Zacznijmy od smutnej konstatacji: tak jak nie ma idealnych uczni\u00f3w i nauczycieli, tak i podr\u0119cznik idealny nie istnieje. Jest to fakt, z kt\u00f3rym niewiele da si\u0119 zrobi\u0107. Dobr\u0105 wiadomo\u015bci\u0105 jest natomiast to, \u017ce przysz\u0142o nam uczy\u0107 w czasach, w kt\u00f3rych mamy naprawd\u0119 du\u017cy wyb\u00f3r spo\u015br\u00f3d wielu nowoczesnych podr\u0119cznik\u00f3w, a czasy bia\u0142o-czarnych i nieprzyjaznych publikacji dawno ju\u017c odesz\u0142y w przesz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n
<\/p>\n
Dobrze jest u\u015bwiadomi\u0107 sobie, \u017ce o ile metodyk czy dyrektor szko\u0142y nie wymaga od nas pracy z \u2013 cz\u0119sto konkretnym \u2013 podr\u0119cznikiem, decyzja o jego wyborze le\u017cy w naszych r\u0119kach. To oznacza, \u017ce mo\u017cemy r\u00f3wnie\u017c zupe\u0142nie z niego zrezygnowa\u0107. Je\u015bli chcemy oprze\u0107 si\u0119 na autorskim programie i mamy odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 materia\u0142u (a do tego jeste\u015bmy dzielni jak lwy!), nic nie stoi na przeszkodzie, \u017ceby zaplanowa\u0107 ca\u0142y kurs samodzielnie. B\u0119dzie to wymaga\u0142o od nas jednak du\u017co wi\u0119cej zaanga\u017cowania, poniewa\u017c\u2026<\/p>\n
1 . Ma okre\u015blon\u0105 (i przemy\u015blan\u0105) struktur\u0119, a materia\u0142 jest uporz\u0105dkowany od \u0142atwiejszego do trudniejszego. Nie musimy wi\u0119c zastanawia\u0107 si\u0119, czy wprowadza\u0107 biernik po narz\u0119dniku ani w kt\u00f3rym momencie kursu przemyci\u0107 s\u0142ownictwo zwi\u0105zane z cz\u0119\u015bciami cia\u0142a\u2026 Mo\u017cemy si\u0119 po prostu zrelaksowa\u0107 i da\u0107 si\u0119 poprowadzi\u0107.<\/p>\n
2 .\u00a0Zwykle towarzysz\u0105 mu p\u0142yty z nagraniami, zeszyt \u0107wicze\u0144, ksi\u0105\u017cka nauczyciela czy gry i zabawy (a w serii \u201eKrok po kroku\u201d jeszcze ca\u0142a platforma internetowa). To daje mn\u00f3stwo materia\u0142\u00f3w i narz\u0119dzi do pracy, a tym bardziej leniwym (lub zm\u0119czonym\u2026) serwuje na tacy w\u0142a\u015bciwie gotow\u0105 lekcj\u0119.<\/p>\n
3 .\u00a0Cz\u0119sto jest wydawany w serii, co jest wa\u017cne, je\u015bli chcemy kontynuowa\u0107 prac\u0119 z nim na kolejnych poziomach zaawansowania. To tak\u017ce daje uczniom poczucie, \u017ce robi\u0105 post\u0119py.<\/p>\n
4 .\u00a0Oszcz\u0119dza czas! Ten punkt to efekt trzech poprzednich, a \u2013 jak wiadomo – jest to rzecz nie do przecenienia.<\/p>\n
1 .\u00a0\u00a0Bywaj\u0105 nudne. Po pierwsze dlatego, \u017ce przeznaczone s\u0105 dla ka\u017cdego, wi\u0119c prezentuj\u0105 tematy, w kt\u00f3rych autorzy unikaj\u0105 kontrowersji i temat\u00f3w tabu, a w ich miejsce pojawiaj\u0105 si\u0119 zagadnienia i w\u0105tki znane z innych podr\u0119cznik\u00f3w. A po drugie, ka\u017cdy rozdzia\u0142 zbudowany jest podobnie i dla niekt\u00f3rych os\u00f3b taka powtarzalno\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 m\u0119cz\u0105ca i odpychaj\u0105ca.<\/p>\n
2 .\u00a0Szybko si\u0119 dezaktualizuj\u0105. Proces wydawniczy trwa bardzo d\u0142ugo i cz\u0119sto co\u015b, co kiedy\u015b wydawa\u0142o si\u0119 modne i niezwykle \u201ena czasie\u201d, na papierze po kilku latach tr\u0105ci myszk\u0105.<\/p>\n
3 .\u00a0Je\u015bli zbyt sztywno si\u0119 ich trzymamy, ograniczaj\u0105 nasz\u0105 kreatywno\u015b\u0107, usypiaj\u0105 i odbieraj\u0105 lekcjom energi\u0119. Nie ma chyba nic gorszego ni\u017c \u201eprzerabianie\u201d po kolei nast\u0119puj\u0105cych po sobie \u0107wicze\u0144 bez nadziei na odpoczynek od podr\u0119cznika. Je\u015bli niewolniczo realizujemy kolejne zagadnienia, brakuje czasu na dostosowanie ich do rzeczywistych potrzeb naszych uczni\u00f3w.<\/p>\n
4 .\u00a0Jak wspomnia\u0142am wy\u017cej, s\u0105 pisane dla ka\u017cdego, podczas gdy nawet w kilkuosobowej grupie mamy uczni\u00f3w na nieco r\u00f3\u017cnych poziomach zaawansowania, o r\u00f3\u017cnych stylach uczenia si\u0119, zainteresowaniach itd.<\/p>\n
Przede wszystkim sprawi\u0107, \u017ceby by\u0142 \u201eszyty na nasz\u0105 miar\u0119\u201d. Pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 terminologi\u0105 krawieck\u0105, musimy wycina\u0107, skraca\u0107, przed\u0142u\u017ca\u0107, \u0142ata\u0107 i fastrygowa\u0107, kiedy jest taka potrzeba!<\/p>\n
Je\u015bli podr\u0119cznik jest za trudny<\/span>, mo\u017cemy:<\/strong> Przyk\u0142adowo:<\/strong><\/em><\/p>\n a) pytania otwarte do tekstu zamienia\u0107 na mniej skomplikowany test wyboru lub zadanie typu \u201eprawda\/nieprawda\u201d<\/p>\n b) w \u0107wiczeniu polegaj\u0105cym na uzupe\u0142nianiu luk s\u0142owami dawa\u0107 uczniom podpowiedzi w ramce<\/p>\n c) przy pracy z trudniejszymi tekstami do czytania i s\u0142uchania zacznijmy od powt\u00f3rzenia znanej leksyki (na przyk\u0142ad wyszukuj\u0105c je w tek\u015bcie), nast\u0119pnie wprowad\u017amy i prze\u0107wiczmy nowe s\u0142owa, a dopiero w ostatniej kolejno\u015bci wykonajmy \u0107wiczenia na rozumienie tekstu<\/p>\n d) ograniczajmy liczb\u0119 nowych s\u0142\u00f3w do zapami\u0119tania, skupiaj\u0105c si\u0119 na tych najwa\u017cniejszych<\/p>\n <\/p>\n Je\u015bli podr\u0119cznik jest za prosty<\/span>, mo\u017cemy analogicznie:<\/strong> Na przyk\u0142ad<\/strong><\/em><\/p>\n a) w zadaniach polegaj\u0105cych na \u0142\u0105czeniu s\u0142\u00f3w z dw\u00f3ch kolumn zakrywa\u0107 t\u0119 drug\u0105<\/p>\n b) prosi\u0107 o streszczanie czytanych lub s\u0142uchanych tekst\u00f3w, tworzenie ich alternatywnych wersji, dodawanie do nich s\u0142\u00f3w, kt\u00f3re zmieni\u0105 (lub nie) ich tre\u015b\u0107<\/p>\n c) rozszerza\u0107 temat materia\u0142ami autentycznymi, filmikami, internetowymi memami, artyku\u0142ami z gazet<\/p>\n <\/p>\n Je\u015bli podr\u0119cznik jest <\/span>zbyt nudny<\/span>, mo\u017cemy zamienia\u0107 zwyczajne \u0107wiczenia podr\u0119cznikowe na gry i zabawy:<\/span><\/strong><\/p>\n
\n– wybiera\u0107 mniej \u0107wicze\u0144, kt\u00f3rym po\u015bwi\u0119cimy wi\u0119cej czasu
\n– zmienia\u0107 kolejno\u015b\u0107 \u0107wicze\u0144 tak, \u017ceby uczniom \u0142atwiej by\u0142o opanowa\u0107 nowy materia\u0142
\n– podmienia\u0107 trudniejsze \u0107wiczenia na \u0142atwiejsze (w przypadku naszej serii \u201eKrok po kroku\u201d platforma internetowa jest \u017ar\u00f3d\u0142em ogromnej liczby \u0107wicze\u0144 alternatywnych w stosunku do tych podr\u0119cznikowych)
\n– modyfikowa\u0107 \u0107wiczenia tak, \u017ceby u\u0142atwi\u0107 uczniom zadanie<\/p>\n
\n– dodawa\u0107 dodatkowe \u0107wiczenia
\n– wymienia\u0107 \u0107wiczenia \u0142atwiejsze na trudniejsze
\n– anga\u017cowa\u0107 uczni\u00f3w w tworzenie w\u0142asnych zada\u0144, poprawianie i ulepszanie tych podr\u0119cznikowych
\n– utrudnia\u0107 uczniom \u0107wiczenia<\/p>\n