Lekcje z podręcznikiem POLSKI krok po kroku – junior na początek nowego roku szkolnego

Wymęczeni przez upały, pogryzieni przez komary, wyczekani w kolejkach do muzeów…nareszcie wracamy do szkoły! Do naszych ławek i biurek, naszych ukochanych kubków do kawy i… zaczynamy naukę z nowym podręcznikiem: POLSKI krok po kroku – junior 2! Ale chwileczkę! Najpierw trzeba przypomnieć językowi, jak wymówić „sz”, a jak „dż”, przypomnieć rękom, jak się pisze „ż”, przypomnieć głowie, jak powiedzieć po polsku „9”, a jak „10”. Na pierwszych w nowym roku szkolnym lekcjach języka polskiego jako obcego pomóżmy naszym obcokrajowcom uczącym się języka polskiego nastroić się na ten język.

Dzisiejszy wpis chcę poświęcić jednej z pierwszych lekcji języka polskiego jako obcego na kursie kontynuującym naukę z podręcznikiem POLSKI krok po kroku – junior. Lekcja składać się będzie z:

• przypominajki fonetycznej
• mini gry terenowej.

Cała lekcja może być przeprowadzona w klasie, na korytarzu szkolnym lub na podwórku (to ostatnie, przy sprzyjającej pogodzie, bardzo wskazane). Materiały, które będą potrzebne to:

• kreda,
• luźne kartki,
• tamburynek (lub inny instrument; ewentualnie jakaś gotowa muzyczka) oraz
• wydruki z Gier i Zabaw POLSKI krok po kroku junior 1 i 2.

Zaczynamy od rozgrzewki ruchowej i przypomnienia sobie podstawowych poleceń.

• nauczyciel mówi: ‘zrób dwa kroki w prawo, trzy kroki w lewo, dwa podskoki do tyłu, trzy podskoki do przodu itd.’
• nauczyciel wypisuje na kartkach rozłożonych na podłodze lub pisze kredą na boisku różne litery, np. ‘sz’, ‘cz’, dź’, ‘szcz’, ‘ź’, ‘ś’, po czym wymawia jeden z tych dźwięków, a uczniowie mają za zadanie podbiec do odpowiedniego zapisu. Następnie uczniowie wymawiają ten dźwięk na głos za nauczycielem na różne sposoby: cicho, głośno, szeptem.
• nie zmieniając układu napisów, nauczyciel mówi słowa zaczynające się na wypisane dźwięki, a uczniowie wskazują pierwszy dźwięk.
• nauczyciel gra na np. tamburynku, a uczniowie w tym czasie swobodnie się poruszają po sali. Gdy muzyka milknie, muszą podbiec do najbliższego napisu. Każdy uczeń musi wypowiedzieć ten dźwięk na głos. Nauczyciel wymawia różne słowa, a uczniowie, którzy stoją na danym dźwięku podnoszą rękę (lub wykonują inny uzgodniony ruch).
• na koniec zabawy nauczyciel podnosi kartki z dźwiękami/ staje przy napisanych na asfalcie dźwiękach, a uczniowie wypowiadają ten dźwięk najpierw wszyscy razem, a potem każdy uczeń po kolei. Mogą też spróbować wymienić jak najwięcej słów zawierających dany dźwięk.

Do wypowiedzi można dodać element ruchu: przy każdym dźwięku nauczyciel wykonuje jakiś ruch (np. podskok, klaskanie) i uczniowie powtarzają dany dźwięk wraz z gestem (zabawę taką można pociągnąć, stopniowo usuwając gest lub dźwięk. Można też rozwinąć to zadanie w osobną grę: jeśli każdy dźwięk ma przypisany jeden gest, to można stworzyć ruchowe rebusy, np. słowo ‘chrząszcz’ może być przedstawione jako: klask-podskok-tupnięcie-klask-przysiad).

Warto zaznaczyć, że powyższa rozgrzewka jest bardzo bezpieczna dla uczniów, którzy mogą nie pamiętać wszystkiego po dłuższej przerwie. Po pierwsze, działają w grupie, więc nawet jeśli się pomylą, nie będzie to rzucało się w oczy. Po drugie, to nauczyciel pierwszy wymawia trudne dźwięki i wyrazy, więc indywidualny uczeń nie jest od razu postawiony w centrum uwagi. Po trzecie, gdy dochodzi do wymawiania dźwięków, uczniowie mówią wszyscy na raz, co daje poczucie bezpieczeństwa. Dopiero ostatnie ćwiczenie wymaga od konkretnego ucznia indywidualnej wypowiedzi, ale dzięki poprzednim zadaniom jest on już bardziej do tego przygotowany.

Kolejna część lekcji opiera się na materiałach, które mogą już być znane uczniom z poprzedniego roku nauki z podręcznikiem POLSKI krok po kroku junior 1, a mianowicie na czterech zadaniach z Gier i Zabaw. Nie bójmy się jednak wykorzystania już poznanych materiałów. Taki zabieg sprawi, że uczniowie poczują się bezpieczniej i pewniej.

Najpierw proponuję podzielić kursantów na grupy. Już przy takiej procedurze użyjmy jednej ze sprawności językowych – czytania.

Najpierw nauczyciel:

• drukuje obrazki czterech biurek z Gry: POLSKI krok po kroku – junior 1 i kładzie je w czterech kątach sali (lub w różnych miejscach korytarza lub podwórka).
• Każdy uczeń losuje jeden opis danego biurka (opisy są dostępne przy instrukcji do gry) i musi odnaleźć odpowiadający mu obrazek, czyli swoją grupę. W ten sposób podział na grupy jest zupełnie przypadkowy, unikniemy więc wszelkich towarzyskich niesnasek. Tak zaczyna się kolejne zadanie – gra terenowa.
  

Zadanie to ma na celu przyjemną powtórkę wybranego materiału z poprzedniego roku. Wybrane przeze mnie zagadnienia można oczywiście zmienić, w zależności od tego, co chcemy przypomnieć.

Zadaniem nauczyciela jest stworzenie czterech baz, przy których kolejne grupy kursantów będą rozwiązywać zadania. Bazy te można rozlokować w sali, na korytarzu lub podwórku. Tutaj chciałabym zaproponować cztery zadania z Gier i Zabaw POLSKI krok po kroku – junior 1.

1. W pierwszej bazie znajduje się ćwiczenie Nazwij kolor [2C_13] (trzeba nazwać kolor, jakim jest napisana nazwa innego koloru).
2. Druga baza to zadanie Kolorowy quiz [2C_12].
3. Trzecia baza – Antonimy [4A_23].
4. Czwarta baza – Zgadnij, kto to! [7D_42] (tutaj, zależnie od poziomu naszej grupy, możemy załączyć opisy osób lub pozwolić uczniom na samodzielny opis).

Ważne jest, by na każdą stację przeznaczony był konkretny czas, po którym grupa przechodzi do kolejnej bazy. Procedura może wyglądać tak: nauczyciel mówi ‘Start!’, po czym każda grupa podchodzi do najbliższej bazy. Po dziesięciu minutach nauczyciel dzwoni dzwoneczkiem i grupy przechodzą do kolejnej stacji wg. ruchu wskazówek zegara. Po kolejnych dziesięciu minutach znów głos dzwoneczka oznajmia przejście do następnej bazy. Gra kończy się, gdy każda grupa zaliczy każdą z czterech baz.

Po zakończeniu gry nauczyciel wyświetla zadania lub sam wybiera po kilka pytań z każdej bazy i rozwiązuje je z całą grupą. W ten sposób można poprawić ewentualne błędy, których nie udało się wychwycić w ferworze zabawy. Nasza lekcja powtórzeniowa dobiega końca. Teraz kursanci są gotowi, by poznawać nowe tajemnice języka polskiego.

Autor: ​Katarzyna Bednarska-Adamowicz