>\n

Sposoby na opanowanie polskiej fleksji nie s\u0105 tak zmy\u015blne, jak fortel, kt\u00f3ry zastosowa\u0142 Szewczyk, ale uczniowie z pewno\u015bci\u0105 doceni\u0105 nasz\u0105 pomoc w zdobywaniu kolejnych stopni gramatycznego wtajemniczenia. Na pocz\u0105tek na tapet\u0119 bierzemy narz\u0119dnik, czyli przypadek, kt\u00f3rego uczymy jako pierwszego zaraz po mianowniku. I bardzo dobrze, poniewa\u017c narz\u0119dnik:<\/p>\n

– ma ma\u0142o ko\u0144c\u00f3wek<\/strong>, wi\u0119c \u0142agodnie wprowadza uczni\u00f3w w odmian\u0119 rzeczownik\u00f3w
\n– nie wpuszcza na miny, bo jest bardzo regularny<\/strong>
\n– liczba mnoga<\/strong> jest jedn\u0105 z najsympatyczniejszych w ca\u0142ej polskiej fleksji (do zapami\u0119tania tylko \u2013ymi\/-imi oraz \u2013ami!)<\/p>\n

Jak zawsze przy uczeniu nowych form musimy zada\u0107 sobie pytanie, w jakim kontek\u015bcie b\u0119dziemy je wprowadza\u0107, to znaczy, po co ucze\u0144 ma je zna\u0107 i do czego b\u0119dzie ich u\u017cywa\u0142. Zwykle na pomoc przychodz\u0105 nam podr\u0119czniki, w kt\u00f3rych narz\u0119dnik pojawia si\u0119 przy okazji prezentacji (zawod\u00f3w lub\/i narodowo\u015bci \u2013 Jestem nauczycielem\/Jestem Polk\u0105<\/em>), zainteresowa\u0144 (Interesuj\u0119 si\u0119 sportem i muzyk\u0105)<\/em>, nieco p\u00f3\u017aniej w po\u0142\u0105czeniu z przyimkiem z<\/em> (Pij\u0119 herbat\u0119 z cytryn\u0105 i cukrem<\/em>) oraz w okre\u015bleniu \u015brodk\u00f3w transportu (Je\u017cd\u017c\u0119 samochodem albo taks\u00f3wk\u0105<\/em>). Nic nie stoi na przeszkodzie, \u017ceby na pocz\u0105tek samemu wybra\u0107 interesuj\u0105c\u0105 nas funkcj\u0119, ale musimy pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ceby:<\/p>\n

1) nie uczy\u0107 wszystkich na raz, je\u015bli narz\u0119dnik pojawia si\u0119 po raz pierwszy (uczniowie mogliby poczu\u0107 si\u0119 zagubieni i straci\u0107 z oczu cel, dla kt\u00f3rego poznaj\u0105 t\u0119 form\u0119)
\n2) wcze\u015bniej zapozna\u0107 uczni\u00f3w ze s\u0142ownictwem potrzebnym nam do u\u017cycia nowej formy w danym kontek\u015bcie (je\u015bli ma okre\u015bla\u0107 narz\u0119dzie, musimy wprowadzi\u0107 i dobrze prze\u0107wiczy\u0107 takie s\u0142owa jak: \u0142y\u017cka, grzebie\u0144<\/em>, d\u0142ugopis<\/em>, ale te\u017c czasowniki: je\u015b\u0107, czesa\u0107, pisa\u0107<\/em>)<\/p>\n

JAK WPROWADZA\u0106 NARZ\u0118DNIK?<\/strong><\/h4>\n

Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce zdecydowali\u015bmy si\u0119 na zapoznanie uczni\u00f3w z now\u0105 form\u0105 przy okazji prezentacji zawod\u00f3w. Oczywi\u015bcie mo\u017cemy otworzy\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119, pokaza\u0107 uczniom tabelk\u0119 z ko\u0144c\u00f3wkami, poprosi\u0107 o przeczytanie przyk\u0142ad\u00f3w, a nast\u0119pnie rozda\u0107 zdania z lukami do wype\u0142nienia. Ale mo\u017cemy te\u017c pozwoli\u0107 uczniom poeksperymentowa\u0107 i samodzielnie odkry\u0107 regu\u0142y. Jak to zrobi\u0107?<\/p>\n

ZACZ\u0104\u0106 OD OBRAZKA<\/strong> \u2013 Pokazujemy uczniom ilustracje z zawodami i pytamy: Kto to jest?<\/em>, zapisuj\u0105c w dw\u00f3ch kolumnach (formy m\u0119skie i \u017ce\u0144skie) ich odpowiedzi: To jest stary lekarz. \/ To jest m\u0142oda lekarka<\/em>, itd. Nast\u0119pnie zmieniamy pytanie na Kim on\/ona jest<\/em>? i prosimy o uzupe\u0142nienie zda\u0144: On jest\u2026 \/ Ona jest\u2026 <\/em>Uczniowie na pewno podadz\u0105 b\u0142\u0119dn\u0105 odpowied\u017a, bo przecie\u017c jeszcze nie znaj\u0105 tej formy! Nie b\u00f3jmy si\u0119 tego, w ten spos\u00f3b b\u0119dzie im \u0142atwiej j\u0105 zapami\u0119ta\u0107 (na b\u0142\u0119dach uczymy si\u0119 szybciej). Poprawmy pierwsze zdanie, podaj\u0105c im wz\u00f3r, a reszt\u0119 b\u0119d\u0105 w stanie zrobi\u0107 sami. Kiedy na tablicy pojawi si\u0119 wystarczaj\u0105co du\u017co przyk\u0142ad\u00f3w, mo\u017cemy poprosi\u0107 uczni\u00f3w o poszukanie r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy formami (tu jest nauczyciel<\/em>, a tu nauczycielem<\/em>, w jednym zdaniu aktorka<\/em>, w drugim aktork\u0105<\/em>). Naszym zadaniem jest zbieranie us\u0142yszanych od uczni\u00f3w wniosk\u00f3w i zapisywanie ich na tablicy. Na koniec mo\u017cemy rozda\u0107 im wypisane na karteczkach ko\u0144c\u00f3wki (rzeczownik i przymiotnik w innym kolorze) i poprosi\u0107 o dopasowanie ich do rodzaj\u00f3w. Tak skonstruowana tabela mo\u017ce zosta\u0107 sfotografowana i wykorzystywana przez uczni\u00f3w do indywidualnej pracy.<\/p>\n

WYJ\u015a\u0106 OD TEKSTU <\/strong>\u2013 Podobny zabieg mo\u017cemy zastosowa\u0107, pracuj\u0105c z kr\u00f3tkim tekstem lub dialogiem, w kt\u00f3rym uczniowie wyszukuj\u0105 formy narz\u0119dnika. Mo\u017cemy zadawa\u0107 pytania o bohater\u00f3w dialogu: Kto to jest Anna? Kto to jest Uwe?<\/em>, a nast\u0119pnie Kim jest Anna? Kim jest Uwe?<\/em> i zapisywa\u0107 odpowiedzi na tablicy lub poprosi\u0107 uczni\u00f3w o samodzielne wype\u0142nienie ma\u0142ej tabelki. B\u0119dzie to punkt wyj\u015bcia do por\u00f3wnywania tych form i odkrycia regu\u0142 ich tworzenia.<\/p>\n

JAK \u0106WICZY\u0106 NARZ\u0118DNIK?<\/strong><\/h4>\n

Etap \u0107wiczenia nowych form jest bardzo wa\u017cny i absolutnie nie mo\u017cna go pomija\u0107. Przy automatyzacji ko\u0144c\u00f3wek wyja\u015bniamy r\u00f3\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci i korygujemy b\u0142\u0119dy. Mo\u017cemy jednak wyj\u015b\u0107 poza podr\u0119cznik czy zeszyt \u0107wicze\u0144 i zaproponowa\u0107 uczniom:<\/p>\n

    \n
  1. RZUT MONET\u0104 <\/strong>\u2013 orze\u0142 reprezentuje mianownik, reszka narz\u0119dnik. Uczniowie losuj\u0105 ilustracj\u0119 z zawodem i rzucaj\u0105 monet\u0105. W zale\u017cno\u015bci od wyniku rzutu uk\u0142adaj\u0105 zdanie zaczynaj\u0105ce si\u0119 od: To jest\u2026<\/em> lub On\/Ona jest\u2026<\/em><\/li>\n
  2. PANTOMIM\u0118 <\/strong>– grup\u0119 dzielimy na dwie dru\u017cyny i ka\u017cdej rozdajemy wypisane na karteczkach role (nauczyciel, policjant, kierowca, piosenkarka<\/em>, a je\u015bli chcemy utrudni\u0107 zadanie, dodajemy przymiotnik). Nast\u0119pnie przedstawiciela prosimy o wylosowanie d\u0142ugopisu\/kartki\/spinacza w jednym kolorze (przyk\u0142adowo zielony to rysunek, a niebieski gesty). Jedna osoba z grupy w ograniczonym czasie musi \u2013 w zale\u017cno\u015bci od wylosowanego koloru \u2013 narysowa\u0107 lub pokaza\u0107 jak najwi\u0119cej zawod\u00f3w, tak by reszta grupy odgad\u0142a, w jak\u0105 rol\u0119 si\u0119 wciela (Jeste\u015b smutnym nauczycielem \/ Jeste\u015b wysokim policjantem<\/em>, itd.)<\/li>\n
  3. ROZPOZNAWANIE D\u0179WI\u0118K\u00d3W <\/strong>\u2013 odtwarzamy seri\u0119 d\u017awi\u0119k\u00f3w, po\u015br\u00f3d kt\u00f3rych ka\u017cdy odpowiada jakiej\u015b profesji (np. silnik samochodu \u2013 kierowca\/policjant\/taks\u00f3wkarz<\/em>; brz\u0119k talerzy i kubk\u00f3w \u2013 kelner\/kucharz<\/em>). Zadaniem uczni\u00f3w jest zapisanie jak najwi\u0119cej nazw zawod\u00f3w w narz\u0119dniku (My\u015bl\u0119, \u017ce on jest policjantem.\/Jestem pewny, \u017ce ona jest nauczycielk\u0105<\/em>).<\/li>\n<\/ol>\n

    O CZYM ROZMAWIA\u0106?<\/strong><\/h4>\n

    Wszystko, co robili\u015bmy na lekcji do tej pory, prowadzi\u0142o nas do najwa\u017cniejszego etapu, czyli prezentacji osoby w kontek\u015bcie zawod\u00f3w. Ka\u017cdy z uczni\u00f3w powinien obowi\u0105zkowo odpowiedzie\u0107 na pytanie: Kim jeste\u015b z zawodu?<\/em> oraz mie\u0107 szans\u0119, \u017ceby zada\u0107 je koledze. Poza tym mo\u017cemy:
    \n– opisywa\u0107 fotografie<\/strong> znanych os\u00f3b
    \n– opowiada\u0107 o cz\u0142onkach swojej rodziny<\/strong>
    \n– obserwowa\u0107 przez okno przechodni\u00f3w<\/strong> i stawia\u0107 hipotezy na temat tego, kim s\u0105 z zawodu
    \n– ogl\u0105da\u0107 fragment serialu<\/strong> i opisywa\u0107 postaci pod k\u0105tem zawod\u00f3w i relacji rodzinnych<\/p>\n

     <\/p>\n

    Autor: Paulina Kuc<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Przypadki\u00a0 zajmuj\u0105 chyba pierwsze miejsce na li\u015bcie straszak\u00f3w skutecznie zniech\u0119caj\u0105cych do nauki j\u0119zyka polskiego. Nawet je\u015bli nie chc\u0105 si\u0119 do […]<\/p>\n","protected":false},"author":7908,"featured_media":513,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1955],"tags":[2391,2507,2735,2827,2941],"class_list":["post-446","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dla-nauczyciela-jezyka-polskiego-dla-obcokrajowcow","tag-gramatyka-jezyka-polskiego","tag-jezyk-polski","tag-lekcja-polskiego","tag-materialy-do-nauki-polskiego","tag-nauczyciel-polskiego"],"aioseo_notices":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/adventure-1807524_1920-001.jpg",1915,380,false],"thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/adventure-1807524_1920-001-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/adventure-1807524_1920-001-300x60.jpg",300,60,true],"medium_large":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/adventure-1807524_1920-001-768x152.jpg",768,152,true],"large":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/adventure-1807524_1920-001-1024x203.jpg",1024,203,true],"1536x1536":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/adventure-1807524_1920-001-1536x305.jpg",1536,305,true],"2048x2048":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/adventure-1807524_1920-001.jpg",1915,380,false],"page-small":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/adventure-1807524_1920-001-210x297.jpg",210,297,true],"woocommerce_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/adventure-1807524_1920-001-300x60.jpg",300,60,true],"woocommerce_single":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/adventure-1807524_1920-001-300x60.jpg",300,60,true],"woocommerce_gallery_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/adventure-1807524_1920-001-100x100.jpg",100,100,true],"lws_wr_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/adventure-1807524_1920-001-96x19.jpg",96,19,true],"lws_wr_thumbnail_small":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/adventure-1807524_1920-001-42x8.jpg",42,8,true]},"uagb_author_info":{"display_name":"epolish","author_link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/author\/epolish\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Przypadki\u00a0 zajmuj\u0105 chyba pierwsze miejsce na li\u015bcie straszak\u00f3w skutecznie zniech\u0119caj\u0105cych do nauki j\u0119zyka polskiego. Nawet je\u015bli nie chc\u0105 si\u0119 do […]","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/446","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7908"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=446"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/446\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/media\/513"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=446"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=446"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=446"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}