{"id":780,"date":"2018-04-05T09:00:24","date_gmt":"2018-04-05T07:00:24","guid":{"rendered":"https:\/\/e-polish.eu\/blog\/?p=780"},"modified":"2018-04-05T09:00:24","modified_gmt":"2018-04-05T07:00:24","slug":"czy-warto-uczyc-wymowy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/czy-warto-uczyc-wymowy\/","title":{"rendered":"Czy warto uczy\u0107 wymowy?"},"content":{"rendered":"

Nowe d\u017awi\u0119ki w j\u0119zyku, kt\u00f3rego dopiero zaczynamy si\u0119 uczy\u0107, mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 prawdziwym koszmarem. Utrudniaj\u0105 nie tylko rozumienie s\u0142yszanych s\u0142\u00f3w, ale wr\u0119cz uniemo\u017cliwiaj\u0105 ich powt\u00f3rzenie i \u2013 niemal dos\u0142ownie \u2013 \u0142ami\u0105 j\u0119zyk. Im bardziej system fonetyczny odleg\u0142y od naszego, tym trudniej przychodzi nam jego opanowanie.<\/p>\n

<\/p>\n

Co do tego, do jakiego stopnia nale\u017cy \u0107wiczy\u0107 wymow\u0119, g\u0142osy w\u015br\u00f3d metodyk\u00f3w i nauczycieli s\u0105 podzielone. Niekt\u00f3rzy stawiaj\u0105 sobie za cel niemal idealn\u0105 artykulacj\u0119 to\u017csam\u0105 z rodzimym u\u017cytkownikiem j\u0119zyka, inni w procesie nauczania nie zwracaj\u0105 na ni\u0105 wi\u0119kszej uwagi. Jeszcze inni za sukces uznaj\u0105 sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej ucze\u0144 traci akcent charakterystyczny dla swojego pierwszego j\u0119zyka, a jego pochodzenie staje si\u0119 trudne do okre\u015blenia. Najbardziej rozs\u0105dne wydaje si\u0119 jednak stanowisko, zgodnie z kt\u00f3rym uczymy wymowy do momentu, w kt\u00f3rym nasi studenci mog\u0105 by\u0107 bez problemu zrozumiani przez u\u017cytkownik\u00f3w docelowego j\u0119zyka (wy\u0142\u0105czaj\u0105c nas \u2013 nauczycieli, kt\u00f3rzy niczym kochaj\u0105cy rodzice przyzwyczajamy si\u0119 do wymowy naszych \u201epociech\u201d\u2026).<\/p>\n

Dlaczego wi\u0119c na tytu\u0142owe pytanie trzeba odpowiedzie\u0107 twierdz\u0105co?<\/strong><\/h4>\n

1. Regu\u0142y dotycz\u0105ce artyku\u0142owania konkretnych g\u0142osek oswajaj\u0105 nowy j\u0119zyk. D\u017awi\u0119ki przestaj\u0105 straszy\u0107, trac\u0105 egzotyk\u0119 i obco\u015b\u0107, a ich znajomo\u015b\u0107 pozwala nam \u201ezaprzyja\u017ani\u0107 si\u0119\u201d z j\u0119zykiem.<\/p>\n

2. Nieumiej\u0119tno\u015b\u0107 rozr\u00f3\u017cniania poszczeg\u00f3lnych d\u017awi\u0119k\u00f3w wp\u0142ywa na b\u0142\u0119dy w pisowni (kto\u015b, dla kogo \u201esz\u201d i \u201e\u015b\u201d brzmi tak samo, b\u0119dzie b\u0142\u0119dnie zapisywa\u0142 s\u0142owa, w kt\u00f3rych te g\u0142oski si\u0119 pojawiaj\u0105 \u2013 kasza<\/em> \u0142atwo przejdzie w Kasi\u0119<\/em> i odwrotnie).<\/p>\n

3. Niedok\u0142adna wymowa mo\u017ce powodowa\u0107 trudno\u015bci w komunikacji. Wiedz\u0105 o tym ci, kt\u00f3rzy nawet na wysokim poziomie zaawansowania j\u0119zykowego pope\u0142niaj\u0105 b\u0142\u0119dy w wymowie i nie mog\u0105 by\u0107 przez to dobrze zrozumiani.<\/p>\n

4. Co\u015b, o czym si\u0119 cz\u0119sto zapomina \u2013 poziom znajomo\u015bci j\u0119zyka zwykle jest intuicyjnie oceniany przez pryzmat wymowy. Osoba, kt\u00f3rej zakres s\u0142ownictwa nie jest szczeg\u00f3lnie bogaty, pope\u0142nia b\u0142\u0119dy gramatyczne, ale ma nienagann\u0105 wymow\u0119 b\u0119dzie automatycznie oceniona jako \u201edobrze m\u00f3wi\u0105ca w obcym j\u0119zyku\u201d. Dobrze wida\u0107 to w filmach i serialach \u2013 kiedy w scenie pojawia si\u0119 obcokrajowiec, charakteryzuje go w\u0142a\u015bnie akcent i\/lub niepoprawna wymowa.<\/p>\n

Co sprawia uczniom trudno\u015b\u0107 w nauce polskiej wymowy?<\/strong><\/h4>\n

Wiele tu zale\u017cy od pierwszego j\u0119zyka student\u00f3w, mo\u017cna jednak wyr\u00f3\u017cni\u0107 kilka polskich fonetycznych \u201ekoszmark\u00f3w\u201d:
\n– samog\u0142oski nosowe \u0119<\/em> i \u0105<\/em>
\n– samog\u0142oski y-i-e<\/em>
\n– sp\u00f3\u0142g\u0142oski sycz\u0105ce s, z, c, dz<\/em>
\n– sp\u00f3\u0142g\u0142oski szumi\u0105ce sz, \u017c, cz, d\u017c<\/em>
\n– sp\u00f3\u0142g\u0142oski cisz\u0105ce \u015b, \u017a, \u0107, d\u017a<\/em>
\n– zbitki sp\u00f3\u0142g\u0142oskowe, takie jak barszcz<\/strong><\/em>, strz<\/em><\/strong>ela\u0107<\/em>, sze\u015b\u0107dzi<\/strong>esi\u0105t<\/em>
\n– geminaty: Ann<\/strong>a<\/em>, cenn<\/strong>y<\/em>, odd<\/strong>a\u0107<\/em><\/p>\n

Jakie s\u0105 jej przyjazne strony?<\/strong><\/h4>\n

Na pocieszenie mo\u017cna podkre\u015bli\u0107 uczniom, \u017ce w j\u0119zyku polskim nie wyst\u0119puj\u0105 kr\u00f3tkie i d\u0142ugie samog\u0142oski, kt\u00f3re r\u00f3\u017cnicuj\u0105 znaczenie. Akcent \u2013 poza kilkoma wyj\u0105tkami \u2013 na drug\u0105 sylab\u0119 od ko\u0144ca jest r\u00f3wnie\u017c dosy\u0107 regularny. Ponadto, wymowa i zapis w naszym j\u0119zyku s\u0105 bardzo blisko.<\/p>\n

Co mo\u017ce stan\u0105\u0107 na przeszkodzie?<\/strong><\/h4>\n

Po pierwsze \u2013 s\u0142uch naszych uczni\u00f3w, kt\u00f3ry mniej wi\u0119cej w okolicach trzynastego roku traci swoje niesamowite w\u0142a\u015bciwo\u015bci do odr\u00f3\u017cniania d\u017awi\u0119k\u00f3w charakterystycznych nie tylko dla swojego j\u0119zyka.<\/p>\n

Po drugie \u2013 coraz mniej plastyczny aparat artykulacyjny, mi\u0119\u015bnie przyzwyczajone do wymowy znanych sobie d\u017awi\u0119k\u00f3w.<\/p>\n

Po trzecie \u2013 brak \u0107wicze\u0144 z fonetyki wplecionych w tok zaj\u0119\u0107.<\/p>\n

Kiedy najlepiej uczy\u0107 wymowy?<\/strong><\/h4>\n

– obowi\u0105zkowo na pocz\u0105tkowych poziomach zaawansowania j\u0119zyka (ale nie mo\u017cna o niej zapomina\u0107 r\u00f3wnie\u017c p\u00f3\u017aniej)
\n– s\u0142uch fonematyczny (odr\u00f3\u017cnianie d\u017awi\u0119k\u00f3w) najlepiej \u0107wiczy\u0107 na pocz\u0105tku zaj\u0119\u0107 (na przyk\u0142ad w ramach rozgrzewki), poniewa\u017c wymaga wi\u0119kszej koncentracji; wymow\u0119 mo\u017cemy zostawi\u0107 na ostatnie minuty zaj\u0119\u0107
\n– kiedy wprowadzamy nowe s\u0142ownictwo \u2013 wa\u017cne jest, by uczniowie mieli szans\u0119 powt\u00f3rzy\u0107 i przeczyta\u0107 na g\u0142os nowe s\u0142owa
\n– gdy uczymy nowych zagadnie\u0144 gramatycznych! \u2013 w przypadku j\u0119zyka polskiego wa\u017cne b\u0119dzie chocia\u017cby prze\u0107wiczenie wymowy form koniugacyjnych czasownik\u00f3w, akcent na trzeci\u0105 sylab\u0119 od ko\u0144ca w czasie przesz\u0142ym i czwart\u0105 w trybie przypuszczaj\u0105cym
\n– podczas przygotowania do odgrywania scenek, odczytywania dialog\u00f3w czy wypowiedzi monologowych
\n– w czasie pracy z piosenkami (odczytywania tekstu, \u015bpiewania, uczenia si\u0119 na pami\u0119\u0107)
\n– podsuwaj\u0105c uczniom zabawne \u0142ama\u0144ce j\u0119zykowe
\n– po \u0107wiczeniach komunikacyjnych mo\u017cemy wsp\u00f3lnie analizowa\u0107 pojawiaj\u0105ce si\u0119 b\u0142\u0119dy na tablicy
\n– na warsztatach fonetycznych (\u0107wiczenia i teksty gotowe do pracy na specjalnie zaplanowanych zaj\u0119ciach z wymowy znajdziemy w ksi\u0105\u017cce „FONETYKA – polski w praktyce<\/a>” autorstwa Joanny Stanek)<\/p>\n

O czym jeszcze nale\u017cy pami\u0119ta\u0107?<\/strong><\/h4>\n

1. Nie b\u0119dziemy w stanie wykszta\u0142ci\u0107 prawid\u0142owej wymowy, je\u015bli wcze\u015bniej nie skoncentrujemy si\u0119 na \u0107wiczeniach polegaj\u0105cych na rozr\u00f3\u017cnianiu d\u017awi\u0119k\u00f3w.<\/p>\n

2. Jak zawsze \u2013 trening czyni mistrza! Aparat artykulacyjny naszych uczni\u00f3w potrzebuje czasu (i powtarzalnych \u0107wicze\u0144!), \u017ceby dostosowa\u0107 si\u0119 do produkcji nowych d\u017awi\u0119k\u00f3w.<\/p>\n

3. Dobrze jest nie pozbawia\u0107 znaczenia s\u0142\u00f3w, przy u\u017cyciu kt\u00f3rych uczymy wymowy. Na ni\u017cszych poziomach zaawansowania nie zawsze jest to mo\u017cliwe, ale wielu wyrazom mog\u0105 towarzyszy\u0107 ilustracje. Dzi\u0119ki temu lekcja fonetyczna nie b\u0119dzie nudnym powtarzaniem niezrozumia\u0142ych s\u0142\u00f3w.<\/p>\n

4. Przy \u0107wiczeniu wymowy nie rezygnujmy z humoru i dowcipu. Zabawne wierszyki i piosenki rozlu\u017aniaj\u0105 mi\u0119\u015bnie i rozpl\u0105tuj\u0105 j\u0119zyki!<\/p>\n

Autor: Paulina Kuc<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nowe d\u017awi\u0119ki w j\u0119zyku, kt\u00f3rego dopiero zaczynamy si\u0119 uczy\u0107, mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 prawdziwym koszmarem. Utrudniaj\u0105 nie tylko rozumienie s\u0142yszanych s\u0142\u00f3w, […]<\/p>\n","protected":false},"author":7908,"featured_media":782,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1955],"tags":[2223,2727,2827,2889,2949,4031],"class_list":["post-780","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dla-nauczyciela-jezyka-polskiego-dla-obcokrajowcow","tag-dla-nauczyciela-jezyka-polskiego","tag-lekcja-jezyka-polskiego","tag-materialy-do-nauki-polskiego","tag-mowic-po-polsku","tag-nauka-jezyka-polskiego","tag-wymowa"],"aioseo_notices":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/best-friends-1534506_1920-001.jpg",1920,385,false],"thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/best-friends-1534506_1920-001-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/best-friends-1534506_1920-001-300x60.jpg",300,60,true],"medium_large":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/best-friends-1534506_1920-001-768x154.jpg",768,154,true],"large":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/best-friends-1534506_1920-001-1024x205.jpg",1024,205,true],"1536x1536":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/best-friends-1534506_1920-001-1536x308.jpg",1536,308,true],"2048x2048":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/best-friends-1534506_1920-001.jpg",1920,385,false],"page-small":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/best-friends-1534506_1920-001-210x297.jpg",210,297,true],"woocommerce_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/best-friends-1534506_1920-001-300x60.jpg",300,60,true],"woocommerce_single":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/best-friends-1534506_1920-001-300x60.jpg",300,60,true],"woocommerce_gallery_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/best-friends-1534506_1920-001-100x100.jpg",100,100,true],"lws_wr_thumbnail":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/best-friends-1534506_1920-001-96x19.jpg",96,19,true],"lws_wr_thumbnail_small":["https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/best-friends-1534506_1920-001-42x8.jpg",42,8,true]},"uagb_author_info":{"display_name":"epolish","author_link":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/blog\/author\/epolish\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Nowe d\u017awi\u0119ki w j\u0119zyku, kt\u00f3rego dopiero zaczynamy si\u0119 uczy\u0107, mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 prawdziwym koszmarem. Utrudniaj\u0105 nie tylko rozumienie s\u0142yszanych s\u0142\u00f3w, […]","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/780","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7908"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=780"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/780\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/media\/782"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=780"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=780"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-polish.eu\/sklep\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=780"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}