Nowa odsłona klasycznej pozycji na rynku podręczników do nauczania języka polskiego jako obcego

Tego roku, 21 marca, witaliśmy nie tylko wiosnę, lecz także nową edycję kultowego podręcznika wydawnictwa GLOSSA – „POLSKI krok po kroku 1” oraz zbiór „CZYTAJ 5”. Lektorzy i pasjonaci języka polskiego jako obcego mieli okazję jako pierwsi – zarówno w Polsce, jak i na świecie – zobaczyć w Krakowie odświeżoną odsłonę książki, a także wysłuchać doświadczeń autorek związanych z procesem jej tworzenia. Nie zabrakło również przestrzeni do wymiany doświadczeń oraz solidnej dawki wiedzy podczas warsztatów.

Od wydania pierwszej edycji podręcznika „POLSKI krok po kroku 1” minęło 15 lat. Od tego czasu książka zyskała status jednej z najważniejszych pozycji w nauczaniu języka polskiego jako obcego. Wydawnictwo nie spoczęło jednak na laurach – przez lata uważnie obserwowało, jak użytkownicy reagują na bohaterów podręcznika, prezentowane treści, dialogi i ćwiczenia, systematycznie udoskonalając kolejne elementy publikacji. Szczególnie ważne okazały się także głosy nauczycieli praktyków, którzy na co dzień pracują z materiałami wydawnictwa GLOSSA. Zwracali oni uwagę między innymi na niedosyt treści związanych z rutyną dnia codziennego, dlatego w nowej wersji podręcznika ten obszar został znacząco rozbudowany. Poszerzono również moduły poświęcone zwiedzaniu Polski, a całość wzbogacono o większą liczbę nagrań audio, wspierających rozwój kompetencji słuchania. Ponadto jako nowość pojawił się rozdział 0, który stanowi swoisty słowniczek z podstawowymi słowami i kluczowymi poleceniami w języku polskim, bez których ani rusz. Każdy lektor wie, jak ważne w nauce języka jest powtarzanie materiału, dlatego w nowej wersji znacząco rozbudowano sekcje powtórkowe, które pojawiają się po każdej lekcji. Już w poprzedniej wersji kładziono duży nacisk na komunikację, w tej jest on jeszcze większy.

Piętnaście lat we współczesnym świecie to bardzo dużo – to czas dynamicznych przemian społecznych, technologicznych i językowych. Rzeczywistość roku 2026 znacząco różni się od tej z 2010 roku – w wielu aspektach świat, który znaliśmy, po prostu przestał dziś istnieć. Zmieniły się nasze codzienne nawyki: kioski, w których kupowaliśmy bilety komunikacji miejskiej, niemal całkowicie zniknęły, ustępując miejsca biletomatom i aplikacjom mobilnym. Zmienił się także sposób zamawiania jedzenia – dziś częściej korzystamy ze specjalnych platform, niż składamy zamówienia telefonicznie. Coraz powszechniej używamy płatności bezgotówkowych, takich jak BLIK, a cyfrowe rozwiązania, w tym kody QR, towarzyszą nam obecnie na każdym kroku. W naszej przestrzeni pojawiły się również nowe elementy, takie jak chociażby paczkomaty.
Zmianom ulega także sam język – coraz śmielej pojawiają się w nim feminatywy, a formy takie jak „muzyczka”, „ministra” czy „psycholożka” przestają dziwić i na stałe wchodzą do użycia. W obliczu tych zmian podręcznik wymagał kompleksowego odświeżenia – dostosowania treści do współczesnych realiów, „pójścia z duchem czasu”, przy jednoczesnym zachowaniu swojego charakteru i sprawdzonej koncepcji dydaktycznej. Bystre oko autorek nie przeoczyło żadnej z tych zmian i znalazło ich odzwierciedlenie w zaktualizowanych treściach
podręcznika.

Zmianie uległa jednak nie tylko warstwa treściowa, lecz także graficzna. Nowa szata jest nowoczesna i przejrzysta – nie ma w niej przypadkowych elementów, a każdy pełni konkretną funkcję.

Nawet tam, gdzie na pozór nie ma zmian, widać nowoczesną czcionkę i delikatny lifting:

Kiosk kiedyś i dziś:

Porównajmy także sposób wprowadzania nowego słownictwa:

Spójrzmy jeszcze na tabele w nowej oprawie wzbogacone o dodatkowe wyjaśnienia:

Nowa wersja musi nadążać za dzisiejszym światem, więc bohaterowie składają reklamacje w formie elektronicznej, korespondują ze sobą na czacie, a ich wiadomości obfitują w popularne dziś emotikony oddające nastrój wypowiedzi, otrzymują e-recepty, a stare modele telefonów ustąpiły miejsca smartfonom. Pozostał stary, dobry listonosz, ale obok niego pojawił się kurier oraz paczkomaty i e-doręczenia. Dzięki temu książka pozostaje aktualna co do dnia.

Jak widać, wystarczą drobne zmiany, aby efekt był estetyczny, przyjemny dla oka i zgodny ze współczesnymi standardami graficznymi.

Istotną zmianą w oprawie graficznej nowej edycji jest nadanie bohaterom bardziej realistycznego wizerunku. Tom, Javier, Angela, Mami i Uwe nie są już przedstawiani jedynie w formie rysunkowej, lecz dodatkowo otrzymali swoje awatary, dzięki czemu stali się postaciami „z krwi i kości”.

Tego rodzaju premiera jest wydarzeniem wyjątkowym, ponieważ daje niepowtarzalną okazję, by zajrzeć „od kuchni” w proces tworzenia książki, z którą na co dzień pracują lektorzy i studenci. To moment, w którym można poznać historie i kulisy powstawania podręcznika, często nigdzie wcześniej niepublikowane – prawdziwe „smaczki” z pracy autorek i zespołu dydaktycznego. Jednym z nich jest fakt, że bohaterowie serii do nauki dorosłych byli wzorowani na prawdziwych studentach szkoły GLOSSA. Oczywiście ich historie zostały w pewnym stopniu przetworzone i dostosowane do potrzeb dydaktycznych, jednak autorki do dziś z sentymentem wspominają „prawdziwą” Mami czy Angelę. To właśnie sprawia, że podręcznik staje się bliższy użytkownikom – studenci mogą odnaleźć w bohaterach własne doświadczenia związane z nauką języka polskiego, a co za tym idzie – cząstkę siebie.

Można śmiało powiedzieć, że nowa odsłona podręcznika to jedna z najbardziej zaawansowanych technologicznie publikacji dydaktycznych – e-coursebook, czyli mobilna wersja książki odwzorowana w układzie 1:1 i zaprojektowana z myślą o wygodnej pracy użytkownika. Nie jest to jednak zwykły plik PDF, lecz w pełni interaktywny podręcznik, którego funkcjonalność rozszerzają platformy e-polish.eu oraz e-coursebook.eu – przestrzeń do pracy z interaktywnymi materiałami. To właśnie tam wszystkie elementy książki – ćwiczenia, fiszki, testy czy słowniki – funkcjonują jako aktywne komponenty, dostępne w jednym miejscu zarówno dla ucznia, jak i nauczyciela, dzięki czemu e-coursebook łączy zalety tradycyjnego podręcznika z możliwościami nauki online i może być wykorzystywany na różnych urządzeniach – od komputera po smartfon.
Publikacja została wzbogacona o kody QR, które umożliwiają szybki dostęp do dodatkowych materiałów i pozwalają wykorzystywać ćwiczenia w sposób funkcjonalny. Odsyłają one między innymi do słownika z tłumaczeniami na wiele języków, fiszek, testów oraz wybranych części serii „CZYTAJ krok po kroku”, dopasowanych tematycznie do poszczególnych rozdziałów.

Nowa odsłona podręcznika „POLSKI krok po kroku 1” pokazuje, że dobry podręcznik do nauczania języka polskiego jako obcego to nie tylko zbiór ćwiczeń, lecz żywy projekt, który rozwija się razem ze swoimi użytkownikami i zmieniającym się światem. To właśnie ta otwartość na zmiany sprawia, że mimo upływu lat książka nie traci na aktualności – przeciwnie, zyskuje nowe życie i nową jakość.

W kolejnym wpisie pokażę Wam pomysły na pracę z tekstem na lekcjach języka polskiego dla obcokrajowców, zaprezentowane podczas warsztatów premierowych, oraz opowiem, jak wykorzystuję je na zajęciach z moimi kursantami.

Autorka: Karolina Fijoł