O czytaniu na lekcjach polskiego

Wyobraźcie sobie sytuację, w której nie umiecie czytać, a musicie się czegoś dowiedzieć. Co robicie? Szukacie pomocy u mamy / babci / nauczyciela? Wykonujecie telefon ratunkowy do przyjaciela? Trudno nawet wymienić trzeci punkt na tej liście… Wniosek jest jeden – życie bez umiejętności czytania byłoby ciężkie. A przenosząc to stwierdzenie na grunt edukacyjny – uczenie się języka obcego bez umiejętności czytania byłoby ograniczone i znacznie trudniejsze.

DLACZEGO WIĘC WARTO UCZYĆ CZYTANIA?

1. Czytanie pomaga w nauce – zostało udowodnione, że na lekcji języka obcego uczymy się przede wszystkim poprzez słuchanie i czytanie. Te dwie sprawności wykorzystujemy najczęściej w procesie nauki, dopiero później znajduje się mówienie, a pisanie plasuje się na (szarym) końcu. Ponadto, czytanie jest jedyną sprawnością, którą możemy kształcić samodzielnie i nie potrzebujemy do tego (o zgrozo!) nauczyciela.

2. Pozwala utrwalać znane już struktury gramatyczne i słownictwo – wielokrotny kontakt z nowym słowem zwiększa szanse, że zapisze się w naszej pamięci na dłużej; dodatkowo to spotkanie jest za każdym razem inne. Widzimy wyrazy odmienione w różnych formach, czasach i kontekstach, a powtarzające się formy gramatyczne przestają być dla nas obce i niezrozumiałe. Łatwiej jest nam formułować myśli w obcym języku, a stąd już krok do płynnych wypowiedzi!

3. Poszerza słownictwo – czytając, rozpoznajemy nie tylko znane już słowa, ale też uczymy się nowych. Ich znaczenia domyślamy się z kontekstu. Zdarza się tak, że nowe słowo ukochane przez danego autora powtarza się w tekście tak często, że nie sposób go nie zauważyć i nie zapamiętać. I tak jak w przypadku pierwszego języka – kto dużo czyta, ten ma bogaty zasób słownictwa.

4. Dodaje pewności siebie! – dla wielu uczniów umiejętność czytania autentycznych tekstów jest miernikiem ich znajomości języka. Wielu śni o tym od początku nauki, wielu też stawia sobie za cel przeczytanie przynajmniej jednej książki w obcym języku. Warto im pomóc w spełnieniu tych marzeń 🙂

5. Sprawia przyjemność – jest to ostatni punkt, ale nie można o nim zapominać! Poznawanie świata poprzez książki pozwala nam poszerzać horyzonty, ale też relaksuje i jest wspaniałym sposobem na spędzanie wolnego czasu. Czytanie – i to nie tylko w obcym języku – łączy przyjemne z pożytecznym.

 

PO CO CZYTAMY NA LEKCJI?

Mimo że czytać możemy samodzielnie, warto ćwiczyć tę sprawność wspólnie na lekcji. Można by powiedzieć, że czytanie czytaniu nierówne, a umiejętność składania liter w słowa nie jest tym samym, co odczytywanie znaczeń w tekście i nadawanie mu sensu. Dlatego na zajęciach czytamy głównie po to, by:

a) nauczyć się wyszukiwać konkretne informacje, ale też oddzielać te bardziej istotne od mniej ważnych – temu celowi służą różnorodne ćwiczenia kształcące umiejętność rozumienia globalnego (np. wyszukiwanie w tekście słów kluczy), selektywnego (np. zadanie typu prawda / nieprawda) oraz szczegółowego (np. uzupełnianie luk w zdaniach konkretnymi słowami)

b) umieć rozpoznawać rodzaj tekstu, jego funkcję, styl, nadawcę i odbiorcę

c) wykorzystywać znane nam słowa i struktury gramatyczne do zrozumienia tekstu oraz poznawać nowe – dlatego przygotowanie leksykalne przed lekturą jest równie ważne, co ćwiczenia ze słownictwem po lekturze

d) analizować, interpretować, odczytywać, wyciągać wnioski, a następnie „coś z tym zrobić”, to znaczy mówić lub pisać w obcym języku – lektura tekstu może być wyjściem do dyskusji na temat, który porusza, a na niższych poziomach powinna być dla nas inspiracją do zadawania uczniom prostych pytań (przykładowo po czytaniu tekstu będącego opisem dnia konkretnej osoby, pytajmy o to, czy to jest typowy dzień, co w nim jest niezwykłego, czy jest podobny do naszego itp.)

CO CZYTAĆ?

Kiedy wybieramy tekst, z którym będziemy pracować na zajęciach, musimy pamiętać, żeby:
– poruszane w nim tematy były ciekawe dla uczniów i dopasowane nie tylko do ich zainteresowań, ale też wieku i życiowego doświadczenia (czyli nastolatkom nie zaproponujemy raczej tekstu o obniżeniu wieku emerytalnego…)
– nie były za długie, ale nie powinny być też zbyt proste ani za trudne – warto tu stosować generalną zasadę, że do bardziej skomplikowanych tekstów dobieramy łatwiejsze ćwiczenia i odwrotnie

Na początku przygody naszych uczniów z językiem proponujemy im zwykle teksty spreparowane, czyli napisane z myślą o nauce czytania. Z pomocą przychodzą nam specjalne wydawnictwa, jak na przykład świeżo wydane Czytaj krok po kroku Anny Stelmach, które może być dla nas źródłem tekstów do wykorzystania praktycznie od pierwszych zajęć z grupą A1.
Stopniowo możemy wprowadzać też teksty autentyczne. Praktycznie od samego początku nauki uczniowie mogą czytać krótkie ogłoszenia, szyldy, nagłówki prasowe, reklamy czy jadłospisy. Z czasem dochodzą do nich inne teksty użytkowe, takie jak przepisy czy instrukcje obsługi, potem przychodzi kolej na artykuły prasowe, aż wreszcie teksty literackie. Na początek kontaktu z literaturą dobrze sprawdzają się pisane prostym językiem romanse, kryminały, biografie, reportaże czy wywiady ze znanymi osobami.

Na koniec warto zapamiętać, by zawsze przed czytaniem tekstu stawiać przed uczniami konkretne zadanie – tak by wiedzieli, w jakim celu go czytają i co mają z tekstem zrobić. Dzięki temu unikniemy sytuacji, w której czytają go szybko i nieuważnie, ale też uchronimy się przed tłumaczeniem każdego słowa, co – jak wiemy – do zrozumienia tekstu nie jest konieczne, a często bywa przeszkodą.

 

Autor: Paulina Kuc

Dodał epolish w dniu 01-02-2018 · Opublikowano w kategorii Dla nauczyciela języka polskiego
Udostępnij ten post
RSS
Follow by Email
Facebook
Google+
https://e-polish.eu/blog/o-czytaniu-na-lekcjach-polskiego">
Twitter
Powiązane wpisy
Słowa, których używamy na co dzień mają niezwykłą moc. Nie tylko przekazują informacje, ale również
Proces uczenia się polskiego przypomina piramidę. Na samym dole znajduje się gruba podstawa, baza, której
Gdyby zapytać naszych uczniów, jaki główny cel stawiają przed sobą w nauce języka, najczęściej słyszaną

Dodaj komentarz:

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *