MAJÓWKA I… PO MAJÓWCE. UTRWALENIE CZASU PRZESZŁEGO NA MAJOWEJ LEKCJI JĘZYKA POLSKIEGO JAKO OBCEGO.

W tym roku wyjątkowo dopisała nam pogoda na majowe święta. Dni wolnych nie było może wiele, ale podejrzewam, że wielu naszym zagranicznym uczniom udało się spędzić je w ciekawy sposób. W ostatnim tygodniu kwietnia na kursach języka polskiego dla obcokrajowców z pewnością królowały tematy patriotyczne; staraliśmy się przekazać swoim studentom jak najwięcej wiadomości o Święcie Flagi i o Konstytucji Trzeciego Maja. Teraz jednak, po „długim weekendzie”, pora na dzielenie się opowieściami o pierwszych wiosennych przygodach i na szlifowanie czasu przeszłego.
Jako inspirację do zajęć wybieram lekcję drugą z podręcznika „POLSKI krok po kroku – junior 2″ pt. „Gdzie byliście na wakacjach?” Jako że zapewne lekcja ta omawiana była kilka miesięcy wcześniej, potraktuję ją jako punkt wyjścia do rozmowy o majówce, a także jako świetny materiał do ugruntowania gramatyki i słownictwa. Wychodzę bowiem z założenia, że raz „przerobiona” lekcja nie znika gdzieś w ciemnościach przeszłości, lecz jest wciąż aktualnym źródłem materiału przydatnego do utrwalania wiedzy. Dotykamy tutaj ciekawego tematu spiralnego nauczania, o czym można więcej przeczytać na naszym blogu w artykule „POLSKI KROK PO KROKU PO SPIRALI”. Poza podręcznikiem wykorzystam także „Zeszyt ćwiczeń – junior 2„, „FONETYKĘ – polski w praktyce” oraz gry i zabawy językowe dostępne na platformie e-polish.eu.

Lekcję rozpoczynam rozgrzewką – dosłownie. Wraz z uczniami robię kilka wymachów ramionami, skłonów i podskoków. Aby pobudzić obustronną pracę mózgu, kilka poleceń dotyczy ruchów naprzemiennych, czyli angażujących lewą i prawą stronę ciała, np. dotknij lewym łokciem prawego kolana; dotknij lewym uchem prawej pięty. Z młodszymi dziećmi warto rozwijać poczucie przestrzeni, niech zatem zrobią trzy podskoki w lewo, dwa w tył i jeden w prawo. Następnie przeprowadzam rozgrzewkę narządów mowy. Dzisiaj będziemy często powtarzać czasowniki w czasie przeszłym, więc skupiam się na poprawnej wymowie spółgłoski ‘ł’, ‘li’ oraz samogłosek ‘a’ i ‘e’ Tutaj polecam oprzeć się na ćwiczeniu 1 i 2 na stronie 60 w książce „FONETYKA – polski w praktyce” (w tym miejscu odsyłam do artykułów „FONETYKA – BEZ NIEJ ANI RUSZ!” czy też „GIMNASTYKA BUZI I JĘZYKA. PO POLSKU.” na naszym blogu). Na koniec tego etapu proszę uczniów o kilkukrotne nabranie powietrza i wydychanie go jak najdłużej („Kto doliczy do pięciu na wydechu? Kto doliczy do ośmiu? Kto doliczy do dziesięciu?”).

Aby wprowadzić temat lekcji, piszę na tablicy: 1, 2, 3 maja. Proszę o przeczytanie tych dat oraz podanie dni tygodnia, w które one wypadały. Potem pytam, kto w ten długi weekend: jechał samochodem; jechał na rowerze; jechał pociągiem; jechał tramwajem; szedł na piechotę; jechał na rolkach. Następnie wyświetlam na tablicy ćwiczenie 1 na stronie 22 z podręcznika Junior 2, aby przypomnieć sobie narzędnik i miejscownik (w lesie, nad jeziorem, nad rzeką). Dalej, wyświetlam ćwiczenie 5 ze strony 17 z Zeszytu ćwiczeń – junior 2. Klikam na powiększenie i pokazuję same grafiki. Proszę, by uczniowie powiedzieli, co robili bohaterowie obrazków. To zadanie ma na celu przypomnienie form przeszłych czasowników i pokazanie uczniom, że warto powracać do zrobionych już wcześniej ćwiczeń. Zaraz potem, zwłaszcza w grupach rosyjsko- i ukraińsko-języcznych, warto zwrócić uwagę na formy niemęskoosobowe, dając kilka przykładów, np. dzieci, dziewczyny, hulajnogi (one, były).

Jako że lekcja jest powtórzeniem omawianego tematu, przechodzę do etapu kontrolowanej produkcji językowej w formie gry w Bingo. Dzielę uczniów w pary lub grupy i proszę o wypisanie dziewięciu czasowników, które kojarzą im się z majówką i zachowanie listy w sekrecie. Potem każdy uczeń ma za zadanie napisać trzy zdania o swoim weekendzie (na tym etapie nauczyciel dyskretnie sprawdza napisane zdania). Następnie osoba A odczytuje swoje zdania, a osoba B sprawdza, czy ma na swojej liście wymienione przez A czasowniki. Wygrywa ta osoba, która skreśli na swojej liście najwięcej czasowników.

W kolejnej grze wykorzystamy planszę z Gier i zabaw językowych dostępną na platformie e-polish.eu, „Co oni robili wczoraj” (T122A). Najpierw przypominamy sobie strukturę pytań w czasie przeszłym („Co robiłeś/robiłaś…”) oraz określenia czasu występujące w grze. Następnie uczniowie na karteczkach wypisują – według własnej fantazji – imiona znanych postaci. Później dzielimy uczniów na nowe pary lub grupy i rozdajemy wycięte określenia czasu z gry „Co oni robili wczoraj”. Na koniec każdy uczestnik gry losuje karteczkę ze sławną osobą. Przebieg gry: osoba A losuje karteczkę z określeniem czasu i zadaje pytanie osobie B, np. Co robiłeś wczoraj między siódmą a ósmą?”. Osoba B odpowiada na zadane pytanie jako wcześniej wylosowana znana postać (np. Superman: „Wczoraj między siódmą a ósmą ratowałem świat”). Osoba A zadaje kolejne pytania, aby zgadnąć, kim jest partner. W następnej kolejce pytania zadaje osoba B.

Kolejną propozycją jest gra planszowa dostępna na platformie e-polish.eu pod nazwą „Wakacyjna planszówka” (2B_08). Drukujemy w kolorze dwa lub trzy egzemplarze, w zależności od liczebności naszej grupy i każdej podgrupie rozdajemy kostkę do gry. Jeśli nie mamy przygotowanych pionków, można je zastąpić monetami czy też magnesami. Rozgrywka przebiega według instrukcji. Możemy ją też urozmaicić przyznając dodatkowy punkt, jeśli gracz robił daną czynność osobiście podczas ostatniego weekendu.

Jak dotąd wszystkie zadania ćwiczyły sprawność mówienia. Jeśli uznamy, że uczniom przydałby się czas spokojniejszej aktywności, włączmy do lekcji element pisania. A właściwie również rozmowy, ale… bez głosu. Kto z nas nie pisał na lekcji liścików do kolegi? Dajmy naszym uczniom taką możliwość, i to całkowicie „legalnie”. Każda osoba pisze na karteczce kilka zdań o swoim weekendzie i dodaje pytanie, co robiła druga osoba. Następnie składa karteczkę, wywołuje imię kolegi lub koleżanki i rzuca do niej liścik. Ważne jest, żeby taka rozmowa opierała się tylko na pisaniu do siebie. W ten sposób ćwiczymy sprawność pisania w sposób atrakcyjny dla uczniów.

Jako zadanie domowe wykorzystajmy pomysł zawarty w grze „Gdzie był Gordon?” (4A_19) dostępnej na platformie e-polish.eu. Prosimy uczniów, aby na lekcję po kolejnym weekendzie przynieśli kolaż odzwierciedlający to, jak spędzili tydzień. Możemy pokazać tablicę „Gdzie był Gordon?” i wyjaśnić, że należy zachować bilety, zdjęcia, ulotki, (a także znalezione po drodze skarby: kamyczki, listki, kwiatki…) i przykleić je na karton. Na kolejnej lekcji można zrobić wystawę, by każdy mógł zaprezentować swoje przygody.

Tak przeprowadzona lekcja pozwala na utrwalenie różnych form czasu przeszłego w atmosferze zabawy. Co więcej, możliwe jest spersonalizowanie produkcji językowej oraz zachęcenie do własnej, twórczej pracy.

Autorka: Katarzyna Bednarska-Adamowicz